Giáo án Mĩ thuật 7 (Kết nối tri thức) - Tiết 30+31, Bài 16: Khai thác giá trị tạo hình truyền thống trong trang trí đồ vật - Năm học 2023-2024

 Ngày soạn: 10/5/2024 
 TIẾT 30,31 - BÀI 16: 
 KHAI THÁC GIÁ TRỊ TẠO HÌNH TRUYỀN THỐNG TRONG 
 TRANG TRÍ ĐỒ VẬT 
I. MỤC TIÊU 
1. Về kiến thức 
Sau bài học này, HS sẽ: 
 - Tìm hiểu được một số SPMT ứng dụng thời kì trung đại ở Việt Nam. 
 - Sử dụng tạo hình, hoa văn trên di sản mĩ thuật thời kì trung đại ở Việt Nam để trang 
 trí một sản phẩm gia dụng. 
2. Năng lực 
 - Năng lực chung: 
 Giải quyết được những nhiệm vụ học tập một cách độc lập, theo nhóm và thể hiện 
 sự sáng tạo. 
 Góp phần phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác qua hoạt động nhóm và trao đổi 
 công việc với giáo viên, bạn bè. 
 - Năng lực riêng: 
 Biết về một di sản mĩ thuật có tính ứng dụng thời kì trung đại ở Việt Nam. 
 Phân tích được ý tưởng thẩm mĩ của sản phẩm và khai thác được vẻ đẹp tạo hình 
 hoa văn trang trí thời kì trung đại trong sản phẩm gia dụng. 
 Hoàn thiện được sản phẩm, sẵn sàng cho việc trưng bày, triển lãm. 
3. Phẩm chất 
 - Có ý thức bảo tồn, kế thừa và phát huy vẻ đẹp giá trị tạo hình truyền thống trong trang 
 trí đồ vật. 
 - Kết nối được kiến thức về đặc trưng tạo hình của mĩ thuật Việt Nam thời kì trung đại 
 trong thực hành, sáng tạo, trang trí đồ vật. 
 - Có thêm những hiểu biết và tình cảm đối với vốn văn hóa truyền thống. 
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 
1. Đối với giáo viên 
 - SGK, Giáo án. 
 - Một số hình ảnh, video clip liên quan đến nghệ thuật trang trí thời kì trung đại ở Việt 
 Nam. 
 - Một số SPMT sử dụng hoa văn, tạo hình thời kì trung đại. 
 - Máy tính, máy chiếu (nếu có). 
2. Đối với học sinh - SGK. 
 - Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học và dụng cụ học tập (nếu cần) theo 
 yêu cầu của GV. 
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 
 TIẾT 1 
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG 
a. Mục tiêu: Gợi mở, kích thích HS mong muốn tìm hiểu về các nội dung mới, lí thú của 
bài học. 
b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS quan sát hình ảnh một số nét hoa văn phổ biến trong 
mĩ thuật thời kì trung đại ở Việt Nam và trả lời câu hỏi. 
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về hoa văn được sử dụng trong các thiết kế mang 
âm hưởng mĩ thuật thời kì trung đại ở Việt Nam. 
d. Tổ chức thực hiện: 
- GV cho HS quan sát hình ảnh một số thiết kế có sử dụng nét hoa văn phổ biến trong mĩ 
thuật thời kì trung đại ở Việt Nam và yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Em có cảm nhận gì sau khi 
quan sát những sản phẩm mang âm hưởng mĩ thuật thời kì trung đại ở Việt Nam. 
 - HS tiếp 
 nhận, 
 thực hiện 
 nhiệm 
 vụ: Các 
 hoa văn 
 trong 
 hình là 
 biểu 
 trưng và 
 đặc sắc 
 trong mỹ 
 thuật 
 trung đại 
 qua các 
 triều đại 
 phong 
 kiến tự 
 chủ (từ 
 thời Lý 
 đến thời 
 Nguyễn). 
 Hoa văn 
 Đại Việt 
 được các 
 nhà sáng 
 tạo sử 
 dụng 
 nhằm tạo 
 ấn tượng 
 đến các 
 thế hệ 
 sau, lưu 
giữ trường tồn bản sắc văn hóa Việt Nam. 
- GV nhận xét, đánh giá. 
- GV dẫn dắt vào bài học: Nghệ thuật trang trí thời kì trung đại rất đa dạng và có nhiều 
thành tựu, được bảo tồn đến ngày nay qua những di sản mĩ thuật. Để tìm hiểu được một số 
SPMT ứng dụng thời kì trung đại ở Việt Nam, cũng như sử dụng tạo hình, hoa văn trên di sản mĩ thuật thời kì trung đại ở Việt Nam để trang trí một sản phẩm gia dụng, chúng ta sẽ 
 cùng nhau đi tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 16: Khai thác giá trị tạo hình 
 truyền thống trong trang trí đồ vật. 
 B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC 
 Hoạt động 1: Quan sát 
 a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết đến nghệ thuật trang trí thời kì trung đại thông 
 qua một số di sản mĩ thuật; có ý thức về khai thác giá trị nghệ thuật tạo hình truyền thống 
 trong trang trí đồ vật. 
 b. Nội dung: Vài nét về nghệ thuật trang trí thời kì trung đại ở Việt Nam; sự cần thiết của 
 việc khai thác nghệ thuật tạo hình truyền thống trong đời sống hiện nay. 
 c. Sản phẩm học tập: Kiến thức cơ bản, đơn giản của HS về nghệ thuật trang trí thời kì 
 trung đại ở Việt Nam. 
 d. Tổ chức hoạt động: 
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC SINH DỰ KIẾN SẢN PHẨM 
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 1. Quan sát 
- GV hướng dẫn HS quan sát một số di sản mĩ thuật Tìm hiểu vẻ đẹp của sản phẩm mĩ 
thời kì trung đại SGK tr.66, 67 và yêu cầu HS trả thuật ứng dụng thời kì trung đại ở 
lời câu hỏi: Việt Nam 
+ Vẻ đẹp trong thiết kế ở một số sản phẩm thời kì - Hình dạng, màu sắc, hoa văn của các 
trung đại được thể hiện như thế nào? (hình dạng, sản phẩm thời kì trung đại được thể 
màu sắc, vật liệu) hiện đa dạng, độc đáo. 
+ Hoa văn trang trí trên đồ vật thời kì trung đại có - Vật liệu đa dạng như đất nung, gốm, 
đặc điểm gì? vàng... 
 - Hoa văn trang trí trên đồ vật thời kì 
 trung đại thường là họa tiết hoa lá, 
 rồng, phượng và con người. 
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập 
- HS tìm hiểu vài nét về nghệ thuật trang trí thời kì 
trung đại ở Việt Nam và sự cần thiết của việc khai 
thác nghệ thuật tạo hình truyền thống trong đời 
sống hiện nay. 
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. 
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời HS trả lời câu hỏi về nghệ thuật trang trí 
thời kì trung đại ở Việt Nam. 
- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung. 
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ 
học tập 
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển 
sang nội dung mới. 
 C. HOẠT ĐỘNG LUYÊN TẬP 
 Hoạt động 2: Thể hiện 
 a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết cách sử dụng hoa văn thời kì trung đại để trang 
 trí đồ vật; thực hiện trang trí sản phẩm gia dụng có sử dụng hoa văn thời kì trung đại. 
 b. Nội dung: HS tham khảo các bước thực hiện trang trí một chậu cây; thực hiện trang trí 
 một sản phẩm gia dụng, có sử dụng hoa văn thời kì trung đại. 
 c. Sản phẩm học tập: Sản phẩm gia dụng được trang trí bởi hoa văn Việt Nam thời kì trung 
 đại. 
 d. Tổ chức hoạt động: 
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC SINH DỰ KIẾN SẢN PHẨM 
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 2. Thể hiện 
- GV hướng dẫn HS quan sát các bước khai thác Tìm hiểu các bước khai thác tạo hình 
tạo hình mĩ thuật thời kì trung đại ở Việt Nam trong mĩ thuật thời kì trung đại ở Việt Nam 
trang trí chậu cây cảnh SGK tr.68 và yêu cầu HS trong trang trí chậu cây cảnh 
trả lời câu hỏi: - Các cách khác để trang trí chậu cây: 
+ Theo em, còn cách nào khác để trang trí chậu dán giấy tạo họa tiết hoa văn thời kì 
cây không? trung đại, dùng màu nước... 
 - Việc kết hợp hoa văn trang trí này có 
 phù hợp với công năng sử dụng của 
 chậu cây. 
 + Việc kết hợp hoa văn trang trí này có phù hợp 
với công năng sử dụng của chậu cây không? 
 - Các bước khai thác tạo hình mĩ thuật 
 thời kì trung đại ở Việt Nam trong 
 trang trí một sản phẩm gia dụng em 
 yêu thích: 
 + Bước 1: vẽ phác thảo nét. 
 + Bước 2: vẽ nét trang trí bằng màu. 
 + Bước 3: vẽ màu vào hình. 
 + Bước 4: hoàn thiện sản phẩm. 
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Nêu các bước khai Trang trí một sản phẩm gia dụng em 
thác tạo hình mĩ thuật thời kì trung đại ở Việt Nam yêu thích có sử dụng giá trị tạo hình 
trong trang trí một sản phẩm gia dụng em yêu của di sản mĩ thuật thời trung đại ở 
thích. Việt Nam 
- GV lưu ý HS: - Về ý tưởng: 
+ Có thể lựa chọn hoa văn chỉ là nét. + Sử dụng hoa văn từ di sản mĩ thuật 
 nào? 
+ Có thể sử dụng kết hợp nhiều màu sắc trong 
trang trí hoa văn, không phụ thuộc vào hoa văn + Khai thác yếu tố tạo hình từ di sản 
gốc. mĩ thuật để trang trí như thế nào? 
+ Có thể sử dụng một tạo hình thời kì trung đại + Trang trí phần nào ở đồ vật để làm 
mình yêu thích làm hoa văn trang trí. nổi bật? 
- Trước khi thực hiện SPMT về nội dung này theo - Về cách thể hiện: 
hình thức tự chọn, GV cho HS bàn bạc trong nhóm, + Lựa chọn thể hiện bằng chất liệu gì? 
trao đổi về ý tưởng và cách thức thực hiện. + Sản phẩm được làm bằng một chất 
- GV lưu ý HS về hiệu quả thị giác, chất cảm mà liệu hay kết hợp nhiều chất liệu. 
mỗi chất liệu đem đến. 
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS tham khảo các bước thực hiện trang trí một 
chậu cây. 
- HS thực hiện trang trí một sản phẩm gia dụng, có 
sử dụng hoa văn thời kì trung đại. 
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần 
thiết). 
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận 
HS báo cáo sản phẩm gia dụng được trang trí bởi 
hoa văn Việt Nam thời kì trung đại. 
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ 
học tập 
GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển 
sang nội dung mới. 
 TIẾT 2 
 Hoạt động 3: Thảo luận 
 a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức liên quan đến khai thác giá trị 
 nghệ thuật tạo hình truyền thống trong trang trí SPMT ứng dụng; có khả năng truyền thông 
 về nghệ thuật trang trí thời kì này. 
 b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thảo luận các câu hỏi gợi ý trong SGK tr.69; với việc thảo 
 luận về các câu hỏi, HS biết được một số đặc điểm của nghệ thuật trang trí thời kì này qua 
 sản phẩm, hoa văn tiêu biểu. 
 c. Sản phẩm học tập: Kiến thức của HS về nghệ thuật trang trí của thời kì này. 
 d. Tổ chức hoạt động: 
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC SINH DỰ KIẾN SẢN PHẨM 
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 3. Thảo luận 
- GV hướng dẫn HS thảo luận trong nhóm về nội HS thảo luận nhóm theo câu hỏi gợi ý 
dung câu hỏi SGK tr.69: SGK. 
+ Bạn đã khai thác vẻ đẹp của di sản mĩ thuật Việt Gợi ý: 
Nam thời kì trung đại nào trong thực hành, sáng Ấn vàng Sắc mệnh chi bảo là đỉnh cao 
tạo sản phẩm mĩ thuật của mình? của loại hình ấn chương thời Nguyễn, 
+ Hãy nêu tên một số vật dụng tiêu biểu cho nghệ là tài sản vô giá của dân tộc Việt Nam, 
thuật trang trí thời kì trung đại ở Việt Nam. là nguồn sử liệu quan trọng ghi lại dấu 
+ Bạn ấn tượng với giá trị tạo hình của di sản nào ấn lịch sử gắn liền với vương triều nhà 
trong nghệ thuật trang trí thời kì trung đại ở Việt Nguyễn và lịch sử văn hóa dân tộc Nam? Hãy viết một đoạn văn (khoảng 5 - 8 câu) Việt Nam cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 
giới thiệu về di sản này theo các gợi ý: tên vật 20. Ấn Sắc mệnh chi bảo được chế tạo 
phẩm, chất liệu, hoa văn trang trí, điểm nổi bật của bằng chất liệu quý (vàng 10 tuổi), kỹ 
trang trí trên vật phẩm,... thuật đúc, khắc công phu, là hiện vật 
+ Bạn sẽ trưng bày sản phẩm mĩ thuật ở đâu? Sản độc bản, có giá trị đặc biệt trong tổng 
phẩm có phù hợp với không gian trưng bày không? số 85 chiếc ấn của hoàng đế và vương 
 h u tri u Nguy n hi
- GV trình chiếu cho HS tham khảo thêm một số ậ ề ễ ện đang được lưu 
 gi t i B o t ng L ch s qu c gia. n 
SPMT của HS: ữ ạ ả à ị ử ố Ấ
 vàng là biểu trưng quyền lực của triều 
 đình nhà Nguyễn, dùng để đóng trên 
 các loại sắc phong của vương triều. 
 Mỗi hình dấu của ấn trên văn bản được 
 coi là một văn bản hoàn chỉnh và trung 
 thực nhất. 
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập 
- HS thảo luận các câu hỏi gợi ý trong SGK tr.69; 
với việc thảo luận về các câu hỏi. 
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần 
thiết). 
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận 
- GV mời đại diện các nhóm trả lời câu hỏi về một 
số đặc điểm của nghệ thuật trang trí thời kì trung 
đại qua sản phẩm, hoa văn tiêu biểu. 
- GV mời nhóm khác nhận xét, bổ sung. 
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ 
học tập 
GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển 
sang nội dung mới. 
 D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG 
 a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố, gắn kết kiến thức, kĩ năng đã học với hoạt 
 động thiết kế một bộ trang phục; hình thành khả năng vận dụng hiệu quả kiến thức đã học 
 trong lĩnh vực thiết kế thời trang. 
 b. Nội dung: Ứng dụng kiến thức, kĩ năng đã học trong thiết kế trang phục đơn giản. c. Sản phẩm học tập: Bộ trang phục có sử dụng hoa văn thời trung đại để trang trí. 
d. Tổ chức hoạt động: 
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 
- GV giao nhiệm vụ cho HS và yêu cầu HS thực hiện hoạt động ở nhà: Hãy khai thác giá trị 
nghệ thuật trang trí thời kì trung đại ở Việt Nam để trang trí một bộ trang phục. 
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập 
- HS ứng dụng kiến thức, kĩ năng đã học trong thiết kế trang phục đơn giản 
- GV theo dõi, hỗ trợ, hướng dẫn HS nếu cần thiết. 
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận 
HS nộp bộ trang phục có sử dụng hoa văn thời trung đại để trang trí vào tiết học sau. 
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập 
- GV khích lệ, động viên HS. 
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức, kết thúc bài học. 
*Hướng dẫn về nhà: 
- HS ôn lại kiến thức đã học. 
- Hoàn thành các bài tập của Bài 16, Sách bài tập Mĩ thuật 7.