Giáo án Lịch sử 7 (Kết nối tri thức) - Tiết 4+5, Bài 2: Các cuộc phát kiến địa lí và sự hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ở Tây Âu - Năm học 2023-2024

 Ngày soạn: 17/09/2023 
Ngày giảng: 
 Tiết 4-5, Bài 2: CÁC CUỘC PHÁT KIẾN ĐỊA LÍ VÀ SỰ HÌNH THÀNH 
 QUAN HỆ SẢN XUẤT TƯ BẢN CHỦ NGHĨA Ở TÂY ÂU 
I. Yêu cầu cần đạt: 
1. Kiến thức: 
- HS nắm được hành trình của 1 số cuộc phát kiến địa lí và nêu được hệ quả của các 
cuộc phát kiến địa lý. 
- Trình bày được sự này sinh của phương thức sản xuất TBCN ở Tây Âu, xác định được 
những biến đổi chính trong xã hội Tây Âu. 
2. Năng lực: 
 - Năng lực chung: Năng lực giao tiếp và hợp tác; tự học; giải quyết vấn đề. 
 - Năng lực chuyên biệt: 
+ Tái hiện kiến thức lịch sự, xác định mối quan hệ giữa các sự kiện, hiện tượng lịch sử, 
so sánh, nhận xét, đánh giá, thực hành bộ môn lịch sử, vận dụng liên hệ kiến thức lịch 
sử đã học để giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra. 
+ Đọc lược đồ, phân biệt được hành trình của 4 cuộc phát kiến địa lí 
3. Phẩm chất 
- Bồi dưỡng tinh thần dũng cảm, khám phá cái mới và tôn tọng các dân tộc khác nhau 
trên thế giới 
II. Thiết bị dạy học và học liệu 
- GV: + Giáo án + Bản đồ thế giới. 
+ Tư liệu hoặc những câu chuyện về các cuộc phát kiến địa lí. 
- HS: + Đọc SGK hoàn tất nhiệm vụ được giao. 
+ Sưu tầm tư liệu hoặc những câu chuyện về các cuộc phát kiến địa lí. 
Tiết 1. 
III. Tiến trình dạy học 
A. Hoạt động khởi động a. Mục tiêu: Giúp hs ôn lại nội dung của bài học cũ., tạo tâm thế cho học sinh đi vào 
tìm hiểu bài mới. 
b. Nội dung: Học sinh dưới sự hướng dẫn của giáo viên sẽ trả lời câu hỏi theo yêu cầu 
của giáo viên. 
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS 
d. Tổ chức thực hiện 
- GV mời HS tham gia trò chơi “Nhổ cà rốt” để trả lời các câu hỏi trắc nghiệm để ôn 
tập nội dung bài học cũ. 
Câu 1: Lãnh chúa phong kiến ở Tây Âu có nguồn gốc là 
 A. Quan lại, quý tộc thị tộc, quý tộc tăng lữ 
 B. Những người giàu có 
 C. Tăng lữ 
 D. Những chủ nô Rôma 
Câu 2: Nguồn gốc hình thành giai cấp nông nô là 
 A. Binh lính 
 B. Nô lệ và nông dân. 
 C. Người dân Rôma 
 D. Nông dân 
Câu 3: Lãnh chúa bóc lột nông nô thông qua 
 A. Sản phẩm cống nạp 
 B. Tô lao dịch 
 C. Tô thuế 
 D. Tô hiện vật 
Câu 4: Đơn vị chính trị, kinh tế cơ bản của chế độ phong kiến phân quyền ở Tây 
Âu là 
 A. Trang trại 
 B. Xưởng thủ công 
 C. Thành thị 
 D. Lãnh địa Trên cơ sở ý kiến của HS,GV dẫn dắt vào bài bằng cách giáo viên đưa ra 4 bức hình 
 gợi ý về Châu Mĩ. Học sinh quan sát và trả lời câu hỏi: Những bức ảnh này đang nói 
 về châu lục nào? – Châu Mĩ 
 B. Hoạt động hình thành kiến thức 
 1. Các cuộc phát kiến địa lí lớn trên thế giới. 
 a. Sơ lược về hành trình của một số cuộc phát kiến địa lý lớn. 
 a) Mục tiêu: Học sinh ghi nhớ, trình bày được những nét chính về hành trình của 4 cuộc 
 phát kiến địa lí. 
 b) Nội dung : Học sinh nghiên cứu sách giáo khoa quan sát tranh ảnh, thảo luận nhóm 
 trả lời các câu hỏi của giáo viên 
 c) Sản phẩm 
 Hoàn thành bảng về hành trình của 4 cuộc phát kiến địa lí theo các mục: Thời gian , 
 người chỉ huy, nơi xuất phát, điểm đến. 
 d. Tổ chức thực hiên: 
 Hoạt động dạy – học Sản phẩm dự kiến 
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập 1. Các cuộc phát kiến địa lí lớn trên thế 
- GV Chia l p thành 4 nhóm. M i nhóm có 
 ớ ỗ giới. 
3 phút để nghiên cứu nội dung được giao. 
 Thời Người chỉ Nơi Điểm 
+ Nhóm 1: Hành trình của B. Đi-a-xơ 
 gian huy xuất đến 
+ Nhóm 2: Hành trình của C. Cô-lôm-bô 
 phát 
+ Nhóm 3: Hành trình của Va-xcô Đơ Ga-
 1487 B. Đi-a-xơ Bồ Đào Cực 
ma 
 Nha Nam 
+ Nhóm 4: Hành trình của Ma-gien-lăng - 
 Châu 
GV cho HS thảo luận cặp đôi tại chỗ bằng 
 Phi 
câu hỏi : Theo em, cuộc phát kiến địa lý nào 
 1492 C. Cô- Tây Tìm ra 
là quan trọng nhất? Vì sao? 
 lôm-bô Ban Châu 
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập 
 Nha Mỹ 
 HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV 
 khuyến khích học sinh hợp tác với nhau khi thực khi thực hiện nhiệm vụ học tập, GV đến 1497 Va-xcô Đơ Bồ Đào Bờ biển 
 các nhóm theo dõi, hỗ trợ HS làm việc. - Ga-ma Nha Tây 
 ? Theo em, cuộc phát kiến địa lý nào là quan 1498 Nam 
 trọng nhất? Vì sao? Ấn Độ 
- Cuộc phát kiến địa lí của Ph.Ma-gien- lăng 1519 Ma-gien- Tây Vòng 
quan trọng nhất. Vì đây là người đầu tiên đặt lăng Ban quanh 
chân đến Thái Bình Dương và Đại Tây Nha trái đất 
Dương. 
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động và thảo 
luận 
 - Đại diện các nhóm trình bày. 
 Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm 
 vụ học tập 
 HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả của 
 nhóm trình bày 
- GV cho HS xem đoạn video về hành trình 
của C. Cô-lôm-bô giúp bổ sung thêm kiến 
thức cho học sinh. 
 b Hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí 
 - Mục tiêu: Học sinh ghi nhớ, trình bày được Hệ quả tích cực và tiêu cực của các cuộc 
 phát kiến địa lí. 
 - Nội dung: Học sinh nghiên cứu sách giáo khoa quan sát tranh ảnh, thảo luận nhóm 
 trả lời các câu hỏi của giáo viên 
 c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS 
 d. Tổ chức hoạt động 
 Hoạt động dạy – học Sản phẩm dự kiến 
 Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập 
 b. Hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí ? Trình bày hệ quả của các cuộc phát kiến - Mở ra con đường mới, vùng đất mới, thị 
 địa lí? trường mới, thúc đẩy hàng hải quốc tế 
 Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập phát triển 
 HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV - Đem về cho châu Âu khối lượng lớn 
 khuyến khích học sinh hợp tác với nhau vàng, bạc, nguyên liệu; thúc đẩy nền sản 
 khi thực khi thực hiện nhiệm vụ học tập, xuất và thương nghiệp ở đây phát triển. 
 GV đến các nhóm theo dõi, hỗ trợ HS làm - Làm nảy sinh nam buôn bán nô lệ da 
 việc những bằng những hình ảnh về buôn đen và quá trình xâm chiếm, bóc lột thuộc 
 bán nô lệ da đen. địa. 
 Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động. 
 - HS trả lời cá nhân. 
 Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện 
 nhiệm vụ học tập 
 HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả 
 của bạn trình bày. 
 GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh 
 giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập 
 của học sinh. Chính xác hóa các kiến thức 
 đã hình thành cho học sinh 
C.HOẠT ĐỘNG LUYÊN TẬP 
a) Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được 
lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về các cuộc phát kiến địa lý. 
b) Nội dung: GV giao nhiệm vụ cho HS trả lời các câu hỏi thông qua trò chơi lật mảnh 
ghép. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặc thầy, cô giáo. 
c) Sản phẩm: hoàn thành các câu hỏi trong trò chơi tìm được bức hình cuối cùng. 
d. Tổ chức thực hiên: - Giáo viên tổ chức trò chơi “Lật mảnh ghép” cho học sinh. Có 6 câu hỏi trả lời ngắn 
Học sinh lần lượt lật các mảnh ghép và trả lời câu hỏi . Sau khi lần lượt lật và trả lời 
xong 6 câu hỏi học sinh sẽ trả lời bức hình bí mật cuối cùng của trò chơi. 
 Câu hỏi 1: Ai là người đầu tiên tìm ra châu Mĩ? C. Cô-lôm-bô 
 Câu hỏi 2: Ai là người đầu thực hiện chuyến đi vòng quanh thế giới? Ph. Ma-gien-
lan 
 Câu hỏi 3: Các cuộc phát kiến địa lý do tầng lớp nào tiến hành? Thương nhân, quý 
tộc. 
 Câu hỏi 4: Các cuộc phát kiến địa lý chủ yếu hướng về đâu? Ấn Độ và các nước 
phương Đông 
Câu hỏi 5: Việc tìm con đường thông thương giữa châu Âu và phương Đông đặt ra 
cấp thiết từ khi nào? TK XV 
Câu hỏi 6: Quốc gia nào đi tiên phong trong các cuộc phát kiến địa lí? Tây Ban Nha, 
Bồ Đào Nha. 
D.HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG 
 a. Mục tiêu: Khắc sâu kiến thức trọng tâm bài học 
b. Nội dung: GV tổ chức cho HS đóng vai một hướng dẫn viên du lịch. 
c. Sản phẩm: Bài trả lời theo câu hỏi của giáo viên 
d. Tổ chức thực hiên: Giáo viên giao nhiệm vụ: Hãy đóng vai một hướng dẫn viên du 
 lịch và giới thiệu về 1 nhà thám hiểm tài ba mà em yêu thích. 
 Tiết 2 
Tiến trình dạy học 
A. Khởi động - Kiểm tra bài cũ: 
 Trình bày hiểu biết về các cuộc phát kiến địa lý? 
B. Hoạt động hình thành kiến thức 
2. Sự nãy sinh chủ nghĩa tư bản và những biến đổi chính trong xã hội Tây Âu 
a. Mục tiêu: Giúp HS nắm được những biến đổi tỏng xã hội Tây Âu và sự nảy sinh 
quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ở Tây Âu. 
b. Nội dung: Học sinh nghiên cứu sách giáo khoa quan sát tranh ảnh, thảo luận nhóm 
trả lời các câu hỏi của giáo viên 
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS 
d. Tổ chức thực hiện: 
 Hoạt động dạy – học Sản phẩm dự kiến 
 Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập 2. Sự nãy sinh chủ nghĩa tư bản 
 - GV yêu cầu HS đọc SGK và trả lời câu hỏi: và những biến đổi chính trong xã 
 ? Quý tộc và Tư sản châu Âu đã làm cách nào hội Tây Âu 
 để có được tiền, vốn và đội ngũ công nhân làm a. Sự nãy sinh chủ nghĩa tư bản 
 thuê? - Quý tộc thương nhân trở nên giàu 
 ? Với nguồn vốn và nhân công có được quý tộc có nhờ cướp bóc thuộc địa. 
 và thương nhân châu Âu đã làm gì? - Họ mở rộng sản xuất, kinh doanh, 
 ? Giai cấp vô sản đã được hình thành từ những lập các công trường thủ công, lập 
 tầng lớp nào trong XHPK châu Âu? đồn điền quy mô lớn và cả công ti 
 Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập thương mại. 
 HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV => Hình thức kinh doanh tư bản 
 khuyến khích học sinh hợp tác với nhau khi chủ nghĩa xuất hiện 
 thực khi thực hiện nhiệm vụ học tập, GV đến b. Sự biến đổi của xã hội Tây Âu 
 các nhóm theo dõi, hỗ trợ HS làm việc. - Nông nô bị tước ruộng đất, buộc 
 làm việc cho giai cấp tư sản họ trở 
 thành giai cấp vô sản. ? Quý tộc và Tư sản châu Âu đã làm cách nào => Quan hệ sản xuất tư bản hình 
để có được tiền, vốn và đội ngũ công nhân làm thành 
thuê? 
- Quý tộc thương nhân trở nên giàu có nhờ 
cướp bóc thuộc địa. 
? Với nguồn vốn và nhân công có được quý tộc 
và thương nhân châu Âu đã làm gì? 
- Họ mở rộng sản xuất, kinh doanh, lập các 
công trường thủ công, lập đồn điền quy mô 
lớn và cả công ti thương mại. => Hình thức 
kinh doanh tư bản chủ nghĩa xuất hiện. 
? Giai cấp vô sản đã được hình thành từ những 
tầng lớp nào trong XHPK châu Âu? 
- Nông nô bị tước ruộng đất, buộc làm việc cho 
giai cấp tư sản họ trở thành giai cấp vô sản. 
Đối với HS khá giỏi: Trong các biến đổi trên, 
biến đổi nào là quan trọng nhất vì sao? 
- Quan hệ sản xuất TBCN được hình thành . 
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động. 
- HS trả lời cá nhân. 
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm 
vụ học tập 
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả của 
bạn trình bày. 
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, 
kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học 
sinh. Chính xác hóa các kiến thức đã hình 
thành cho học sinh 
 C.HOẠT ĐỘNG LUYÊN TẬP 
a) Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được 
lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức 
b) Nội dung: GV giao nhiệm vụ cho HS trả lời các câu hỏi thông qua trò chơi lật mảnh 
ghép. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặc thầy, cô giáo. 
c) Sản phẩm: hoàn thành các câu hỏi trong trò chơi tìm được bức hình cuối cùng. 
d. Tổ chức thực hiên: 
- Giáo viên tổ chức trò chơi “Lật mảnh ghép” cho học sinh. Có 4 câu hỏi trả lời ngắn 
Học sinh lần lượt lật các mảnh ghép và trả lời câu hỏi . Sau khi lần lượt lật và trả lời 
xong 4 câu hỏi học sinh sẽ trả lời bức hình bí mật cuối cùng của trò chơi. 
 Câu hỏi 1: Giai cấp vô sản có nguồn gốc từ đâu? 
 Câu hỏi 2: Quý tộc và thương nhân Tây Âu giàu có do đâu? 
 Câu hỏi 3: Căn cứ vào đâu để thấy hình thức kinh doanh tư bản chủ nghĩa xuất hiện 
Câu hỏi 4: Biểu hiện của quan hệ sản xuất tư bản được hình thành? XH 2 giai cấp: TS 
và VS 
D.HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG 
 a. Mục tiêu: Khắc sâu kiến thức trọng tâm bài học 
b. Nội dung: GV tổ chức cho HS đóng vai một người nông nô để kể về cuộc sống của 
mình? 
c. Sản phẩm: Bài trả lời theo câu hỏi của giáo viên 
d. Tổ chức thực hiên: 
 Giáo viên giao nhiệm vụ: HS đóng vai một người nông nô để kể về cuộc sống của 
 mình?