Giáo án Mĩ thuật 9 - Tiết 3, Bài 12: Thường thức mĩ thuật Sơ lược về mĩ thuật các dân tộc ít người ở Việt Nam - Năm học 2023-2024

 Ngày soạn: 15/9/2023 
 Chủ đề 1: TINH HOA MĨ THUẬT TRUYỀN THỐNG NGƯỜI VIỆT 
 Tiết 3 - Bài 12: Thường thức mỹ thuật 
 SƠ LƯỢC VỀ MỸ THUẬT CÁC DÂN TỘC ÍT NGƯỜI Ở VIỆT NAM 
I. MỤC TIÊU 
1. Kiến thức: 
 - Giúp học sinh hiểu vài nét khái quát về mĩ thuật dân tộc ít người ở Việt Nam 
, một số công trình NT của dân tộc Chăm, Hmông, Dao 
 - HS nhận biết và phân biệt được MT của các dân tộc ít người ở Việt nam 
thông qua đặc điểm hoặc một sản phẩm khác nhau . 
 - Yêu quý , trân trọng nghệ thuật cha ông. 
2. Năng lực: 
 - HS có năng lực tự học, tự giải quyết vấn đề và sáng tạo, năng lực tự quản lý, 
hợp tác nhóm, năng lực quan sát, khám khá,năng lực biểu đạt, năng lực thực hành 
3. Phẩm chất :- HS có phẩm chất tự tin cảm nhận thẩm mĩ tạo được thị hiếu thẩm 
mĩ lành mạnh và có trách nhiệm với bản thân 
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 
1. Giáo viên: 
 - Lược sử mĩ thuật và mĩ thuật học Việt Nam 
 - Các hình ảnh về một số mĩ thuật dân tộc ít người. Tranh ảnh tham khảo,sưu 
tầm 
2. Học sinh : 
 Sưu tầm tư liệu và hình ảnh về bài học về mĩ thuật một số dân tộc ít người . 
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 
A. Hoạt động khởi động 
 - Ổn định tổ chức: - Kiểm tra dụng cụ học tập của học sinh 
 - Vào bài học 
Em hãy nói hiểu biết của em về một số dân tộc ít người ở Việt Nam. 
HS kể. GV cho HS chơi trò chơi kể tên các dân tộc ở Việt Nam, đội nào kể được 
nhều sẽ chiến thắng. 
B. Hoạt động hình thành kiến thức mới 
 Hoạt động 1: Tìm hiểu vài nét khái quát 
a) Mục tiêu: HS tìm hiểu khái quát về đặc điểm các dân tộc ít người ở Việt Nam 
b) Tổ chức thực hiện: 
 Hoạt động của GV-HS Dự kiến sản phẩm 
 Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ I. Khái quát về đặc điểm các 
 dân tộc ít người Việt Nam: 
 - GV cho nhóm hS thảo luận 5' tìm hiểu 
 * Trên đất nước Việt nam có bao nhiêu cộng - 54 cộng đồng dân tộc anh em 
 đồng dân tộc sinh sống ? sinh sống 
 - Hãy kể tên một vài cộng đồng dân tộc mà - Dao, Mường, Tày Thái , Nùng, 
 em biết ? Ê đê, Chăm, Ba Na, Gia rai, khơ 
 mú, Dáy, Tà ôi, Xơ đăng.... 
 - GV cho nhóm hS thảo luận 5' tìm hiểu về 
 đặc điểm văn hóa của các dân tộc ít người ở - Các cộng đồng dân tộc đó sát 
 Việt nam. cánh bên nhau trong cuộc chiến 
 tranh chống ngoại xâm, giành 
 - Các cộng đồng dân tộc đó có tách ra khỏi độc lập dân tộc. 
 cuộc chiến tranh chống ngoại xâm không? 
 - Mỗi cộng đồng dân tộc có một 
 - Văn hoá của các cộng đồng dân tộc so với nét văn hoá riêng tạo nên sự đa 
 văn hoá chung của Việt nam có điểm gì đặc dạng phong phú cho Văn hoá 
 biệt ? dân tộc Việt nam. 
 Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ 
 HS thực hiện theo các yêu cầu của GV HS tiếp nhận nhiệm vụ và hoàn thành nhiệm 
 vụ GV giao 
 Bước 3: Báo cáo, thảo luận 
 - HS trình bày kết quả, HS khác nhận xét 
 - Đại diện nhóm trình bày kết quả, các nhóm 
 khác nhận xét 
 Bước 4: Kết luận nhận định 
 Giáo viên nhận xét và chốt kiến thức 
 Hoạt động 2 : Tìm hiểu một số loại hình và đặc điểm của mĩ thuật 
các dân tộc ít người ở Việt Nam 
a) Mục tiêu: HS tìm hiểu nét đặc trưng của văn hóa dân tộc ít người ở Việt Nam 
b) Tổ chức thực hiện: 
 Hoạt động của GV-HS Dự kiến sản phẩm 
 Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ II . Một số loại hình và đặc điểm của 
 mĩ thuật các dân tộc ít người ở Việt 
 HĐ Nhóm Nam 
 ( 3-4 HS hình thành 1 nhóm thảo a. Tranh thờ : Tranh của đồng bào 
 luận về câu hỏi trên thời gian là 5 Dao, Nùng, Tày, Cao lan, Hmông... ( 
 phút ) Phía Bắc) 
 - Hãy nêu vài nét về tranh thờ? - Phản ánh ý thức hệ lâu đời hướng 
 thiện, răn đe điều ác và cầu may mắn, 
 - Tranh thờ có ý nghĩa gì ? 
 phúc lành cho mọi người. 
 - Trình bày đặc điểm của tranh thờ ? 
 - đặc điểm : Tranh vẽ bằng các màu tự 
 - Ngoài việc phục vụ cho thờ cúng, do, tự tạo, được in nét sẵn. 
 tranh còn có mục đích gì ? - Có giá trị lớn đối với nền mĩ thuật dân 
 Gv cho hs xem các loại thổ cẩm : tộc Việt Nam. 
 b. Thổ cẩm - Hoa văn trên thổ cẩm thường tập - Hoa văn tập trung nhiều ở gấu váy, cổ 
trung ở phần nào ? ngực, lai áo, tay... 
- Nhận xét về những nét đặc sắc của - Chắt lọc những đường nét khái quát 
thổ cẩm ? điển hình của các sự vật hiện tượng, 
 cách điệu và đơn giản chúng lại từ 
- Màu sắc của thổ cẩm thường như những mẫu hình thực của bên ngoài. 
thế nào ? 
 - màu sặc rực rỡ, tuơi sáng, hoặc màu 
- Nhà Rông dùng để làm gì? trầm buồn . 
- Trình bày những nhận xét của em về 2. Nhà Rông và Tượng nhà mồ ở Tây 
nhà Rông? Nguyên 
- Nhà Rông được làm bằng chất liệu a. Nhà Rông : 
gì và được trang trí như thế nào ? 
 - Là nơi sinh hoạt chung của buôn làng, 
- Tượng nhà mồ có ý nghĩa như thế Nhà được thiết kế cao to chắc khoẻ 
nào đối với người đã khuất ? được trang trí công phu. 
- Nêu những giái trị nghệ thuật của - Được làm bằng chất liệu gỗ, tre, nứa, 
tượng nhà mồ ? lá tạo được sự gần gũi song lại được chú 
(Gv phân tích thêm sau đó kết luận bổ trọng về mặt kiến trúc và trang trí tinh 
sung.) xảo, công phu. 
- Nêu đặc điểm kiến trúc của Tháp b. Tượng nhà mồ 
Chăm? - là nhà dành cho người chết, đó là sự 
- Trình bày giá trị nghệ thuật của tưởng niệm của người sống dành cho 
Tháp Chăm? người chết, Nét đẽo thô sơ , kì quái, 
 nhưng lại mang giá trị nguyên thuỷ của 
- Trình bày điêu khắc Chăm? Nêu giá rừng núi bằng những hình khối đơn giản 
trị Nghệ thuật của điêu khắc Chăm? được cách điệu cao . 
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ 3. Tháp và điêu khắc Chăm 
HS thảo luận trả lời câu hỏi của GV a. Tháp Chăm: ( Ninh Thuận ) : Là 
 công trình kiến trúc bao gồm nhiều tầng 
Bước 3: Báo cáo, thảo luận , thu nhỏ dần ở đỉnh, được xây bằng 
 gạch rất cứng . 
- Đại diện nhóm trình bày kết quả, các 
nhóm khác nhận xét - Chạm khắc trang trí trên khối tường đã 
 xây 
Bước 4: Kết luận nhận định Giáo viên nhận xét và chốt kiến thức - Hoạ tiết hoa là xen kẻ với hình người 
 và thú vật 
 Dự kiến tình huống phát sinh: kể về 
 * Tháp Chăm được UNESCO công 
 một số đình làng ở địa phương... 
 nhận là di sản văn hoá thế giới . 
 b. Điêu khắc Chăm : Nghệ thuật tạc 
 tượng bằng những khối tròn căng, nhịp 
 điệu uyển chuyển đầy gợi cảm , bố cục 
 chặt chẽ . 
 - Ngôn ngữ tạo hình giản dị có tính khái 
 quát cao. 
 HS trả lời theo kiến thức đã học 
C. Hoạt động luyện tập 
a) Mục tiêu: Giúp HS củng cố lại kiến thức để hoàn thành BT 
b) Tổ chức thực hiện: 
Gv đặt một số câu hỏi để củng cố bài học 
 - Tranh thờ có ý nghĩa như thế nào với cuộc sống? 
 - Nhà rông dùng để làm gì? 
 - Nêu những nét đặc sắc trong nghệ thuật kiến trúc Chăm ? 
 - Giá trị nghệ thuật của tượng nhà mồ ở Tây Nguyên ? 
 - GV kết luận, bổ sung, tuyên dương những em trả lời tốt , động viên những 
em trả lời chưa tốt. 
D. Hoạt động vận dụng 
a) Mục tiêu: Giúp những học sinh vận dụng và mở rộng thêm kiến thức của mình. 
b) Tổ chức thực hiện: 
 - Sưu tầm tranh, ảnh, bài viết về họa tiết thổ cẩm các dân tộc ít người ở Việt 
Nam 
 - Nếu em được tham quan đến thăm một số nơi sinh sống của một số dân tộc ít 
người ở Việt Nam em chụp ảnh hoặc vẽ kí họa về những gì em thấy đẹp