Giáo án Vật lí 9 - Tuần 29 - Năm học 2023-2024
Bạn đang xem nội dung tài liệu Giáo án Vật lí 9 - Tuần 29 - Năm học 2023-2024, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Ngày soạn: 17/03/2024 TIẾT 48: BÀI TẬP VỀ CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ I. Mục tiêu 1. Kiến thức - Củng cố, nắm vững kiến thức thế nào là hiện tượng cảm ứng. Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng. Dòng điện xoay chiều, máy phát điện xoay chiều. 2. Năng lực: 2.1. Năng lực chung - Năng lực tự học: Đọc tài liệu, ghi chép cá nhân nhớ lại kiến thức về hiện tượng cảm ứng điện từ, dòng điện xoay chiều, máy phát điện xoay chiều. - Năng lực nêu và giải quyết vấn đề. - Năng lực hợp tác nhóm: Thảo luận và phản biện trong các hoạt động nhóm để làm các bài tập về cảm ứng điện từ. - Năng lực trình bày và trao đổi thông tin trước nhóm. 2.2. Năng lực đặc thù - Vận dụng kiến thức kĩ năng đã học giải các bài tập về cảm ứng điện từ. 3. Phẩm chất: - Chăm chỉ: Có ý thức vân dụng kiến thức học được vào làm bài tập, thực tế cuộc sống. Có ý thức học tốt bộ môn. II. Chuẩn bị 1. Giáo viên - Cho mỗi nhóm HS: bảng phụ. 2. Học sinh - Học bài cũ, chuẩn bị bài mới. III. Tổ chức hoạt động dạy và học 1. Ổn định lớp 2. Kiểm tra bài cũ HS1: Thế nào là hiện tượng cảm ứng điện từ? Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng? HS2: Thế nào là dòng điện xoay chiều? Các cách tạo ra dòng điện xoay chiều? 3. Bài mới Hoạt động của GV và HS Nội dung *Hoạt động 1: Tìm hiểu lại các kiến I. Kiến thức cần nhớ thức cần nhớ. 1. Hiện tượng xuất hiện dòng điện cảm - GV yêu cầu HS nhớ lại các kiến thức ứng gọi là hiện tượng cảm ứng điện từ. về cảm ứng điện từ. 2. Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm - HS hoạt động cá nhân và ghi lại các ứng trong cuộn dây dẫn kín là số đường kiến thức cần nhớ. sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn - HS ghi lại các kiến thức vào vở. dây đó biến thiên. - GV nhấn mạnh các nội dung quan 3. Dòng điện cảm ứng trong cuộn dây trọng khi làm bài tập. dẫn kín đổi chiều khi số đường sức từ - Gọi học sinh trả lời câu hỏi cá nhân. xuyên qua tiết diện S của cuộn dây - HS trả lời theo ý hiểu của mình. đang tăng mà chuyển sang giảm hoặc - HS khác nhận xét. ngược lại đang giảm mà chuyển sang tăng. 4. Khi cho cuộn dây kín quay trong từ trường của nam châm hay cho nam châm quay trước cuộn dây dẫn thì trong cuộn dây có thể xuất hiện dòng điện cảm ứng xoay chiều. 5. Một máy phát điện xoay chiều có hai bộ phận chính là nam châm và cuộn đay dẫn. Một trong hai bộ phận đứng yên gọi là stato, bộ phận còn lại gọi là rôto. *Hoạt động 2: Bài tập vận dụng II. Bài tập - GV gọi HS làm theo cặp đôi. 1. Bài tập trắc nghiệm: - Các nhóm nhận xét và đưa ra câu trả lời đúng nhất. Câu 1: Khi nào xuất hiện dòng điện Câu 1. Đáp án C cảm ứng trong cuộn dây dẫn kín? Khi đưa cuộn dây dẫn kín lại gần nam A. Cho cuộn dây dẫn kín quay trong châm điện thì số đường sức từ xuyên từ trường của một nam châm điện. qua tiết diện S của cuộn dây đó biến B. Đưa nam châm lại gần ắc quy điện. thiên. Do đó sẽ xuất hiện dòng điện . C. Đưa cuộn dây dẫn kín lại gần nam cảm ứng trong cuộn dây châm điện. D. Tăng dòng điện chạy trong nam châm điện đặt gần ống dây dẫn kín. Câu 2: Hiện tượng cảm ứng điện từ xuất hiện trong TH nào dưới đây? Câu 2. Đáp án B A. Một cuộn dây dẫn kín nằm cạnh Khi thanh nam châm rơi từ ngoài vào một thanh nam châm. trong lòng một cuộn dây dẫn kín thì số B. Cho thanh nam châm rơi từ ngoài đường sức từ qua tiết diện cuộn dây vào trong lòng một cuộn dây dẫn kín. thay đổi, nên xuất hiện dòng điện cảm C. Đưa một cực của pin từ ngoài vào ứng. trong một cuộn dây dẫn kín. D. Nối hai cực của một thanh nam châm với hai đầu của một cuộn dây dẫn. Câu 3. án D Câu 3. Dùng một thanh nam châm và Đáp một vòng dây dẫn như hình vẽ. Dòng Cách (1) và (2) đều làm thay đổi số điện cảm ứng xuất hiện trong những đường sức từ quan tiết diện vòng dây, thời gian nào? Chọn phương án đúng nên trong vòng dây xuất hiện dòng trong những phương án sau: điện cảm ứng. A. Trong thời gian ta đưa nam châm lại gần vòng dây (1). B. Trong thời gian ta đưa nam châm ra xa vòng dây (2). C. Trong thời gian giữ cố định nam châm trong lòng vòng dây (3). D. (1) và (2) đúng. Câu 4: Cách nào dưới đây có thể tạo Câu 4. Đáp án D ra dòng điện cảm ứng? Vì khi đưa một nam châm từ ngoài vào A. Nối hai cực của pin vào hai đầu trong một cuộn dây kín thì số đường cuộn dây dẫn. sức từ quan tiết diện vòng dây thay B. Nối hai cực của nam châm với hai đổi, nên trong vòng dây xuất hiện đầu cuộn dây dẫn. dòng điện cảm ứng. C. Đưa một cực của acquy từ ngoài vào trong một cuộn dây dẫn kín. D. Đưa một nam châm từ ngoài vào trong một cuộn dây dẫn kín. Câu 5: Dòng điện cảm ứng trong Câu 5. Đáp án A cuộn dây dẫn kín đổi chiều khi số Khi số đường sức từ qua tiết diện cuộn đường sức từ xuyên qua tiết diện S đang tăng mà chuyển sang giảm (hoặc của cuộn dây. ngược lại) thì dòng điện cảm ứng trong A. đang tăng mà chuyển sang giảm cuộn dây đảo chiều hoặc ngược lại. B. tăng dần theo thời gian. C. giảm dần theo thời gian. D. tăng hoặc giảm đều đặn theo TG. Câu 6: Trường hợp nào dưới đây tạo Câu 6. Đáp án A ra dòng điện cảm ứng? Khi Ống dây và nam châm chuyển A. Ống dây và nam châm chuyển động tương đối với nhau thì số đường động tương đối với nhau. sức từ qua tiết diện cuộn dây thay đổi B. Ống dây và nam châm chuyển và sẽ xuất hiện dòng điện cảm ứng động để khoảng cách giữa chúng không đổi C. Ống dây và nam châm đặt gần nhau đứng yên D. Ống dây và nam châm đặt xa nhau đứng yên Câu 7. Khi núm của dinamo xe đạp Câu 7: Vì sao khi đạp xe làm quay quay thì nam châm trong dinamo sẽ núm của dinamo xe đạp, thì có thể quay theo, làm số đường sức từ xuyên làm sáng đèn xe đạp? qua cuộn dây của dinamo biến thiên, trong mạch điện kín nối liền cuộn dây với đèn của xe đạp xuất hiện dòng điện cảm ứng và đèn được thắp sáng. 4. Hướng dẫn về nhà - Học nội dung kiến thức phần cảm ứng điện từ. - Làm bài tập trong đề cương ôn tập chuẩn bị thi giữa học kì II. - Đọc trước bài tổng kết chương điện từ học. Ngày soạn: 17/03/2024 TIẾT 49: BÀI TẬP VỀ MÁY BIẾN THẾ VÀ TRUYỀN TẢI ĐIỆN NĂNG ĐI XA (T1) I. Mục tiêu 1. Kiến thức - Củng cố, nắm vững kiến thức về máy biến thế và truyền tải điện năng đi xa. - Vận dụng công thức tính công suất hao phí khi truyền tải điện năng đi xa. 2. Năng lực: 2.1. Năng lực chung - Năng lực tự học: Đọc tài liệu, ghi chép cá nhân nhớ lại kiến thức về máy biến thế và truyền tải điện năng đi xa, công thức hao phí khi truyền tải điện năng đi xa. - Năng lực nêu và giải quyết vấn đề. - Năng lực hợp tác nhóm: Thảo luận và phản biện trong các hoạt động nhóm để giải các bài tập về máy biến thế, công suất hao phí. - Năng lực trình bày và trao đổi thông tin trước nhóm. 2.2. Năng lực đặc thù - Vận dụng kiến thức kĩ năng đã học. 3. Phẩm chất: - Chăm chỉ: Có ý thức vân dụng kiến thức học được vào làm bài tập, thực tế cuộc sống. Có ý thức học tốt bộ môn. II. Chuẩn bị 1. Giáo viên - Cho mỗi nhóm HS: Bảng phụ. 2. Học sinh - Học bài cũ, chuẩn bị bài mới. III. Tổ chức hoạt động dạy và học 1. Ổn định lớp 2. Kiểm tra bài cũ HS1: Em hãy nêu cấu tạo và hoạt động của máy biến thế? Công thức vận dụng? Ớ đầu đường dây tải về phía nhà máy điện ta đặt máy tăng thế hay hạ thế? Ở nơi tiêu thụ đặt máy tăng thế hay hạ thế? HS2: Viết công thức tính công suất hao phí do tỏa nhiệt trên đường dây tải điện? Các cách làm giảm hao phí? Cách nào tốt nhất? 3. Bài mới Hoạt động của GV và HS Nội dung *Hoạt động 1: Ôn lại kiến thức cần I. Kiến thức cơ bản nhớ 1. TÝnh ®iÖn n¨ng hao phÝ trªn ® êng d©y t¶i ®iÖn. + C«ng suÊt cña dßng ®iÖn: P = U.I → P - GV yêu cầu HS nhắc lại các kiến I = (1) thức: + Công thức tính công suất của U dòng điện? + C«ng suÊt to¶ nhiÖt (hao phÝ): 2 + Công thức tính công suất tỏa nhiệt? Phf = I .R (2) + Công suất hao phí do tỏa nhiệt trên + Tõ (1) vµ (2) → C«ng suÊt hao phÝ do R.P 2 đường dây? táa nhiÖt: Phf = U 2 - HS trả lời các câu hỏi của GV Cã hai c¸ch lµm gi¶m hao phÝ trªn ® êng - HS ghi nhớ kiến thức cơ bản vào vở. - HS ghi bài. d©y truyÒn t¶i lµ c¸ch lµm gi¶m R hoÆc t¨ng U. *KÕt luËn: Muèn gi¶m hao phÝ trªn ® êng d©y truyÒn t¶i c¸ch ®¬n gi¶n nhÊt lµ t¨ng hiÖu ®iÖn thÕ. 2. CÊu t¹o vµ ho¹t ®éng cña m¸y biÕn thÕ - GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi * CÊu t¹o: sau: - Các bộ phận chính của một máy biến + Nêu cấu tạo của máy biến thế? thế + Nêu nguyên tắc hoạt động của máy + Hai cuộn dây dẫn có số vòng dây khác biến thế? nhau, đặt cách điện với nhau - HS trả lời cá nhân. + Một lõi sắt (hay thép) có pha silic - Ghi nhớ vào vở. chung cho cả hai cuộn dây * Hoạt động của máy biên thế. - Khi đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp của máy bến thế một hđt xoay chiều thì ở hai đầu cuộn thứ cấp xuất hiện một hiệu điện thế xoay chiều. U n 11= Un 22 - Hiệu điện thế ở hai đầu mỗi cuộn dây của máy biến thế tỉ lệ với số vòng dây của mỗi cuộn. *Hoạt động 2: Bài tập vận dụng II. Vận dụng. - GV yêu cầu học sinh hoạt động theo Bài 1: Nguyên nhân chủ yếu gây ra hao nhóm làm bài 1. phí điện năng là do tỏa nhiệt trên đường - HS làm việc theo nhóm làm bài 1. dây tải điện. - Cho các nhóm thảo luận đưa ra câu Các cách làm giảm hao phí điện năng trả lời đúng nhất. trong quá trình truyền tải điện là: Bài 1. a) Nêu nguyên nhân gây hao phí điện + Giảm điện trở của đường dây truyền năng khi truyền tải điện năng đi xa. tải điện. Có thể làm giảm hao phí điện năng + Tăng hiệu điện thế trên đường dây tải trên đường dây tải điện bằng cách điện. nào? Cách tối ưu nhất là gì? - Cách tối ưu là tăng hiệu điện thế giữa b) Người ta muốn truyền tải một công hai đầu đường dây. suất điện P = 3.106 W bằng một - Công suất hao phí điện năng trên đường dây có điện trở R4= và đặt P2 .R đường dây tải điện là Php = 2 vào hai đầu đường dây một hiệu điện U thế U = 150 000 V. Tính công suất - Thay số: 2 6 2 hao phí điện năng trên đường dây tải P .R (3.10 ) .4 Php =22 = = 1600 (W) điện. U 150000 - GV yêu cầu học sinh hoạt động cặp đôi làm bài 2. - HS làm việc cặp đôi làm bài 2. - Cho các nhóm thảo luận đưa ra câu trả lời đúng nhất. Bài 2: Bài 2. Máy biến thế này có tác dụng tăng Cho một máy biến thế, cuộn sơ cấp thế vì số vòng của cuộn thứ cấp lớn hơn có 600 vòng và cuộn thứ cấp có số vòng cuộn sơ cấp. 12000 vòng. Đặt vào hai đầu cuộn sơ Hiệu điện thế lấy ra ở hai đầu cuôn thứ cấp một hiệu điện thế xoay chiều 220 cấp khi để hở là: V. Un22 = a) Máy này có tác dụng tăng thế hay Un11 hạ thế? Vì sao? n2 12000 Thay số: U21= U = .220 = 4400V. b) Tính hiệu điện thế ở hai đầu cuộn n1 600 thứ cấp khi để hở. 4. Hướng dẫn về nhà - Học nội dung kiến thức máy biến thế và truyền tải điện năng đi xa. - Làm bài tập trong đề cương ôn tập chuẩn bị thi giữa học kì II. - Đọc trước bài tổng kết chương điện từ học.
File đính kèm:
giao_an_vat_li_9_tuan_29_nam_hoc_2023_2024.pdf
