Giáo án Mĩ thuật 7 (Kết nối tri thức) - Tiết 17+18, Bài 9: Tìm hiểu nguồn sáng trong tranh - Năm học 2023-2024
Bạn đang xem nội dung tài liệu Giáo án Mĩ thuật 7 (Kết nối tri thức) - Tiết 17+18, Bài 9: Tìm hiểu nguồn sáng trong tranh - Năm học 2023-2024, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Ngày soạn: 12/1/2024 CHỦ ĐỀ 5: HIỆN THỰC CUỘC SỐNG TRONG SÁNG TẠO MĨ THUẬT TIẾT 17,18 - BÀI 9: TÌM HIỂU NGUỒN SÁNG TRONG TRANH I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức Sau bài học này, HS sẽ: - Biết và xác định được nguồn sáng trong tranh vẽ. - Hiểu được sắc độ trong tranh vẽ có yếu tố tác động từ nguồn sáng. 2. Năng lực - Năng lực chung: Giải quyết được những nhiệm vụ học tập một cách độc lập, theo nhóm và thể hiện sự sáng tạo. Góp phần phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác qua hoạt động nhóm và trao đổi công việc với giáo viên, bạn bè. - Năng lực riêng: Có kĩ năng thể hiện mẫu vẽ có nguồn sáng. Biết cách thể hiện sắc độ đậm – nhạt, sáng – tối theo đúng nguồn sáng. 3. Phẩm chất - HS nhận biết được nguồn sáng khác nhau trong tranh vẽ, từ đó có thêm hiểu biết về mối quan hệ giữa mĩ thuật và cuộc sống. - HS tìm hiểu được sự hứng thú, niềm yêu thích với môn học qua thưởng thức, thực hành một số SPMT liên quan đến bài học. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Đối với giáo viên - SGK, Giáo án. - Một số TPMT, video clip giới thiệu một số tranh của họa sĩ thể hiện rõ nguồn sáng và đối tượng cần chiếu sáng. - Một số video clip giới thiệu các bước thực hiện SPMT thể hiện rõ nguồn sáng trong tranh. - Máy tính, máy chiếu (nếu có). 2. Đối với học sinh - SGK. - Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học và dụng cụ học tập (nếu cần) theo yêu cầu của GV. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC TIẾT 1 A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG a. Mục tiêu: Gợi mở, kích thích HS mong muốn tìm hiểu về các nội dung mới, lí thú của bài học. b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS quan sát bức tranh tĩnh vật và trả lời câu hỏi. c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về hướng nguồn sáng chiếu vào mẫu vật. d. Tổ chức thực hiện: - GV cho HS quan sát bức tranh tĩnh vật và yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Theo em, ánh sáng chính chiếu vào vật mẫu từ đâu? Phía nào tối, phía nào sáng? - HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ: + Ánh sáng chính chiếu vào vật mẫu từ phải qua trái. + Bên trên phía phải sáng, bên dưới phía trái tối. - GV nhận xét, đánh giá. - GV dẫn dắt HS vào bài học B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC Hoạt động 1: Quan sát a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS xác định được nguồn sáng quan phân tích bức ảnh chụp lẵng quả; tìm hiểu về cách thể hiện ánh sáng trong một số TPMT, trong đó chú trọng đến yếu tố sắc độ; xác định được nguồn sáng khi xem một số TPMT thể hiện về điều này. b. Nội dung: HS tìm hiểu về nguồn sáng trong một số ảnh, TPMT trong SGK tr.38, 39; tìm hiểu về cách thể hiện yếu tố sắc độ trong tranh (phần được chiếu sáng và phần ở trong tối). c. Sản phẩm học tập: Kiến thức cơ bản của HS về vật/đối tượng được chiếu sáng trong tranh. d. Tổ chức hoạt động: HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC SINH DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 1. Quan sát - GV tổ chức cho HS thảo luận theo nhóm, HS Tìm hiểu về sánh trong bức ảnh quan sát Hình 1 SGK tr.38 và thực hiện nhiệm vụ: - Phân tích nguồn sáng trong bức ảnh + Xác định nguồn sáng chính chiếu vào mẫu vật từ trong SGK tr.38: hướng nào. + Nguồn sáng chiếu vào mẫu vật từ + Nêu độ sáng nhất, độ tối nhất của đố vật khi hướng bên phải. nguồn sáng chiếu vào. + Mặt của mẫu vật nhận được ánh sáng có độ sáng mạnh nhất. Mặt không nhận được ánh sáng và phần đổ bóng của đồ vật có độ tối nhất. - Quan sát lọ hoa tại lớp: + Lọ hoa là vật được chiếu sáng, có nguồn sáng xác định từ phía cửa sổ. + Phần sáng nhất trên lọ hoa là phần được chiếu sáng, ở đó các chi tiết rõ ràng. GV hướng dẫn HS đóng cửa ra vào, chỉ mở cửa sổ + Phần tối nhất trên lọ hoa nằm phía và tắt đèn. sau phần được chiếu sáng, ở đó các chi - GV bày m t l hoa trên bàn và m i HS lên quan ộ ọ ờ tiết không rõ ràng. sát và yêu cầu HS trả lời câu hỏi: + Phần nào của lọ hoa sáng nhất? Các chi tiết ở phần sáng trông như thế nào? Tìm hiểu về nguồn sáng trong một số + Phần nào của lọ hoa tối nhất? Các chi tiết ở tác phẩm nghệ thuật phần tối trông như thế nào? - Bức tranh Đống cỏ khô trên tuyết - GV hướng dẫn HS quan sát hình ảnh về nguồn + Ngu n t ng c . sáng trong một số tác phẩm nghệ thuật SGK tr.39. ồn sáng đế ừ phía sau đố ỏ + B c tranh có màu tr ng c a tuy t, - GV hướng dẫn HS thảo luận theo cặp đôi, quan ứ ắ ủ ế màu vàng c ng c khô và màu sát 2 tác phẩm nghệ thuật và trả lời câu hỏi: ủa đố ỏ xanh của những rặng núi phía xa. Hình + Trong bức tranh Đống cỏ khô trên tuyết, nguồn ảnh được tái hiện một cách chân thực sáng đến từ trước hay sau đống cỏ khô? Hãy mô tả khi họa sĩ Clô-đơ Mô-nê phác họa rõ màu sắc thể hiện trong tranh. chiếc bóng của đống cỏ trên nền tuyết + Khu vực nào trong bức tranh Qua bản cũ tạo sự trắng. chú ý với người xem nhất? Đó là khu vực tối hay - Bức tranh Qua bản cũ: Khu vực ngoài sáng ngoài sáng tạo sự chú ý với người xem - GV cho HS quan sát thêm về nguồn sáng trong nhất. Những cử chỉ thân tình của người một số tác phẩm nghệ thuật khác: chiến sĩ với dân bản dưới lũy tre làng, dưới ánh trăng sáng thể hiện mối quan hệ gắn bó giữa người lính - người dân, gợi nhớ về một thời kì gian khổ đã qua. The Calling of Saint Matthew – Caravaggo (1599-1600 ) Girl with a Pearl Earring, Jan Vermeer The Art of Painting – Vermeer (1666) Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS tìm hiểu về nguồn sáng trong một số ảnh, TPMT trong SGK tr.38, 39; hình ảnh GV cung cấp. - HS tìm hiểu về cách thể hiện yếu tố sắc độ trong tranh (phần được chiếu sáng và phần ở trong tối). - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện các nhóm trả lời câu hỏi về vật/đối tượng được chiếu sáng trong tranh. - GV mời đại diện nhóm khác nhận xét, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức: + Trong sáng tạo mĩ thuật, nguồn sáng quyết định màu sắc, bóng tối và cấu trúc vật thể. + Trong tranh phong cảnh, nguồn sáng ảnh hưởng trực tiếp đến không gian, hòa sắc, sắc độ, cảnh, vật, - GV chuyển sang nội dung mới. C. HOẠT ĐỘNG LUYÊN TẬP Hoạt động 2: Thể hiện a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết cách thể hiện một SPMT thể hiện rõ độ sáng – tối, đậm – nhạt theo một vật có nguồn sáng từ một phía; thực hiện được một SPMT thể hiện nguồn sáng rõ ràng. b. Nội dung: HS tham khảo các bước thực hiện bức tranh phong cảnh diễn tả về nguồn sáng, trong đó thể hiện rõ độ sáng - tối, đậm – nhạt; thể hiện bức tranh diễn tả được nguồn sáng bằng chất liệu em yêu thích. c. Sản phẩm học tập: SPMT diễn tả được nguồn sáng. d. Tổ chức hoạt động: HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC SINH DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 2. Thể hiện - GV cho HS tìm hiểu về cách thể hiện về bức tranh Tìm hiểu cách thể hiện bức tranh phong cảnh diễn tả về nguồn sáng SGK tr.40: phong cảnh diễn tả về nguồn sáng + Xác định nguồn sáng đến từ đâu? HS quan sát và phân tích bức tranh + Hòa sắc chung trong tranh, trong đó ý thức về theo gợi ý của GV. màu trong vùng tối và màu trong vùng sáng. + Thực hiện nguyên tắc vùng thuận chiếu sáng rõ ràng, màu sắc tươi sáng, vùng ngược chiều sáng thì tối. - GV cho HS xem thêm video clip về các thể hiện ánh sáng trên một số SPMT bằng các chất liệu khác. - GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Nêu các bước thực hi n m t b c tranh di n t c ngu n sáng b ng ệ ộ ứ ễ ả đượ ồ ằ chất liệu em yêu thích. - GV gợi ý cho HS trước khi thực hành: + Nên xác định nguồn sáng từ một phía. + Xác định được màu sắc trong phần tối. Thể hiện một bức tranh diễn tả được + Thể hiện sắc độ đậm – nhạt trên cơ sở gần – rõ, nguồn sáng bằng chất liệu em yêu xa – mờ. thích Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - Các bước thực hiện một bức tranh di n t c ngu n sáng b ng ch t li u - HS tham khảo các bước thực hiện bức tranh ễ ả đượ ồ ằ ấ ệ em yêu thích: phong cảnh diễn tả về nguồn sáng, trong đó thể hiện rõ độ sáng - tối, đậm – nhạt. + Bước 1: Phác hình và xây dựng bố c c. - HS thể hiện bức tranh diễn tả được nguồn sáng ụ bằng chất liệu em yêu thích. + Bước 2: Thể hiện chi tiết cho sinh n. - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần độ thiết). + Bước 3: Lựa chọn màu theo nguồn sáng, g m xa m . Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận ần đậ – ờ c 4: V chi ti t và hoàn thi n s n HS báo cáo SPMT diễn tả được nguồn sáng. + Bướ ẽ ế ệ ả phẩm. Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới. *Củng cố : HS nhắc lại các bước thể hiện sản phẩm *Hướng dẫn về nhà : Chuẩn bị đồ dùng giờ sau hoàn thiện sp trên lớp TIẾT 2 ( gv 15 phút cho HS hoàn thiện sp) Hoạt động 3: Thảo luận a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức về nguồn sáng và vật được chiếu sáng trên bài vẽ; biết tự nhận xét, đánh giá về thể hiện ánh sáng trên SPMT của mình. b. Nội dung: GV hướng dẫn HS trưng bày SPMT đã thực hiện và nhận xét theo câu hỏi gợi ý trong SGK tr.41; HS viết một đoạn văn ngắn chia sẻ cảm nhận của mình về yếu tố nguồn sáng trong TPMT, SPMT. c. Sản phẩm học tập: Cảm nhận của HS về yếu tố ánh sáng trên tranh vẽ (TPMT, SPMT) qua hình thức trả lời câu hỏi và viết đoạn văn. d. Tổ chức hoạt động: HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC SINH DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 3. Thảo luận - GV hướng dẫn, tổ chức cho HS thảo luận theo HS thảo luận theo gợi ý SGK và GV nhóm theo các câu hỏi gợi ý: đưa ra. + Bạn đã sử dụng sắc độ đậm – nhạt, sáng – tối Gợi ý: như thế nào để thể hiện về nguồn sáng? - “Nói về điểm cốt lõi thì sử dụng ánh + Nguồn sáng trong tranh đến từ phía nào? sáng chính là khả năng kiểm soát được + Viết một đoạn văn (khoảng 5-8 câu) giới thiệu thế nào là sáng và thế nào là tối, từ đó về nguồn sáng trong TPMT. khiến cho các tác phẩm nghệ thuật có kh n t c câu chuy n - GV gợi ý cho HS phần viết đoạn văn giới thiệu ả năng truyề ải đượ ệ c HannaH Crowell. về yếu tố ánh sáng trên tranh vẽ (TPMT/SPMT): ủa chính nó.” – - N u coi ngh thu t là ngôn ng giao + Màu sắc xuất hiện phụ thuộc vào ánh sáng nên ế ệ ậ ữ ti p thì ánh sáng là m t trong nh ng có màu có nghĩa là có ánh sáng. Việc giới thiệu ế ộ ữ i ngôn ng ánh sáng trong tranh ở bài này cần nhấn mạnh đến phương tiện để ta trao đổ ữ y. Không có ánh sáng m i th chìm nguồn sáng, đối tượng được chiếu sáng, sắc độ thể ấ ọ ứ i v t s ch hiện ở vật và bối cảnh xung quanh. trong màu đen, và mọ ậ ẽ ỉ như nằm trên mặt phẳng 2D. + Cảm nhận của bản thân khi thưởng thức những - V i ngh thu t, ánh sáng là ngu n c i bức tranh này. ớ ệ ậ ồ ộ cho màu sắc và hình khối xuất hiện. - GV cho HS tham khảo thêm một số SPMT của Ánh sáng quyết định màu sắc, bóng tối HS: và cấu trúc vật thể. Vậy nên nó không chỉ giới hạn trong trường phái hiện thực, trừu tượng mà còn cần thiết trong mọi phong cách trong hội họa. Vẻ đẹp của ánh sáng được sử dụng như công cụ để xây dựng biểu tượng. Bằng cách chi u sáng vào m t y u t trong tranh ế ộ ế ố như bàn tay, bông hoa hoặc vật dụng cũng đã tạo nên câu chuyện đằng sau đó. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS trưng bày SPMT đã thực hiện và nhận xét theo câu hỏi gợi ý trong SGK tr.41. - HS viết một đoạn văn ngắn chia sẻ cảm nhận của mình về yếu tố nguồn sáng trong TPMT, SPMT - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện một số HS trình cảm nhận của về yếu tố ánh sáng trên tranh vẽ (TPMT, SPMT). - GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới. D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố, gắn kết kiến thức, kĩ năng đã học và hình thành khả năng tự học và thường thức mĩ thuật. b. Nội dung: Sưu tầm tư liệu hình ảnh liên quan đến nguồn sáng trong tranh. c. Sản phẩm học tập: Tư liệu, hình ảnh về nguồn sáng trong tranh. d. Tổ chức hoạt động: Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV giao nhiệm vụ cho HS: Sưu tầm tác phẩm mĩ thuật thể hiện rõ nguồn sáng. - GV tổ chức cho HS thực hiện nhiệm vụ theo nhóm. Các nhóm sưu tầm tư liệu, hình ảnh liên quan đến thể hiện nguồn sáng rõ ràng trong tranh và cử đại diện báo cáo trước lớp. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS sưu tầm tư liệu hình ảnh liên quan đến nguồn sáng trong tranh. - GV theo dõi, hỗ trợ, hướng dẫn HS nếu cần thiết. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện các giới thiệu, trình bày tư liệu, hình ảnh về nguồn sáng trong tranh: - GV mời nhóm khác nhận xét, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV khích lệ, động viên HS. - GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức, kết thúc bài học. *Hướng dẫn về nhà: - HS ôn lại kiến thức đã học. - Hoàn thành các bài tập của Bài 9, Sách bài tập Mĩ thuật 7. - Đọc và tìm hiểu trước Bài 10 – Thiết kế tạo mẫu trang phục.
File đính kèm:
giao_an_mi_thuat_7_ket_noi_tri_thuc_tiet_1718_bai_9_tim_hieu.pdf
