Giáo án GDCD 7 (Kết nối tri thức) - Tiết 18, Bài 6: Ứng phó tâm lý căng thẳng - Năm học 2023-2024

 Ngày soạn: 26/1/2024 
 TIẾT 18 - BÀI 6 
 ỨNG PHÓ TÂM LÝ CĂNG THẲNG 
 I. MỤC TIÊU: 
 a) Về kiến thức 
 Nêu được cách ứng phó khi găp tình huống thường gây căng thẳng. 
 b) Về năng lực. 
 - Năng lực chung: 
 + Tự chủ và tự học đê’ có những kiến thức cơ bản về ứng phó với tâm lý căng 
thẳng. 
 + Giao tiếp và hợp tác trong làm việc nhóm để thực hiện các nhiệm vụ được phân 
công. 
 + Giải quyết vấn đề và sáng tạo ở những tình huống liên quan đến ứng phó với tâm 
lý căng thẳng. 
 - Năng lực đặc thù: 
 + Năng lực điều chỉnh hành vi. Chủ động điều chỉnh hành vi của bản thân cho phù 
hợp khi xuất hiện tâm lý căng thằng 
 + Năng lực phát triển bản thân: Thường xuyên rèn luyện bản thân để có kỹ năng giải 
quyết tốt các công việc hạn chế việc gặp tình huống gây tâm lý căng thẳng cho bản thân. 
 c) Về phẩm chất 
 Chăm chỉ: Thường xuyên rèn luyện bản thân mình thích ứng với các tình huống 
xảy ra để hạn chế gây căng thẳng cho bản thân. 
 Trách nhiệm: Thể hiện ở việc có ý thức tự rèn luyện tự tu dưỡng bản thân, chủ 
động trang bị những kiến thức cơ bản, những kỹ năng cần thiết, chủ động giải quyết các 
vấn đề phát sinh tránh gây tâm lý căng thẳng cho bản thân. 
 II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU. 
 1. Thiết bị dạy học: Máy chiếu power point, màn hình, máy tính, giấy A0, tranh 
ảnh 
 2. Học liệu: Sách giáo khoa, sách giáo viên, sách bài tập Giáo dục công dân 7 ( bộ 
Kết nối tri thức với cuộc sống) tư liệu báo chí, thông tin, clip. 
 III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC: 
 1. Hoạt động 1: Mở đầu 
 a. Mục tiêu: 
 Khơi gợi, dần dắt, tạo hứng thú cho HS vào bài học và giúp HS có hiểu biết ban đầu 
về bài học mới. 
 b. Nội dung: Giáo viên cho học sinh cho HS tham gia trò chơi, mỗi học sinh sẽ viết 
cá nhân về 4 nội dung sau: 
 Em hãy viết ra giấy các điều sau và chia sẻ với người bạn của em. 
 Ba điều em sợ nhất. 
 Ba điều em ghét nhất. 
 Ba điều khiến cho em mệt mỏi nhất. 
 Ba điều mà em muốn thay đổi nhất. 
 c. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh. 
 Ba điều em sợ nhất: bị điểm thấp, bị bạn bè trêu chọc, bị bạn bè xa lánh, 
 Ba điều em ghét nhất: làm bài tập về nhà, quét dọn nhà cửa, chăm sóc em trai, 
 Ba điều khiến cho em mệt mỏi nhất: học quá nhiều, bị áp lực học tập từ cha mẹ, 
thầy cô cho bài tập quá nhiều, 
 Ba điều mà em muốn thay đổi nhất: chăm chỉ học tập hơn, phụ giúp cha mẹ nhiều 
hơn, thân thiện với bạn bè hơn. 
 d. Tổ chức thực hiện: 
 Chuyển giao nhiệm vụ học tập: 
 Giáo viên cho học sinh cho HS làm việc cá nhân, cùng ghi những cảm xúc của bản 
thân gắn với 4 nội dung trên 
 Thực hiện nhiệm vụ học tập 
 - Học sinh tập trung suy nghĩ và trả lời câu hỏi trên 
 - Trao đổi với các bạn xung quanh để hoàn thiện câu trả lời của mình 
 Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận 
 Giáo viên tổng hợp ý kiến của các bạn đội 
 Giáo viên đặt câu hỏi cho một số học sinh: Những điều trên khi các em gặp phải 
mang lại cảm giác cho các em như thế nào? 
 Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ 
 - Gv nhận xét, đánh giá, chốt vấn đề và giới thiệu chủ đề bài học 
 Trong cuộc sống, mỗi chúng ta đều có thể gặp phải những tình huống gây ra tâm lý 
căng thẳng, ảnh hưởng tiêu cực đến cơ thể và tinh thần. Tuy nhiên nếu biết cách ứng phó, 
chúng ta sẽ vượt qua đượcvà trưởng thành vững vàng hơn. 
 2. Hoạt động 2: Khám phá 
 Nhiệm vụ 4: Tìm hiểu nội dung: Cách ứng phó tích cực khi căng thẳng 
 a. Mục tiêu: 
 HS nêu được cách ứng phó tích cực khi bị căng thẳng 
 b. Nội dung: 
 GV hướng dẫn các nhóm học tập đọc thông tin, quan sát các bức tranh trong SGK 
trả lời câu hỏi 
 a) Cách ứng phó của các bạn trong từng tình huống căng thẳng như thế nào? Kết 
quả ra sao? 
 b) Em hãy kể thêm những cách khác để ứng phó tích cực với tình huống căng thẳng. 
 c. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh 
 - Học sinh chỉ ra được 
 a) Cách ứng phó của các bạn trong từng tình huống căng thẳng: 
 Trường hợp 1: Hải lo lắng, căng thẳng trước cuộc thi hùng biện và bạn nhận ra rằng 
nếu tiếp tục tình trạng này thì nhất định kết quả sẽ không tốt. Vì vậy, Hải đã hít thở sâu 
để giúp cơ thể bình tĩnh lại và tự khích lệ bản thân sẽ làm tốt. Nhờ vậy mà cuộc thi của 
Hải diễn ra thành công và đạt kết quả tốt. 
 Trường hợp 2: Mai rất lo sợ và căng thẳng khi làm mất đồng hồ vì sợ bố mẹ trách 
mắng. Vì vậy Mai đã chạy thể dục vòng quanh khu nhà, để giúp đầu óc thư giãn và giải 
tỏa căng thẳng. Nhờ vậy mà Mai không còn thấy sợ hãi nữa mà can đảm nói sự thật với 
bố mẹ và hứa sẽ cẩn thận hơn. 
 Trường hợp 3: Tuấn sợ bố mẹ sẽ thất vọng khi biết kết quả kiểm tra của mình không 
tốt như mong đợi nên rất buồn và tự trách bản thân. Nhưng Tuấn đã bình tĩnh lại, thay đổi 
suy nghĩ của bản thân theo hướng lạc quan hơn, tin tưởng rằng bản thân sẽ làm tốt hơn 
trong những bài kiểm tra tiếp theo. Nhờ vậy mà bạn không còn căng thẳng nữa. 
 Trường hợp 4: Hà lo lắng căng thẳng vì luôn bị những tin nhắn từ người lạ trên 
mạng quấy rối. Hà đã tìm đến sự giúp đỡ của mẹ. Mẹ Hà đã an ủi và trấn an Hà, giúp Hà 
ngăn chặn những tin nhắn đó. Vì vậy mà Hà sớm thoát khỏi trạng thái âu lo. 
 b) Những cách khác để ứng phó tích cực với tình huống căng thẳng: 
 Khi bị căng thẳng, em cần nhận diện được những biểu hiện cơ thế và cảm xúc của 
bản thân; tìm hiểu nguyên nhân gây ra căng thẳng, sau đó có cách ứng phó tích cực. 
 Một số cách ứng phó tích cực khi bị căng thẳng là: đối mặt và suy nghĩ tích cực, vận 
động thể chất, tập trung vào hơi thở, yêu thương bản thân,... 
 Khi cảm thấy quá căng thẳng hay mối lo quá lớn không thể tự mình xử lí được, hãy 
tìm kiếm sự giúp đỡ từ những người đáng tin cậy như người thân, thầy cô, bạn bè,.. 
 d. Tổ chức thực hiện: 
 Hoạt động của giáo viên và học sinh Dự kiến sản phẩm 
 Chuyển giao nhiệm vụ học tập: 3. Cách ứng phó tích cực 
 GV hướng dẫn các nhóm học tập đọc thông tin, quan khi căng thẳng 
 sát các bức tranh trong SGK trả lời câu hỏi Một số cách ứng phó tích 
 a) Cách ứng phó của các bạn trong từng tình huống cực khi bị căng thẳng là: 
 căng thẳng như thế nào? Kết quả ra sao? đối mặt và suy nghĩ tích 
 cực, vận động thể chất, tập 
 b) Em hãy kể thêm những cách khác để ứng phó tích trung vào hơi thở, yêu 
 cực với tình huống căng thẳng. thương bản thân,... 
 Thực hiện nhiệm vụ học tập Khi cảm thấy quá 
 - Các thành viên trong nhóm cùng nhau trao đổi, suy nghĩ căng thẳng hay mối lo quá 
 tìm hiểu để trả lời nội dung của nhóm mình. lớn không thể tự mình xử 
 - Thống nhất nội dung trả lời chung của nhóm và cử thành lí được, hãy tìm kiếm sự 
 viên báo cáo khi giáo viên yêu cầu giúp đỡ từ những người 
 Báo cáo kết quả và thảo luận đáng tin cậy như người 
 - GV mời đại diện các nhóm lên chia sẻ kết quả của nhóm thân, thầy cô, bạn bè,... 
 mình. Các nhóm còn lại lắng nghe, bổ sung ý kiến nếu 
 nhóm bạn liệt kê còn thiếu. GV cùng HS tổng hợp ý kiến : 
 + Đại diện các nhóm trình bày kết quả làm việc của nhóm 
 mình 
 - Giáo viên đặt câu hỏi thảo luận chung cho cả lớp: Mỗi học 
 sinh chúng ta cần làm gì để ứng phó một cách tích cực khi 
 tâm lý căng thẳng 
 Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ 
 - Giáo viên nhận xét kết quả thảo luận của mỗi nhóm, điều 
 chỉnh, bổ sung các nội dung mà các nhóm trình bày còn 
 thiếu, kịp thời động viên đánh giá khích lệ các học sinh có 
 câu trả lời phù hợp..... 
 - Gv nhận xét, đánh giá, chốt vấn đề để làm nổi bật 
 Khi bị căng thẳng, em cần nhận diện được những biểu 
 hiện cơ thể và cảm xúc của bản thân; tìm hiểu nguyên nhân 
 gây ra căng thẳng, sau đó có cách ứng phó tích cực. 
 3. Hoạt động 3: Luyện tập. 
 Bài tập 3: Tập thở: 
 a. Mục tiêu: 
 HS bước đầu biết được các kỹ năng đơn giản để có thể giải tỏa những căng thẳng 
tâm lý. 
 b. Nội dung: 
 Giáo viên tổ chức cho học sinh vận động cả lớp 
 GV ổn định lớp, giữ trật tự và cho cả lớp cùng làm. Mỗi HS sẽ ghi lại cảm xúc, cảm 
nhận của cơ thể trước và sau khi thực hành thở như hướng dẫn trong SGK. 
 c. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh: 
 - Học sinh ghi được cảm xúc, cảm nhận của cơ thể trước và sau khi thực hành thở 
như hướng dẫn 
 d. Tổ chức thực hiện: 
 Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập: 
 Giáo viên tổ chức cho học sinh vận động cả lớp 
 GV ổn định lớp, giữ trật tự và cho cả lớp cùng làm. Mỗi HS sẽ ghi lại cảm xúc, cảm 
nhận của cơ thể trước và sau khi thực hành thở như hướng dẫn trong SGK. 
 Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập 
 - Các học sinh cùng nhau thực hiện động tác theo hướng dẫn của sách giáo khoa 
 - Sau khi thực hiện xong, các học sinh viết lại cảm xúc của mình khi thực hiện 
 Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận 
 - Giáo viên gọi một số học sinh chia sẻ cảm xúc của mình trước và sau khi thực hiện 
 Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ. 
 Giáo viên nhận xét ý thức tham gia của các học sinh, cũng như chỉ rõ những tác 
dụng của việc tập thở góp phần giải tỏa tâm lý căng thẳng 
 Bài tập 4: Đọc trường hợp dưới đây và trả lời câu hỏi: 
 a. Mục tiêu: 
 HS củng cố kiến thức đã học để đưa ra những ý kiến nhằm giải quyết một số vấn đề 
thực tiễn. 
 b. Nội dung: 
 - Học sinh làm việc cặp đôi, đọc các trường hợp sách giáo khoa đưa ra và trả lời câu 
hỏi 
 Biểu hiện nào cho thấy hai bạn N và M đang bị căng thẳng? 
 Nguyên nhân gây căng thẳng cho các bạn là gì? Nêu hậu quả của sự căng thẳng đó? 
 Theo em, N và M nên làm gì để thoát khỏi trường hợp đó? 
 c. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh: 
 a) Trường hợp 1: 
 Biểu hiện ở mặt tinh thần là N thấy rất lo lắng, căng thẳng và biểu hiện ở mặt thể 
chất là đau đầu, mất ngủ. 
 Nguyên nhân là do khối lượng bài tập cần làm quá nhiều nên N không thể hoàn 
thành hết được. Sự lo lắng, căng thẳng trong thời gian dài đã ảnh hưởng nghiêm trọng 
đến sức khỏe của N. 
 Trong trường hợp này, N nên tìm đến sự trợ giúp của bố mẹ, thầy cô. N nên nói rõ 
tình trạng của mình cho bố mẹ, thầy cô hiểu và N cần dành thời gian để nghỉ ngơi, ăn 
uống đầy đủ. 
 b) Trường hợp 2: 
 Biểu hiện ở mặt cảm xúc là M rất buồn, lo sợ và bất an, dẫn đến biểu hiện ở hành vi 
là xem phim hoặc chơi game để né tránh cảm xúc. 
 Nguyên nhân là do M lo sợ rằng bố mẹ sẽ li dị, gia đình sẽ chia cách mỗi người một 
nơi. Vì lo lắng quá và không thể tập trung học hành nên kết quả học tập của M đã giảm 
sút. 
 Trong trường hợp này, M nên tìm cách để bình tĩnh lại (hít thở sâu, tập thể dục,...) 
và đối mặt với vấn đề. M cần nói chuyện rõ ràng với bố mẹ, nói với bố mẹ rằng việc bố 
mẹ bất hòa làm ảnh hưởng xấu đến M. Và M cũng cần phải hiểu rằng nếu bố mẹ không 
thể ở với nhau nữa thì việc li dị mới là tốt nhất cho bố mẹ, nên M cần chấp nhận và hiểu 
cho bố mẹ. 
 d. Tổ chức thực hiện: 
 Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập: 
 - Học sinh làm việc cặp đôi, đọc các trường hợp sách giáo khoa đưa ra và trả lời câu 
hỏi 
 Biểu hiện nào cho thấy hai bạn N và M đang bị căng thẳng? 
 Nguyên nhân gây căng thẳng cho các bạn là gì? Nêu hậu quả của sự căng thẳng đó? 
 Theo em, N và M nên làm gì để thoát khỏi trường hợp đó? 
 Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập 
 - Các học sinh suy nghĩ và trả lời câu hỏi, viết nội dung câu hỏi và vở ghi, có thể 
trao đổi với các bạn xung quanh để hoàn thiện câu trả lời. 
 Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận 
 - Giáo viên gọi một số học sinh trình bày ý kiến của mình, các học sinh khác bổ 
sung và hoàn thiện 
 Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ. 
 Giáo viên nhận xét việc trả lời của các học sinh và kết luận 
 4. Hoạt động 4: Vận dụng. 
 Bài tập 3: Em hãy cùng bạn thiết kế một cuốn sổ tay hướng dẫn thực hiện các trò 
chơi lành mạnh có tác dụng giảm áp lực, căng thẳng trong học tập 
 a. Mục tiêu: 
 HS vận dụng các kiến thức đã học vào thực tiễn cuộc sống, từ đó hình thành kỹ 
năng biết giải tỏa những khi tâm lý căng thẳng. 
 b. Nội dung: 
 - Học sinh làm việc theo nhóm tại nhà, sưu tầm các trò chơi dân gian có tác dụng 
giảm áp lực tạo không khí vui vẻ sau đó thiết kế thành cuốn sổ tay rồi chia sẻ với các bạn 
 c. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh: 
 Sổ tay các trò chơi vui vẻ nhằm giảm áp lực trong học tập 
 d. Tổ chức thực hiện: 
 Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập: 
 - Học sinh làm việc theo nhóm tại nhà, sưu tầm các trò chơi dân gian có tác dụng 
giảm áp lực tạo không khí vui vẻ sau đó thiết kế thành cuốn sổ tay rồi chia sẻ với các bạn 
 Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập 
 - Các nhóm học sinh suy nghĩ và trả lời câu hỏi, hoàn thành bài tập tại nhà 
 Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận 
 - Các học sinh nộp sản phẩm của mình theo yêu cầu của giáo viên 
 Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ. 
 Giáo viên bố trí thời gian để các nhóm có thể thực hành kỹ năng tổ chức trò chơi tại 
lớp phù hợp với điều kiện