Giáo án Mĩ thuật Lớp 7 (Kết nối tri thức) - Tiết 30+31, Bài 16: Khai thác giá trị tạo hình truyền thống trong trang trí đồ vật - Năm học 2023-2024

 Ngày soạn: 28/4/2024 
 TIẾT 30, 31 - BÀI 16: 
 KHAI THÁC GIÁ TRỊ TẠO HÌNH TRUYỀN THỐNG TRONG 
 TRANG TRÍ ĐỒ VẬT 
I. MỤC TIÊU 
1. Về kiến thức 
Sau bài học này, HS sẽ: 
 - Tìm hiểu được một số SPMT ứng dụng thời kì trung đại ở Việt Nam. 
 - Sử dụng tạo hình, hoa văn trên di sản mĩ thuật thời kì trung đại ở Việt Nam để 
 trang trí một sản phẩm gia dụng. 
2. Năng lực 
 - Năng lực chung: 
 Giải quyết được những nhiệm vụ học tập một cách độc lập, theo nhóm và 
 thể hiện sự sáng tạo. 
 Góp phần phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác qua hoạt động nhóm và 
 trao đổi công việc với giáo viên, bạn bè. 
 - Năng lực riêng: 
 Biết về một di sản mĩ thuật có tính ứng dụng thời kì trung đại ở Việt Nam. 
 Phân tích được ý tưởng thẩm mĩ của sản phẩm và khai thác được vẻ đẹp 
 tạo hình hoa văn trang trí thời kì trung đại trong sản phẩm gia dụng. 
 Hoàn thiện được sản phẩm, sẵn sàng cho việc trưng bày, triển lãm. 
3. Phẩm chất 
 - Có ý thức bảo tồn, kế thừa và phát huy vẻ đẹp giá trị tạo hình truyền thống 
 trong trang trí đồ vật. 
 - Kết nối được kiến thức về đặc trưng tạo hình của mĩ thuật Việt Nam thời kì 
 trung đại trong thực hành, sáng tạo, trang trí đồ vật. 
 - Có thêm những hiểu biết và tình cảm đối với vốn văn hóa truyền thống. 
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 
1. Đối với giáo viên 
 - SGK, Giáo án. 
 - Một số hình ảnh, video clip liên quan đến nghệ thuật trang trí thời kì trung đại 
 ở Việt Nam. 
 - Một số SPMT sử dụng hoa văn, tạo hình thời kì trung đại. - Máy tính, máy chiếu (nếu có). 
2. Đối với học sinh 
 - SGK. 
 - Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học và dụng cụ học tập (nếu cần) 
 theo yêu cầu của GV. 
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 
 TIẾT 30 
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG 
a. Mục tiêu: Gợi mở, kích thích HS mong muốn tìm hiểu về các nội dung mới, lí thú 
của bài học. 
b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS quan sát hình ảnh một số nét hoa văn phổ 
biến trong mĩ thuật thời kì trung đại ở Việt Nam và trả lời câu hỏi. 
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về hoa văn được sử dụng trong các thiết 
kế mang âm hưởng mĩ thuật thời kì trung đại ở Việt Nam. 
d. Tổ chức thực hiện: 
- GV cho HS quan sát hình ảnh một số thiết kế có sử dụng nét hoa văn phổ biến trong 
mĩ thuật thời kì trung đại ở Việt Nam và yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Em có cảm nhận 
gì sau khi quan sát những sản phẩm mang âm hưởng mĩ thuật thời kì trung đại ở Việt 
Nam. 
 - HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ: Các hoa văn trong hình là biểu trưng và đặc sắc 
trong mỹ thuật trung đại qua các triều đại phong kiến tự chủ (từ thời Lý đến thời Nguyễn). Hoa văn Đại Việt được các nhà sáng tạo sử dụng nhằm tạo ấn tượng đến 
 các thế hệ sau, lưu giữ trường tồn bản sắc văn hóa Việt Nam. 
 - GV nhận xét, đánh giá. 
 - GV dẫn dắt vào bài học: Nghệ thuật trang trí thời kì trung đại rất đa dạng và có 
 nhiều thành tựu, được bảo tồn đến ngày nay qua những di sản mĩ thuật. Để tìm hiểu 
 được một số SPMT ứng dụng thời kì trung đại ở Việt Nam, cũng như sử dụng tạo 
 hình, hoa văn trên di sản mĩ thuật thời kì trung đại ở Việt Nam để trang trí một sản 
 phẩm gia dụng, chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 
 16: Khai thác giá trị tạo hình truyền thống trong trang trí đồ vật. 
 B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC 
 Hoạt động 1: Quan sát 
 a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết đến nghệ thuật trang trí thời kì trung đại 
 thông qua một số di sản mĩ thuật; có ý thức về khai thác giá trị nghệ thuật tạo hình 
 truyền thống trong trang trí đồ vật. 
 b. Nội dung: Vài nét về nghệ thuật trang trí thời kì trung đại ở Việt Nam; sự cần 
 thiết của việc khai thác nghệ thuật tạo hình truyền thống trong đời sống hiện nay. 
 c. Sản phẩm học tập: Kiến thức cơ bản, đơn giản của HS về nghệ thuật trang trí thời 
 kì trung đại ở Việt Nam. 
 d. Tổ chức hoạt động: 
 HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC SINH DỰ KIẾN SẢN PHẨM 
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 1. Quan sát 
- GV hướng dẫn HS quan sát một số di sản mĩ thuật thời kì trung Tìm hiểu vẻ đẹp của sản phẩm mĩ thuật ứng 
đại SGK tr.66, 67 và yêu cầu HS trả lời câu hỏi: dụng thời kì trung đại ở Việt Nam 
+ Vẻ đẹp trong thiết kế ở một số sản phẩm thời kì trung đại được - Hình dạng, màu sắc, hoa văn của các sản phẩm 
thể hiện như thế nào? (hình dạng, màu sắc, vật liệu) thời kì trung đại được thể hiện đa dạng, độc đáo. 
+ Hoa văn trang trí trên đồ vật thời kì trung đại có đặc điểm gì? - Vật liệu đa dạng như đất nung, gốm, vàng... 
 - Hoa văn trang trí trên đồ vật thời kì trung đại 
 thường là họa tiết hoa lá, rồng, phượng và con 
 người. 
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập 
- HS tìm hiểu vài nét về nghệ thuật trang trí thời kì trung đại ở 
Việt Nam và sự cần thiết của việc khai thác nghệ thuật tạo hình 
truyền thống trong đời sống hiện nay. 
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận 
- GV mời HS trả lời câu hỏi về nghệ thuật trang trí thời kì trung 
đại ở Việt Nam. 
- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung. 
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập 
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung 
mới. 
 C. HOẠT ĐỘNG LUYÊN TẬP 
 Hoạt động 2: Thể hiện 
 a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết cách sử dụng hoa văn thời kì trung đại 
 để trang trí đồ vật; thực hiện trang trí sản phẩm gia dụng có sử dụng hoa văn thời kì 
 trung đại. 
 b. Nội dung: HS tham khảo các bước thực hiện trang trí một chậu cây; thực hiện 
 trang trí một sản phẩm gia dụng, có sử dụng hoa văn thời kì trung đại. 
 c. Sản phẩm học tập: Sản phẩm gia dụng được trang trí bởi hoa văn Việt Nam thời 
 kì trung đại. 
 d. Tổ chức hoạt động: 
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC SINH DỰ KIẾN SẢN PHẨM 
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 2. Thể hiện 
- GV hướng dẫn HS quan sát các bước khai thác Tìm hiểu các bước khai thác tạo hình 
tạo hình mĩ thuật thời kì trung đại ở Việt Nam trong mĩ thuật thời kì trung đại ở Việt Nam 
trang trí chậu cây cảnh SGK tr.68 và yêu cầu HS trong trang trí chậu cây cảnh 
trả lời câu hỏi: - Các cách khác để trang trí chậu cây: 
+ Theo em, còn cách nào khác để trang trí chậu dán giấy tạo họa tiết hoa văn thời kì 
cây không? trung đại, dùng màu nước... 
 - Việc kết hợp hoa văn trang trí này có 
 phù hợp với công năng sử dụng của 
 chậu cây. 
 + Việc kết hợp hoa văn trang trí này có phù hợp 
với công năng sử dụng của chậu cây không? 
 - Các bước khai thác tạo hình mĩ thuật 
 thời kì trung đại ở Việt Nam trong 
 trang trí một sản phẩm gia dụng em 
 yêu thích: 
 + Bước 1: vẽ phác thảo nét. 
 + Bước 2: vẽ nét trang trí bằng màu. 
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Nêu các bước khai + Bước 3: vẽ màu vào hình. 
thác tạo hình mĩ thuật thời kì trung đại ở Việt Nam + Bước 4: hoàn thiện sản phẩm. 
trong trang trí một sản phẩm gia dụng em yêu 
thích. 
- GV lưu ý HS: Trang trí một sản phẩm gia dụng em 
+ Có thể lựa chọn hoa văn chỉ là nét. yêu thích có sử dụng giá trị tạo hình 
+ Có thể sử dụng kết hợp nhiều màu sắc trong của di sản mĩ thuật thời trung đại ở 
trang trí hoa văn, không phụ thuộc vào hoa văn Việt Nam 
gốc. - Về ý tưởng: 
+ Có thể sử dụng một tạo hình thời kì trung đại + Sử dụng hoa văn từ di sản mĩ thuật 
mình yêu thích làm hoa văn trang trí. nào? 
- Trước khi thực hiện SPMT về nội dung này theo + Khai thác yếu tố tạo hình từ di sản 
hình thức tự chọn, GV cho HS bàn bạc trong nhóm, mĩ thuật để trang trí như thế nào? 
trao đổi về ý tưởng và cách thức thực hiện. + Trang trí phần nào ở đồ vật để làm 
- GV lưu ý HS về hiệu quả thị giác, chất cảm mà nổi bật? 
mỗi chất liệu đem đến. - Về cách thể hiện: Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập + Lựa chọn thể hiện bằng chất liệu gì? 
- HS tham khảo các bước thực hiện trang trí một + Sản phẩm được làm bằng một chất 
chậu cây. liệu hay kết hợp nhiều chất liệu. 
- HS thực hiện trang trí một sản phẩm gia dụng, có 
sử dụng hoa văn thời kì trung đại. 
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần 
thiết). 
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận 
HS báo cáo sản phẩm gia dụng được trang trí bởi 
hoa văn Việt Nam thời kì trung đại. 
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ 
học tập 
GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển 
sang nội dung mới. 
 TIẾT 31 
 Hoạt động 3: Thảo luận 
 a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức liên quan đến khai thác giá 
 trị nghệ thuật tạo hình truyền thống trong trang trí SPMT ứng dụng; có khả năng 
 truyền thông về nghệ thuật trang trí thời kì này. 
 b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thảo luận các câu hỏi gợi ý trong SGK tr.69; với 
 việc thảo luận về các câu hỏi, HS biết được một số đặc điểm của nghệ thuật trang trí 
 thời kì này qua sản phẩm, hoa văn tiêu biểu. 
 c. Sản phẩm học tập: Kiến thức của HS về nghệ thuật trang trí của thời kì này. 
 d. Tổ chức hoạt động: 
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC SINH DỰ KIẾN SẢN PHẨM 
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 3. Thảo luận 
- GV hướng dẫn HS thảo luận trong nhóm về nội HS thảo luận nhóm theo câu hỏi gợi ý 
dung câu hỏi SGK tr.69: SGK. 
+ Bạn đã khai thác vẻ đẹp của di sản mĩ thuật Việt Gợi ý: 
Nam thời kì trung đại nào trong thực hành, sáng Ấn vàng Sắc mệnh chi bảo là đỉnh cao 
tạo sản phẩm mĩ thuật của mình? của loại hình ấn chương thời Nguyễn, + Hãy nêu tên một số vật dụng tiêu biểu cho nghệ là tài sản vô giá của dân tộc Việt Nam, 
thuật trang trí thời kì trung đại ở Việt Nam. là nguồn sử liệu quan trọng ghi lại dấu 
+ Bạn ấn tượng với giá trị tạo hình của di sản nào ấn lịch sử gắn liền với vương triều nhà 
trong nghệ thuật trang trí thời kì trung đại ở Việt Nguyễn và lịch sử văn hóa dân tộc 
Nam? Hãy viết một đoạn văn (khoảng 5 - 8 câu) Việt Nam cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 
giới thiệu về di sản này theo các gợi ý: tên vật 20. Ấn Sắc mệnh chi bảo được chế tạo 
phẩm, chất liệu, hoa văn trang trí, điểm nổi bật của bằng chất liệu quý (vàng 10 tuổi), kỹ 
trang trí trên vật phẩm,... thuật đúc, khắc công phu, là hiện vật 
 c b n, có giá tr c bi t trong t ng 
+ Bạn sẽ trưng bày sản phẩm mĩ thuật ở đâu? Sản độ ả ị đặ ệ ổ
 s 85 chi c n c 
phẩm có phù hợp với không gian trưng bày không? ố ế ấ ủa hoàng đế và vương 
 hậu triều Nguyễn hiện đang được lưu 
- GV trình chiếu cho HS tham khảo thêm một số 
 giữ tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia. Ấn 
SPMT của HS: 
 vàng là biểu trưng quyền lực của triều 
 đình nhà Nguyễn, dùng để đóng trên 
 các loại sắc phong của vương triều. 
 Mỗi hình dấu của ấn trên văn bản được 
 coi là một văn bản hoàn chỉnh và trung 
 thực nhất. 
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập 
- HS thảo luận các câu hỏi gợi ý trong SGK tr.69; 
với việc thảo luận về các câu hỏi. 
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần 
thiết). 
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận 
- GV mời đại diện các nhóm trả lời câu hỏi về một 
số đặc điểm của nghệ thuật trang trí thời kì trung 
đại qua sản phẩm, hoa văn tiêu biểu. 
- GV mời nhóm khác nhận xét, bổ sung. 
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ 
học tập GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển 
sang nội dung mới. 
 D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG 
 a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố, gắn kết kiến thức, kĩ năng đã học 
 với hoạt động thiết kế một bộ trang phục; hình thành khả năng vận dụng hiệu quả 
 kiến thức đã học trong lĩnh vực thiết kế thời trang. 
 b. Nội dung: Ứng dụng kiến thức, kĩ năng đã học trong thiết kế trang phục đơn giản. 
 c. Sản phẩm học tập: Bộ trang phục có sử dụng hoa văn thời trung đại để trang trí. 
 d. Tổ chức hoạt động: 
 Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 
 - GV giao nhiệm vụ cho HS và yêu cầu HS thực hiện hoạt động ở nhà: Hãy khai thác 
 giá trị nghệ thuật trang trí thời kì trung đại ở Việt Nam để trang trí một bộ trang 
 phục. 
 Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập 
 - HS ứng dụng kiến thức, kĩ năng đã học trong thiết kế trang phục đơn giản 
 - GV theo dõi, hỗ trợ, hướng dẫn HS nếu cần thiết. 
 Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận 
 HS nộp bộ trang phục có sử dụng hoa văn thời trung đại để trang trí vào tiết học sau. 
 Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập 
 - GV khích lệ, động viên HS. 
 - GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức, kết thúc bài học. 
 *Hướng dẫn về nhà: 
 - HS ôn lại kiến thức đã học. 
 - Hoàn thành các bài tập của Bài 16, Sách bài tập Mĩ thuật 7.