Giáo án Lịch sử 7 (Kết nối tri thức) - Bài 14: Ba lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông-Nguyên (Tiết 1) - Năm học 2023-2024

 Ngày soạn: 25/02/2024 
Ngày dạy: 
 BÀI 14. BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG – 
 NGUYÊN ( 4 tiết) 
Tiết 1 (PPCT: 33) 
I. Mục tiêu 
1.Kiến thức: 
- Lập được sơ đồ diễn biến chính của ba lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông 
Nguyên. 
- Phân tích được nguyên nhân thắng lợi, nêu ý nghĩa lịch sử của ba lần kháng chiến 
chống quân xâm lược Mông Nguyên, nhận thức được sâu sắc tinh thần đoàn kết và 
quyết tâm chống giặc ngoại xâm của quân và dân Đại Việt. 
- Đánh giá được vai trò của các nhân vật lịch sử tiêu biểu thời Trần: Trần Thủ Độ, 
Trần Quốc Tuấn, Trần Nhân Tông 
2. Năng lực 
 - Năng lực chung: 
+ Năng lực giao tiếp và hợp tác; tự học; giải quyết vấn đề. 
 - Năng lực chuyên biệt 
+ Rèn luyện kĩ năng quan sát, sử dụng bản đồ trong khi học và trả lời câu hỏi 
+ Biết phân tích, so sánh, đối chiếu diễn biến giữa ba lần kháng chiến. 
+ Biết trình bày, suy luận, phản biện, tranh luận về một vấn đề lịch sử, rèn luyện 
năng lực nhận thức và tư duy lịch sử. 
3. Phẩm chất: 
- Bồi dưỡng cho HS tinh thần yêu nước, ý thức bảo vệ độc lập dân tộc trước nguy cơ 
bị xâm lược. 
II. Thiết bị dạy học và học liệu 
 1. Giáo viên : 
- Giáo án biên soạn theo định hướng phát triển năng lực, Phiếu HS dành cho HS. 
- Một số tư liệu có liên quan. 
- Máy tính, máy chiếu (nếu có) 
2. Học sinh 
- Đọc trước sách giáo khoa và hoàn thành các nhiệm vụ được giao. 
III. Tiến trình dạy học 
Hoạt động 1: Khởi động 
a. Mục tiêu: Giúp khơi gợi tính tò mò của HS, tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm 
hiểu bài mới. b. Nội dung: HS quan sát máy chiếu, sử dụng SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức 
theo yêu cầu của GV. 
c. Sản phẩm: HS hoàn thành tìm hiểu kiến thức 
d. Tổ chức thực hiện 
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập. 
GV cho HS nghe đoạn nhạc và cho biết tên bài thơ và trận đánh nào mà em đã học? 
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập. 
- HS trả lời câu hỏi. 
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. 
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động 
- GV mời đại diện HS trả lời câu hỏi. 
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. 
Bước 4: Đánh giá, chuẩn kiến thức 
GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, bổ sung, chuyển sang nội dung mới. 
Sản phẩm dự kiến 
Bài thơ: Nam Quốc Sơn Hà – Trận đánh của Lý Thường Kiệt trên đất Tống. 
 Thế kỉ XVIII, nhà nước phong kiến Mông Cổ được thành lập, tiến hành xâm lược 
 nhiều nước khắp lục địa Á- Âu. Sự hung hãn đến mức người Châu Âu phải thốt 
 lên : “Vó ngựa quân Mông Cổ đi đến đâu, ở đó cỏ không mọc được”. Nước Đai 
 Việt cũng không nằm ngoài con đường chinh phạt của họ. Vậy quân dân Đại Việt 
 đã chuẩn bị, tổ chức đánh giặc như thế nào? Thắng lợi đó bắt nguồn từ những 
 nguyên nhân nào và có ý nghĩa lịch sử ra sao? 
Hoạt động 2. Hình thành kiến thức 
I. Cuộc kháng chiến chống quân Mông Cổ năm 1258. 
 a. Mục tiêu: Lập được sơ đồ diễn biến chính của ba lần kháng chiến chống quân 
xâm lược Mông - Nguyên. 
b. Nội dung: HS quan sát máy chiếu, sử dụng SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức 
theo yêu cầu của GV. 
c. Sản phẩm: HS hoàn thành tìm hiểu kiến thức 
d. Tổ chức thực hiện 
 Hoạt động dạy – học Sản phẩm dự kiến 
 Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập I. Cuộc kháng chiến chống 
 GV yêu cầu HS đọc SGK trả lời câu hỏi quân Mông Cổ năm 1258. 
 ? Trình bày sự hiểu biết của mình về quân Mông - Từ cuối năm 1257, quân 
 Cổ? Mông Cổ chuẩn bị xâm lược ? Em có nhận xét gì về sức mạnh của quân Mông Đại Việt. Cử sứ giả đến thành 
Cổ qua hai tư liệu dưới đây? Thăng Long dụ hàng. 
“Nỗi sợ hãi ghê gớm trước một đội quân dã man - Tháng 1/1258, 3 vạn quân 
(Mông Cổ, sau năm 1279 là quân Mông - Mông Cổ tiến vào nước ta. 
Nguyên) lan tận các nước xa xôi không những ở - Ta thực hiện kế sách “vườn 
Pháp mà ở cả Tây Ban Nha là những nơi từ trước không nhà trống”. 
đến nay chưa hề biết đến cái tên Tác-ta” - Ta mở cuộc phản công lớn ở 
 (Theo Biên niên sử thành Pan-ta-lê-on ở Cô- Đông Bộ Đầu. 
 lôn) - Ngày 29/1/1258 quân Mông 
“ Không còn một dòng suối Cổ rút chạy về nước. 
Một con sông nào tràn đầy nước mắt chúng ta 
Không còn một ngọn núi 
Một cánh đồng nào không bị quân Tác-ta giày 
xéo” 
 (Thơ của nhà thơ Phơ-rích. Người Ác-mê-ni). 
? Để xâm lược nước ta quân Mông Cổ đã chuẩn 
bị những gì? 
? Trước nguy cơ xâm lược và trước thế lực mạnh 
của quân Mông Cổ thái độ của vương triều Trần 
và nhân dân Đại Việt như thế nào? 
? Em có suy nghĩ về hành động của vua Trần? 
Dựa vào thông tin trong mục vào lược đồ hình 1 
trả lời những câu hỏi sau: 
? Trận đụng độ lớn đầu tiên giữa quân Mông Cổ 
và quân nhà Trần diễn ra tại đâu? 
? Vì sao quân nhà Trần chủ động rút lui? Nhà 
Trần đã thực hiện kế sách gì để đầy quân địch 
vào tình thế khốn quẫn? 
? Câu nói của Trần Thủ độ thể hiện điều gì về 
tinh thần đánh giặc của quân dân nhà Trần? 
? Trận đánh quyết định địch phải rút lui diễn ra 
tại đâu? 
 Thảo luận: Vì sao quân Mông Cổ mạnh mà vẫn 
 bị quân ta đánh bại? 
 Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập 
 - HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. 
 - GV khuyến khích học sinh hợp tác với nhau khi 
 thực khi thực hiện nhiệm vụ học tập. 
 Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động 
 - HS lần lượt trả lời các câu hỏi 
 - HS khác nhận xét và bổ sung (nếu có) 
 Dự kiến sản phẩm 
 Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ 
 học tập 
 GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, 
 kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. 
 Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành cho 
 học sinh. 
Hoạt động 3: Luyện tập 
a. Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được 
lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức 
b. Nội dung: HS quan sát máy chiếu, sử dụng SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức 
theo yêu cầu của GV. 
c. Sản phẩm: HS hoàn thành tìm hiểu kiến thức 
d.Tổ chức thực hiện: Bước 1: GV giao nhiêm vụ cho HS 
GV đưa ra các câu hỏi trắc nghiệm ôn tập kiến thức vừa học cho HS 
Câu 1: Âm mưu của Mông Cổ trong chiến tranh xâm lược Đại Việt lần 1 là gì? 
Câu 2: Khi Mông Cổ cho sứ giả đến đưa thư đe dọa và dụ hàng vua Trần, thái độ vua 
Trần như thế nào? 
Câu 3: Trận đánh lớn nhất trong cuộc kháng chiến chống Mông – Nguyên lần thứ 
nhất là: 
Câu 4: "Đầu thần chưa rơi xuống đất, xin bệ hạ đừng lo". Là câu nói của ai? 
B2: Thực hiện nhiệm vụ 
- HS xác định yêu cầu của GV 
- GV hướng dẫn cho HS trả lời câu hỏi 
B3: Báo cáo kết quả hoạt động 
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi. 
- HS trình bày, theo dõi, nhận xét, đánh giá và bổ sung cho bài của bạn (nếu cần). 
B4: Kết luận, nhận định: GV nhận xét bài làm của HS. 
Bước 4: GV nhận xét, chuẩn kiến thức. 
Dự kiến sản phẩm 
Câu 1: Xâm lược Đại Việt để làm bàn đạp tấn công Nam Tống. 
Câu 2: Bắt giam sứ giả vào ngục. 
Câu 3: Kiên quyết chống giặc và tích cực chuẩn bị kháng chiến. 
Câu 4: Trận Đông Bộ Đầu 
Hoạt động 4. Vận dụng 
a. Mục tiêu: Giúp học sinh nắm lại các kiến thức vừa tìm hiểu để vận dụng 
b. Nội dung: : HS quan sát máy chiếu, sử dụng SGK và vận dụng kiến thức đã học 
để trả lời câu hỏi. 
c. Sản phẩm: Bài làm của HS 
d. Tổ chức thực hiện 
Bước 1: GV giao nhiêm vụ 1 cho HS 
Bài tập: Theo em bài học kinh nghiệm về cách đánh giặc của dân tộc ta trong cuộc 
kháng chiến chống quân Mông Cổ lần thứ nhất là gì? 
? Em hãy sưu tầm những hình ảnh, câu nói và các nhân vật kháng chiến chống quân 
Mông Cổ lần thứ nhất. 
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ: 
Bước 3: HS trình bày 
Bước 4: GV nhận xét, chuẩn kiến thức. 
- Học bài, hoàn thành các bài tập và câu hỏi trong sách giáo khoa