Giáo án Mĩ thuật 7 (Kết nối tri thức) - Tiết 15+16, Bài 8: Tranh tĩnh vật - Năm học 2023-2024

 Ngày soạn: 2/1/2023 
 TIẾT 15,16 - BÀI 8: TRANH TĨNH VẬT 
I. MỤC TIÊU 
1. Về kiến thức 
Sau bài học này, HS sẽ: 
 - Hiểu về đặc điểm của thể loại tranh tĩnh vật. 
 - Biết về màu vẽ và việc tái hiện trên TPMT/SPMT. 
2. Năng lực 
 - Năng lực chung: 
 ● Giải quyết được những nhiệm vụ học tập một cách độc lập, theo nhóm và 
 thể hiện sự sáng tạo. 
 ● Góp phần phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác qua hoạt động nhóm và 
 trao đổi công việc với giáo viên, bạn bè. 
 - Năng lực riêng: 
 ● Mô phỏng lại được mẫu tĩnh vật đúng trình tự và phương pháp. 
 ● Vẽ được một bức tranh tĩnh vật sát với mẫu. 
3. Phẩm chất 
 - Xây dựng được kế hoạch học tập sát với quá trình thực hành sáng tạo. 
 - Cảm nhận được vẻ đẹp và yêu thích thể loại tranh tĩnh vật 
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 
1. Đối với giáo viên 
 - SGK, Giáo án. 
 - Một số hình ảnh, video clip giới thiệu mẫu tĩnh vật. 
 - Hình ảnh tranh tĩnh vật của một số họa sĩ trên thế giới, trong nước để minh 
 họa. - Máy tính, máy chiếu (nếu có). 
2. Đối với học sinh 
 - SGK. 
 - Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học và dụng cụ học tập (nếu cần) 
 theo yêu cầu của GV. 
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 
 TIẾT 1 
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG 
a. Mục tiêu: Gợi mở, kích thích HS mong muốn tìm hiểu về các nội dung mới, lí thú 
của bài học. 
b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS quan sát một số bức tranh tĩnh vật và trả lời 
câu hỏi. 
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về không gian trong tác phẩm hội họa 
d. Tổ chức thực hiện: 
- GV cho HS quan sát một số bức tranh tĩnh vật. 
 - GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Em hãy nêu một số điểm nổi bật của tranh tĩnh vật 
so với các dòng tranh khác. 
- HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ: 
+ Vẽ về những đồ vật thân thuộc trong cuộc sống hàng ngày như lọ hoa, giỏ quả, ấm 
trà, được sắp xếp theo một trật tự cố định trong mỗi bức tranh. Vị trí của từng đồ 
vật thể hiện dụng ý nghệ thuật của mỗi họa sĩ. 
+ Những bức tranh tĩnh vật dù được dùng màu nhạt hay đậm, nét vẽ thô cứng hay 
trau chuốt đều tạo ấn tượng mạnh cho người xem. 
+ Tranh tĩnh vật minh họa những đồ vật ở trạng thái tĩnh nhưng lại không phải tĩnh. 
- GV dẫn dắt vào bài học: Thể loại tranh tĩnh vật các em đã được làm quen từ các 
lớp trước qua phần thưởng thức TPMT hay thực hành, sáng tạo SPMT. Tuy nhiên, 
mục tiêu đặt ra ở bài này là vẽ theo đúng trình tự, phương pháp, trong đó làm quen, 
chủ động tự khâu bày mẫu, cho đến xác định sắc độ, hòa sắc, bố cục để chủ động, 
sáng tạo trong bài vẽ của mình. Để hiểu rõ hơn về đặc điểm của thể loại tranh tĩnh 
vật, cũng như biết về màu vẽ và việc tái hiện trên TPMT/SPMT, chúng ta sẽ cùng 
nhau đi tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 8: Tranh tĩnh vật. 
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC 
Hoạt động 1: Quan sát 
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết đến thể loại tranh tĩnh vật; thông qua 
phân tích một số tác phẩm, HS biết được giá trị thẩm mĩ của tranh tĩnh vật. 
b. Nội dung: HS tìm hiểu về giá trị thẩm mĩ trong tranh tĩnh vật; biết được giá trị 
thẩm mĩ của tranh tĩnh vật được thể hiện qua yếu tố: bố cục, màu sắc, đường nét, khi 
mô phỏng, tái hiện mẫu vẽ theo cách thể hiện khác nhau (giống hay sáng tạo trên cơ 
sở mẫu thật). 
c. Sản phẩm học tập: HS có kiến thức cơ bản về tranh tĩnh vật. d. Tổ chức hoạt động: 
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC SINH DỰ KIẾN SẢN PHẨM 
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 1. Quan sát 
- GV chia HS thành các nhóm, giao nhiệm vụ cho Tìm hiểu vẻ đẹp trong tranh tĩnh vật 
mỗi nhóm chuẩn bị tư liệu làm bài thuyết trình thời kì trung đại 
trước lớp: Hãy phân tích đặc điểm của bức tranh - Phân tích đặc điểm của bức tranh tĩnh 
tĩnh vật Tĩnh vật với những quả cam trong giỏ, vật Tĩnh vật với những quả cam trong 
1888, tranh sơn dầu của Van-gốc SGK tr.33. giỏ, 1888, tranh sơn dầu của Van-gốc: 
 + Màu sắc: Hài hòa, gam màu chính là 
 màu vàng của giỏ và quả cam, màu 
 phụ là màu xanh của nền. Màu phụ có 
 tông màu bổ trợ, làm nổi bật tông màu 
 chính. 
- GV gợi ý cho các nhóm: + Bố cục: cân xứng, hài hòa. 
+ Tên tác phẩm, họa sĩ. + Quả cam trong tranh được thể hiện 
+ Hình vẽ, hòa sắc thể hiện trong tranh tĩnh vật. gần giống với mẫu thật. 
+ Mối liên hệ giữa tranh tĩnh vật với mẫu thật. 
 - GV mở rộng kiến thức: 
+ Một số tranh tĩnh vật nổi tiếng trên thế giới và ở 
Việt Nam: 
Lọ với mười lăm bông hoa hướng dương, 1888, 
 Van-gốc 
 Lọ hoa diên vĩ trên nền vàng, 1890, Van Gốc 
 Hồng hoa trong lọ, 1890, Van-gốc 
 Nắng trong nhà, 1963, Lê Phổ 
+ Một số không gian nội thất phù hợp khi trưng 
bày tranh tĩnh vật như: không gian, phòng ăn, nơi 
tiếp khách, . 
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập 
- HS tìm hiểu về giá trị thẩm mĩ trong tranh tĩnh 
vật. 
- HS biết được giá trị thẩm mĩ của tranh tĩnh vật 
được thể hiện qua yếu tố: bố cục, màu sắc, đường 
nét, khi mô phỏng, tái hiện mẫu vẽ theo cách thể 
hiện khác nhau (giống hay sáng tạo trên cơ sở mẫu 
thật). 
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. 
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận 
- GV mời đại diện các nhóm trả lời câu hỏi về tranh 
tĩnh vật (mỗi nhóm trình bày 5 phút). - GV mời đại diện nhóm khác nhận xét, bổ sung. 
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ 
học tập 
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức: Tranh 
tĩnh vật là tranh mô tả các vật thể, đồ vật như hoa, 
quả, bình hoa, được sắp xếp cố định, thể hiện 
theo ý đồ của người vẽ như: tái hiện đúng theo mẫu 
hay sáng tạo theo cách riêng trên cơ sở mẫu vẽ. 
- GV chuyển sang nội dung mới. 
 C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP 
 Hoạt động 2: Thể hiện 
 a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết cách thể hiện một SPMT theo trình tự 
 và phương pháp với chất liệu chì (để xác định được sắc độ) và chất liệu màu nước 
 (để xác định được hòa sắc); thực hiện được một SPMT tranh tĩnh vật theo đúng trình 
 tự và phương pháp thể hiện bằng chất liệu chì hoặc màu nước. 
 b. Nội dung: HS tham khảo các bước thực hiện SPMT tranh tĩnh vật bằng chất liệu 
 theo đúng trình tự và phương pháp thể hiện bằng chất liệu chì hoặc màu nước. 
 c. Sản phẩm học tập: SPMT tranh tĩnh vật theo trình tự và phương pháp, trong đó 
 thể hiện được sắc độ (đối với bài vẽ chất liệu chì) và hòa sắc (đối với chất liệu màu) 
 rõ ràng. 
 d. Tổ chức hoạt động: 
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC SINH DỰ KIẾN SẢN PHẨM 
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 2. Thể hiện - GV hướng dẫn HS quan sát hình ảnh cách vẽ mô Gợi ý cách mô phỏng một mẫu tĩnh 
tả mẫu tĩnh vật bằng vật liệu chì SGK tr.34. vật bằng vật liệu chì 
 - Bước 1: Xác định bố cục trên trang 
 giấy. 
 - Bước 2: Thể hiện đậm, nhạt, sáng, tối 
 của mầu vẽ. 
 - Bước 3: Xác định tương quan sắc độ 
 của các hình cần thể hiện. 
 - Bước 4: Điều chỉnh tương quan giữa 
 hình nền và hoàn thiện sản phẩm. 
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Hãy nêu cách mô 
phỏng một mẫu tĩnh vật bằng vật liệu chì. 
- GV hướng dẫn HS quan sát hình ảnh cách vẽ mô 
tả mẫu tĩnh vật bằng chất liệu màu nước SGK tr.35. 
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Hãy nêu cách mô 
phỏng một mẫu tĩnh vật bằng chất liệu màu nước. 
- GV yêu cầu HS thực hiện nhiệm vụ: Hãy bày mẫu 
vật em yêu thích và mô phỏng đúng trình tự theo 
cách thể hiện bằng chất liệu chỉ hoặc màu nước. 
- GV gợi ý cho HS: 
+ Bày mẫu: lựa chọn, kết hợp mẫu có tính cân 
b a các m u v không quá 
 ằng, tương quan giữ ẫ ẽ Gợi ý các mô phỏng một mẫu tĩnh vật 
chênh l t m u v rõ 
 ệch và đặ ở nơi đủ ánh sáng để ẫ ẽ bằng chất liệu màu nước 
chi tiết ở vùng sáng. 
 - Bước 1: Phác hình thể hiện màu vẽ 
 cân đối trên giấy. + Thể hiện: cần dựng khung hình để xác định vật - Bước 2: Vẽ nền. 
thể trên tờ giấy, chia tỉ lệ của từng vật và phác thảo - Bước 3: Vẽ màu vào hình thể hiện 
với nét chì nhạt để dễ dàng chỉnh sửa. màu vẽ. 
+ Thể hiện: cần dựng khung hình để xác định vật - Bước 4: Hoàn thiện sản phẩm. 
thể ở trên giấy, chia tỉ lệ của từng vật và phác với 
nét chì nhạt để dễ dàng chỉnh sửa. 
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập 
- HS tham khảo các bước thực hiện SPMT tranh 
tĩnh vật bằng chất liệu theo đúng trình tự và 
phương pháp thể hiện bằng chất liệu chì hoặc màu 
nước. 
- HS trình bày mẫu vật em yêu thích và mô phỏng 
đúng trình tự theo cách thể hiện bằng chất liệu chỉ 
hoặc màu nước 
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần 
thiết). 
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận 
HS báo cáo SPMT tranh tĩnh vật theo trình tự và 
phương pháp, trong đó thể hiện được sắc độ (đối 
với bài vẽ chất liệu chì) và hòa sắc (đối với chất 
liệu màu) rõ ràng. 
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ 
học tập 
GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển 
sang nội dung mới. TIẾT 2 
 Hoạt động 3: Thảo luận 
 a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết cách nhận xét, đánh giá SPMT của 
 bạn/nhóm đã thực hiện; có thể trình bày những cảm nhận của bản thân trước 
 nhóm/lớp. 
 b. Nội dung: GV hướng dẫn HS quan sát SPMT của nhóm/bạn đã thực hiện; HS 
 thảo luận theo các câu hỏi gợi ý trong SGK tr.36. 
 c. Sản phẩm học tập: Cảm nhận của bản thân và phân tích được giá trị thẩm mĩ trên 
 SPMT đã thực hiện của bạn/nhóm. 
 d. Tổ chức hoạt động: 
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC SINH DỰ KIẾN SẢN PHẨM 
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 3. Thảo luận 
- GV tổ chức, hướng dẫn cho HS thảo luận nhóm HS thảo luận nhóm đôi theo các câu 
đôi theo các câu hỏi gợi ý: hỏi SGK, GV gợi ý. 
+ SPMT tranh tĩnh vật của bạn được thực hiện 
theo chất liệu nào? 
+ Bạn đã sử dụng bố cục, hình khối, màu sắc, 
đường nét như thế nào trong SPMT của mình? 
+ Hãy mô tả vẻ đẹp trong tranh tĩnh vật mà bạn đã 
thực hiện với các thành viên trong nhóm. 
- GV gợi ý thêm cho HS để nhận biết rõ hơn về vẻ 
đẹp tranh tĩnh vật: 
+ Vẻ đẹp trong tranh tĩnh vật thể hiện ở yếu tố tạo 
hình nào? + Em đặt tên cho SPMT này là gì? 
+ Em dự định treo, đặt SPMT ở đâu? 
- GV cho HS quan sát thêm một số SPMT của HS: 
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập 
- HS quan sát SPMT của nhóm/bạn đã thực hiện. 
- HS thảo luận theo các câu hỏi gợi ý trong SGK 
tr.36 
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần 
thiết). 
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện HS nêu cảm nhận của bản thân 
và phân tích giá trị thẩm mĩ trên SPMT đã thực 
hiện của bạn/nhóm. 
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. 
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ 
học tập 
GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển 
sang nội dung mới. 
 D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG 
 a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức, kĩ năng đã học với hoạt 
 động thường thức mĩ thuật. 
 b. Nội dung: Thể hiện một bức tranh mô phỏng với mẫu vật. 
 c. Sản phẩm học tập: Bức tranh mẫu vật sử dụng trong trang trí góc học tập theo 
 hình yêu thích. 
 d. Tổ chức hoạt động: 
 Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 
 - GV giao nhiệm vụ cho HS: Lựa chọn và mô phỏng mẫu vật để trang trí góc học 
 tập theo hình thức em yêu thích. 
 - GV hướng dẫn HS: 
 + Thực hiện bài vẽ trên lớp. Nếu hết thời gian, HS tiếp tục hoàn thành tại nhà. 
 + Lựa chọn mẫu vẽ phù hợp với tranh trưng bày. 
 + Lựa chọn màu sắc thể hiện bài vẽ hài hòa với góc học tập, nhằm tô điểm và giúp 
 cho không gian trưng bày được đẹp hơn. - GV cho HS tham khảo một số SPMT của HS: 
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập 
- HS thể hiện một bức tranh mô phỏng với mẫu vật. 
- GV theo dõi, hỗ trợ, hướng dẫn HS nếu cần thiết. 
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận 
HS báo cáo và nộp bức tranh mẫu vật sử dụng trong trang trí góc học tập theo hình 
yêu thích cho GV vào bài học sau. 
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV khích lệ, động viên HS. 
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức, kết thúc bài học. 
*Hướng dẫn về nhà: 
- HS ôn lại kiến thức đã học. 
- Hoàn thành các bài tập của Bài 8, Sách bài tập Mĩ thuật 7. 
- Đọc và tìm hiểu trước bài Kiểm tra, trưng bày cuối học kì I.