Giáo án Ngữ văn 8 - Tiết 61: Viết bài văn nghị luận về 1 vấn đề đời sống (1 thói quen xấu của con người trong xã hội hiện đại)

 TIẾT 61: VIẾT BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ ĐỜI SỐNG 
 (Một thói xấu của con người trong xã hội hiện đại) 
I. MỤC TIÊU 
1. Kiến thức 
- Biết viết đoạn văn đảm bảo các bước: chuẩn bị trước khi viết; tìm ý và lập dàn ý; 
viết bài; xem lại và chỉnh sửa, rút kinh nghiệm. 
- Nêu được và làm rõ được vấn đề nghị luận: một thói xấu của con người trong xã 
hội hiện đại 
- Trình bày được ý kiến phê phán, nêu rõ lí lẽ và bằng chứng để chứng minh sự phê 
phán là có cơ sở 
- Đối thoại với những ý kiến khác (giả định) nhằm khẳng định quan điểm của bản 
thân 
2. Năng lực 
a. Năng lực chung 
- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp, năng 
lực hợp tác... 
b. Năng lực riêng biệt: 
- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến đề bài; 
- Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân; 
- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận; 
- Năng lực viết, tạo lập văn bản. 
3. Phẩm chất: 
- Ý thức tự giác, tích cực trong học tập. 
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 
1. Chuẩn bị của GV 
- Giáo án; 
- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi; 
- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp; 
- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà. 
2. Chuẩn bị của HS: SGK, SBT Ngữ văn 8, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng 
dẫn học bài, vở ghi. 
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 
A. KHỞI ĐỘNG 
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học 
tập của mình. HS khắc sâu kiến thức về kiểu văn bản (bài văn) nghị luận về một 
vấn đề đời sống (một thói xấu của con người trong xã hội hiện đại) b. Nội dung: HS huy động tri thức đã có để trả lời câu hỏi của GV. 
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS. 
d. Tổ chức thực hiện: 
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 
- Yêu cầu học sinh kể một vài thới xấu trong đời sống xã hội hiện nay. 
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập 
- HS suy nghĩ để trả lời câu hỏi. 
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận 
- GV mời 2 – 3 HS trả lời câu hỏi trước lớp. 
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập 
- GV nhận xét, đánh giá, chốt và dẫn dắt vào bài học 
B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC 
Hoạt động 1: Ôn tập lại cách làm bài văn 
a. Mục tiêu: Nhớ được các bước làm bài nghị luận về một vấn đề đời sống 
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi về 
đặc điểm của bài văn nghị luận về một vấn đề đời sống (một thói xấu của con 
người trong xã hội hiện đại) 
c. Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của HS. 
d. Tổ chức thực hiện: 
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM 
Nhiệm vụ 1: 1. Trước khi viết 
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học a. Lựa chọn đề tài 
tập Em hãy suy ngẫm về chính mình 
- GV hướng dẫn HS chuẩn bị trước khi và quan sát hành vi, lối sống của 
viết và tìm ý, lập dàn ý những người xung quanh hoặc tìm 
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học hiểu trên sách báo, phương tiện 
tập truyền thông để nhận ra những thói 
- HS lắng nghe GV đặt câu hỏi, suy nghĩ xấu của con người, từ đó chọn 
để trả lời. được vấn đề để bàn luận. 
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và b. Tìm ý 
thảo luận Sau khi xác định được vấn đề là gì, 
- GV mời 3 HS trả lời trước lớp, yêu cầu em hãy tìm ý bằng ccash trả lời 
cả lớp nghe, nhận xét. một số câu hỏi: 
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện - Vấn đề được nêu ra là gì? nhiệm vụ học tập - Vấn đề đó được hiểu như thế 
- GV nhận xét, chốt: nào? Vì sao nó đáng phê phán? 
 - Làm thế nào để ý kiến phê phán 
 của mình có sức thuyết phục? 
 - Liệu có ý kiến nào không đồng 
Nhiệm vụ 2: tính với ý kiến phê phán của mình 
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học không? 
tập c/ Lập dàn ý 
- GV mời 2 HS đọc Bước 2: Tìm ý, lập Em hãy sắp xếp các ý tìm được 
dàn ý trong SGK (1 bạn đọc phần Tìm ý, thành một dàn ý 
1 bạn đọc phần lập dàn ý). - Mở bài. Nêu vấn đề nghị luận 
- GV phát phiếu học tập cho HS, yêu cầu (một thói xấu của con người trong 
HS lập dàn ý, sau đó trao đổi với bạn bên xã hội hiện đại). 
cạnh để góp ý cho nhau. - Thân bài. 
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học + Làm rõ vấn đề nghị luận. 
tập + Trình bày ý kiến phê phán, nêu lí 
- HS đọc thông tin về Bước 2: Tìm ý, lập lẽ và bằng chứng để chứng minh 
dàn ý trong SGK, sau đó lập ý và trao sự phê phán là có cơ sở 
đổi với bạn. + Nêu ý kiến không đồng tình (giả 
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và định) với ý kiến của luận với ý 
thảo luận kiến đó. 
- GV mời hai cặp HS đứng lên trình bày - Kết bài: Khẳng định ý kiến phê 
dàn ý của nhóm mình sau khi đã thống phán, rút ra bài học. 
nhất, yêu cầu cả lớp nghe, nhận xét. 2. Viết bài 
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện Khi viết bài em cần chú ý 
nhiệm vụ học tập – Lí lẽ cần sáng rõ, chặt chẽ. 
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức. 
Nhiệm vụ 3: - Các bằng chứng cần đa dạng, xác 
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học thực. Nếu cả những trải nghiệm 
tập của bản thân (nếu có) 
- GV yêu cầu HS viết bài. GV nhắc HS: – Khi phê phán cần sử dụng lời lẽ 
Cần bám vào dàn ý đồng thời nhìn vào đúng mực 
yêu cầu đối với đoạn văn để đảm bảo 3. Chỉnh sửa bài viết 
được yêu cầu. Đối chiếu bài viết của em với yêu 
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học cầu của kiểu bài văn nghị luận về tập một vấn đề đời sống (một thói xấu 
- HS lắng nghe yêu cầu của GV, sau đó của con người trong xã hội hiện 
viết bài. đại), chỉnh sửa những chỗ cần thiết 
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và sao cho: 
thảo luận - Vấn đề nghị luận được nếu một 
- GV yêu cầu mỗi HS tự đọc lại bài của cách rõ ràng, được giải thích đầy 
mình và dùng bảng kiểm để tự điều đủ, toàn diện. 
chỉnh đoạn văn. - Ý kiến phê phán được nếu một 
- GV yêu cầu HS đổi vở với bài của bạn cách mạch lạc, chắc chắn, lí lẽ xác 
để góp ý cho nhau dựa trên bảng kiểm. đáng và bằng chứng thuyết phục. 
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện - Ý kiến phê phán được khẳng 
nhiệm vụ học tập định trên cơ sở đối sánh với các 
- GV nhận xét, chốt một vài bài văn hay. quan điểm khác về vấn đề 
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP + VẬN DỤNG 
a. Mục tiêu: Vận dụng được kiến thức đã học để Viết bài văn nghị luận về một vấn 
đề đời sống ( một thói quen xấu của con người trong xã hội hiện đại) 
b. Nội dung: HS sử dụng kiến thức đã học để Viết bài văn nghị luận về một vấn đề 
đời sống ( một thói quen xấu của con người trong xã hội hiện đại) 
c. Sản phẩm học tập: Bài văn mà HS viết được. 
d. Tổ chức thực hiện: 
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 
- GV yêu cầu HS về nhà viết bài văn nghị luận về một vấn đề đời sống ( một thói 
quen xấu của con người trong xã hội hiện đại) 
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập 
- HS lắng nghe yêu cầu của GV, về nhà thực hiện. 
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận 
- GV nhắc HS sẽ thu bài và chữa bài vào tiết sau. 
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập 
- GV nhận xét việc học tập của cả lớp trong tiết học 
- Bài làm tham khảo 
Dàn ý phân tích tác hại của việc thiếu trung thực trong thi cử 
I. Mở bài - Dẫn dắt vấn đề nghị luận: Thiếu trung thực trong bất kì lĩnh vực nào của cuộc 
sống cũng là một vấn đề phức tạp và nan giải 
- Nêu vấn đề nghị luận: Thiếu trung thực trong thi cử là một vấn đề cần quan tâm 
hàng đầu bởi điều này ảnh hưởng đến nhân cách của cả một con người 
II. Thân bài 
1. Giải thích 
- Trung thực: “Trung”: Trung thành, “thực”: thành thực Trung thực: sự chân thật 
trong mọi việc, làm mọi thứ bằng khả năng của bản thân mình 
 ⇒
 Thiếu trung thực trong thi cử: Thi cử không dùng sức của bản thân mình, gian 
dối, không thành thực trong làm bài 
⇒
2. Biểu hiện của thiếu trung thực trong thi cử 
- Biểu hiện phổ biến nhất là dùng “phao” chép bài trong thi cử 
- Chép bài bạn, trao đổi bài, trao đổi đáp án cho nhau 
- Sử dụng các thiết bị thông minh trong phòng thi như tai nghe bluetooth, điện 
thoại thông minh 
- “Mua giám thị” để có thể ngang nhiên trao đổi bài trong thi cử 
3. Tác hại của việc thiếu trung thực trong thi cử 
- Ảnh hưởng đến nhân cách con người : Làm học sinh có tính lười biếng ỷ lại, 
không chịu tự giác học tập 
- Ảnh hưởng đến sự phát triển của đất nước tương lai của dân tộc khi những mầm 
non của nước nhà không học tập và tu dưỡng bằng chính năng lực của mình 
- Ảnh hưởng đến chất lượng học tập của bản thân, lớp học và nhà trường 
- Làm cho học sinh coi thường việc coi thi của giám thị 
4. Nguyên nhân 
- Do sự lười biếng trong học tập, không chịu tự giác học bài và làm bài 
- Do áp lực về điểm số, áp lực từ gia đình, nhà trường bắt học sinh phải được điểm 
cao 
- Do học sinh học trong một môi trường mà tất cả các bạn đều rất giỏi khiến học 
sinh bắt buộc phải được điểm cao 
- Một phần là do sự lỏng lẻo trong việc coi thi của các giám thị 
- Sự bao che của các bạn khiến việc thiếu trung thực gia tăng nhiều hơn trong thi 
cử 
 Những nguyên nhân đó đã làm ảnh hưởng đến sự thiếu trung thực gia tăng nhiều 
hơn trong thi cử 
⇒
5. Giải pháp khắc phục - Bản thân mỗi học sinh cần ý thức trách nhiệm và việc làm của bản thân , tự mình 
cố gắng học tập tốt và nói “ Không” với việc thiếu trung thực trong thi cử 
- Gia đình, nhà trường và thầy cô không nên đặt áp lực quá nhiều cho học sinh.Nên 
khuyến khích các em khi được điểm cao và động viên an ủi các em khi điểm số 
chưa như mong muốn 
- Cho học sinh học tập ở một môi trường vừa sức học tránh để các em cảm thấy 
mình thua kém các bạn dẫn đến tự ti và thiếu trung thực trong thi cử 
- Các bạn học sinh cũng cần nghiêm túc hơn , khi thấy bạn bè gian lận trong thi cử 
cần báo với giám thị không được bao che sẽ làm hại bạn 
- Nhà trường thầy cô giám thị cần sát sao và nghiêm khắc khi coi thi , xử phạt đúng 
mực nhằm răn đe để học sinh nghiêm túc hơn trong thi cử 
6. Liên hệ bản thân 
- Cần tích cực học tập tự giác học tập và thi cử bằng chính năng lực của mình 
- Ý thức được thiếu trung thực trong thi cử là một hành động xấu sẽ dẫn tới hậu 
quả lớn sau này 
- Kêu gọi các bạn cùng nhau học tập để kết quả học tập được cải thiện và nâng cao 
III. Kết bài 
- Khẳng định lại vấn đề: sự thiếu trung thực trong thi cử hiện tượng phổ biến và để 
lại hậu quả về lâu dài trong sự phát triển nhân cách của mỗi con người 
- Lời nhắn đến mọi người: Hãy học tập và làm việc bằng chính năng lực của mình, 
đó là con đường duy nhất giúp chúng ta tiến xa hơn. 
* HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ 
- GV dặn dò HS: 
+ Đọc lại yêu cầu và quy trình viết đối với Viết bài văn nghị luận về một vấn đề 
đời sống ( một thói quen xấu của con người trong xã hội hiện đại) 
+ Củng cố kĩ năng viết bài 
+ Hoàn thành các bài tập.