Giáo án GDCD 9 - Chủ đề 1: Quan hệ với bản thân - Tiết 1, Bài 2: Tự chủ - Năm học 2023-2024

 Ngày soạn: 4 / 9 / 2023 
 Chủ đề 1: QUAN HỆ VỚI BẢN THÂN. 
 Tiết 1- Bài 2: TỰ CHỦ 
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC: 
1. Kiến thức: 
 - Hiểu được thế nào là tự chủ, biểu hiện của người có tính tự chủ. 
 - Hiểu được vì sao con người cần phải biết tự chủ. 
 - Rèn luyện để trở thành người có tính tự chủ. 
2. Năng lực 
 - Tự chủ và tự học; tự chủ trong học tập, lao động và trong cuộc sống 
 - Điều chỉnh hành vi; có những việc làm phù hợp 
 - Phát triển bản thân; kiên trì thực hiện mục tiêu, luôn rèn tính tự chủ 
 - Tư duy phê phán; Đánh giá, phê phán những hành vi chưa tự chủ 
3. Phẩm chất 
 - Chăm chỉ; tự rèn tính tự chủ 
 - Trách nhiệm; có trách nhiệm với chính mình, tích cực chủ động hoàn thành 
nhiệm vụ 
II/CÁC KĨ NĂNG SỐNG VÀ NĂNG LỰC CƠ BẢN ĐƯỢC GIÁO DỤC: 
 - Kĩ năng ra quyết định, KN kiên định, KN thể hiện sự tự tin, KN kiểm soát cảm 
 xúc, KN giao tiếp. 
 - Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư duy phê phán, năng lực giao tiếp, NL 
 tự nhận thức. 
III/CÁC PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC: 
 - Thảo luận nhóm, xử lí tình huống. 
IV/PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC: 
 - SGK, SGV GDCD 9. 
 - Mẫu chuyện, ví dụ thực tế. 
V/TIẾN TRÌNH DẠY HỌC: 
1/Ổn định tổ chức: 2/Kiểm tra bài cũ: 
3/Bài mới: 
Giới thiệu bài: Trong cuộc sống, có những hoàn cảnh, tình huống đặt con người trước 
những khó khăn, thử thách. Trong những tình huống đó buộc con người phải vững 
vàng, suy nghĩ chín chắn để vượt qua những khó khăn đó. Điều đó có nghĩa là ta phải 
tự làm chủ lấy mình. Vậy thế nào là tính tự chủ? Ta tìm hiểu bài hôm nay. 
 HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS NỘI DUNG CẦN ĐẠT 
 1. Khởi động: I. ĐẶT VẤN ĐỀ: 
 - Gv: chiếu tình huống( video) về tính tự chủ. 1. Một người mẹ 
 * Mục tiêu: Tạo cảm hứng cho HS vào bài Con trai nghiện ma tuý, bị 
 học. nhiễm HIV/ AIDS. 
 * Cách tiến hành: -> Nén chặt nỗi đau để lo cho 
 con, vận động những gia đình 
 - Gv: Chuẩn bị và chiếu tình huống 
 chăm sóc những người bị AIDS. 
 - HS: xem và nhận xét nhân vật trong tình Giúp đỡ người khác bị HIV. 
 huống: đó là hình ảnh thể hiện tính tự chủ. 
 -> Làm chủ tình cảm và hành 
 - GV kết luận giới thiệu bài mới. vi của mình 
 2. Hoạt động hình thành kiến thức 2. chuyện của N 
 -> N là học sinh ngoan, học khá. 
 HĐ 1:Tìm hiểu phần ĐVĐ: -> N bị bạn bè xấu rủ rê. 
 *Mục tiêu: Giúp Hs tìm hiểu tình huống để -> N trốn học, thi rớt, nghiện, 
 rút ra bài học qua tình huống . trộm. 
 *Tiến hành: -> Không làm chủ được tình 
 -GV cho hs đọc hai câu chuyện: cảm, hành vi của mình, gây hậu 
 quả cho bản thân, gia đình, xã 
 “Một người mẹ”, “chuyện của N”. 
 hội 
 - HS đọc hai câu chuyện. 
 - GV t ch c cho HS TLN,tr l i câu h i 
 ổ ứ ả ờ ỏ 
 + Nhóm 1: N i b t h n v
 ỗ ấ ạnh đế ới gia đình bà 
 Tâm như thế nào? 
 + Nhóm 2: Bà Tâm đã làm gì trước nỗi bất 
hạnh to lớn của gia đình? 
 Vi c làm c a bà Tâm th hi c tính gì? 
 ệ ủ ể ện đứ -> Bà Tâm là người có tính tự 
+ Nhóm 3: Trước đây N là HS có những ưu chủ, không bi quan. N không có 
điểm gì? Những hành vi sai trái của N sau này tính tự chủ, thiếu tự tin, không có 
là gì? bản lĩnh. 
+ Nhóm 4: Vì sao N có hành vi xấu như vậy? II. NỘI DUNG BÀI HỌC: 
 Bài học rút ra từ 2 câu chuyện. 
-Các nhóm trao đổi TL, đại diện trình bày . 
- HS nhận xét GV KL 1. Thế nào là tự chủ? 
GV: Nhà trường và xã hội chúng ta đang đứng - Tự chủ là làm chủ bản thân. 
trước thách thức lớn, đó là mặt trái của cơ chế Người biết tự chủ là làm chủ 
thị trường - lối sống thực dụng, ích kỷ, xa đoạ được suy nghĩ, tình cảm, hành vi 
của một số thanh niên đều có một nguyên của mình trong mọi hoàn cảnh, 
nhân sâu xa là sống không biết làm chủ bản tình huống, luôn có thái độ bình 
thân mình. Vì vậy, chúng ta cần phải hiểu rõ tĩnh, tự tin và biết tự điều chỉnh 
hơn về vấn đề tự chủ. hành vi của mình. 
HĐ 2:Tìm hiểu NDBH: 
*Mục tiêu: Giúp Hs hiểu được khái niệm, 
biểu hiện, ý nghĩa của tự chủ. 
*Tiến hành: 
2.1: Tìm hiểu KN 
?Nếu trong lớp có bạn như N trong tình huống 
pần ĐVĐ thì em và các bạn nên xử lý như thế 
nào? 
-HS suy nghĩ, trả lời ( trình bày 1 phút) 
- GV: Nhận xét, bổ sung. 
- GV :? Biết làm chủ bản thân là người có đức 
tính gì? 
-> Tự chủ. - GV:? Em hiểu thế nào là tự chủ? Người biết 
tự chủ? 
.- Hs: Trả lời 
- GV: ?Nêu quan điểm về tự chủ của bản thân 
em? ( Lớp Khá- Giỏi) 
- HS: suy nghĩ, trả lời 
-> Các bạn nhận xét 
- GV: Nhận xét, chốt Kt 
2.2: Biểu hiện 
- GV:? Làm chủ bản thân là làm chủ những 
lĩnh vực nào? 
- HS: -> Những suy nghĩ, tình cảm, hành vi. 
- GV( tùy theo năng lực của hs từng lớp mà 2. Biểu hiện của người có tính 
gv tổ chức trò chơi hay thảo luận nhóm) tự chủ 
+ Chia làm 2 nhóm: một bên ghi biểu hiện - Biết kiềm chế cảm xúc 
của tính tự chủ, một bên là biểu hiện của tính 
 - Bình tĩnh, tự tin trong mọi tình 
không tự chủ. 
 huống 
 - Không nao núng, hoang mang 
 Tự chủ Thiếu tự chủ khi khó khăn 
 - Không bị ngả nghiêng, lôi kéo 
 Bi t ki m ch c m 
 ế ề ế ả Suy nghĩ và hành trước những áp lực tiêu cực 
 xúc, bình tĩnh, tự động thiếu cân 
 tin trong mọi tình nhắc, hay nổi - Biết tự ra quyết định cho mình. 
 huống; không nao nóng to tiếng, cải 
 núng hoang mang c nh ng 
 vã, trướ ữ 
 khi khó khăn; khó khăn tỏ ra 
 không bị nghiêng chán nản, dễ bị 
 ngả, lôi kéo trước người khác lôi 
 nh ng áp l c tiêu kéo 
 ữ ự 
 cực; biết tự ra 
 quyết định cho 
 mình 
 -> Các bạn nhận xét 
GV bổ sung, kết luận biểu hiện 
? Kể một tấm gương có tính tự chủ trong cuộc 
sống. 
- HS trình bày phần chuẩn bị được giao về nhà 
từ tiết trước. 
2.3: Ý nghĩa 
- GV: chiếu tình huống( 1 câu chuyện về 1 hs 
không làm chủ trước thử thách, cám dỗ 
- HS: Quan sát, nhận xét, rút ra bài học 
?Qua những nội dung được tìm hiểu , em thấy 
tự chủ có ý nghĩa như thế nào?( vì sao con 
người cần phải tự chủ) 
 3. Ý nghĩa của tính tự chủ: 
- HS trả lời: Trong cuộc sống, không phải lúc 
nào mọi điều cũng suôn sẻ mà đôi khi chúng - Tự chủ là một đức tính quí giá. 
ta gặp phải những khó khăn, trắc trở, đòi hỏi - Nhờ có tính tự chủ con người 
ta phải bình tĩnh, suy xét để có hành động biết sống đúng đắn và biết ứng xử 
đúng -> Phải làm chủ bản thân. Nếu không có có đạo đức, có văn hoá. 
tính tự chủ, con người không dám đương đầu 
 - Tính tự chủ giúp ta vượt qua 
với khó khăn và dễ sa ngã.) 
 khó khăn, thử thách, cám dỗ. 
- GV: Bổ sung, phân tích thêm: 
Tính tự chủ của một người là làm chủ được 
bản thân trước những tác động hay mọi sự 
cám dỗ xung quanh. 
- Con người có tính tự chủ thì mới đứng vững 
được trước mọi hoàn cảnh. Tính tự chủ giúp 
con người có tính tự tin và hành động đúng 
đắn. Nếu không có tính tự chủ thì dễ bị sa ngã, 
hư hỏng. 
? Theo em, phải rèn luyện tính tự chủ như thế 
nào? 
HS: Trao đổi TL theo bàn, trả lời câu hỏi: 
- Tập điều chỉnh hành vi, thái độ. - Hạn chế không đòi hỏi, mong muốn hưởng 
 thụ cá nhân. 
 - Xa lánh mọi cám dỗ. 
 - Suy nghĩ trước khi hành động... 
 4. Trách nhiệm học sinh. 
 - Suy nghĩ kỹ trước khi hành 
 động. 
 - Sau mỗi việc làm cần xem lại 
 thái độ lời nói, hành động việc 
 làm của mình là đúng hay sai và 
 kịp thời rút kinh nghiệm sửa 
 chữa. 
3. Hoạt động luyện tập, vận dụng. 
* Mục tiêu : Hướng dẫn HS làm bài tập để củng cố, khắc sâu kiến thức, hình thành 
năng lực tự học. 
* Cách tiến hành : 
- GV hd cho HS làm BT ( SGK): 
- HS lên bảng làm: 
+ Đồng ý: a,b,d,e 
+ Không đồng ý: c,đ 
4.Hoạt động mở rộng 
* Mục tiêu: - Giúp học sinh tìm hiểu về các tấm gương tự chủ trong cuộc sống mà 
em biết. 
- Giúp học sinh vận dụng kiến thức đã học làm các câu hỏi TNKQ ở các mức nhận 
biết, thông hiểu, vận dụng về phẩm chất đạo đức Tự chủ. 
- GV trình chiếu ( hoặc bảng phụ) đã chuẩn bị các câu hỏi TNKQ y/c Hs làm. 
- HS: Làm việc cá nhân, trả lời câu hỏi 
- GV: Nhận xét, gọi Hs trình bày nội dung chính cần ghi nhớ của bài - GV: Hướng dẫn, giao nhiệm vụ về nhà: tìm hiểu về các tấm gương giải quyết công 
việc theo lẽ phải, công bằng, khách quan mà em biết. 
- Nghiên cứu trước và chuẩn bị nội dung bài “ Chí công vô tư” 
*Bổ sung điều chỉnh: 
 ... 
......................................................................................................................................
......................................................