Giáo án Vật lí 9 - Tuần 31 - Năm học 2023-2024

 Ngày soạn: 30/03/2024 
 TIẾT 52. BÀI 39: TỔNG KẾT CHƯƠNG II: ĐIỆN TỪ HỌC (T2) 
I. Môc tiªu 
 1. KiÕn thøc: 
- ¤n tËp vµ hÖ thèng ho¸ nh÷ng kiÕn thøc vÒ nam ch©m, tõ tr êng, lùc tõ, ®éng c¬ 
®iÖn, dßng ®iÖn c¶m øng, dßng ®iÖn xoay chiÒu, m¸y biÕn thÕ. 
 2. Năng lực: 
2.1. Năng lực chung 
- Năng lực tự học: Nhớ lại kiến thức về nam châm, từ trường, lực từ, động cơ điện, 
dòng điện cảm ứng, dòng điện xoay chiều, máy biến thế. 
- Năng lực nêu và giải quyết vấn đề. 
- Năng lực hợp tác nhóm: Thảo luận và phản biện trong các hoạt động nhóm. 
- Năng lực trình bày và trao đổi thông tin trước nhóm. 
2.2. Năng lực đặc thù 
- Vận dụng kiến thức kĩ năng đã học để làm các bài tập về chương điện từ học. 
 3. Phẩm chất: 
- Chăm chỉ: Có ý thức vân dụng kiến thức học được vào làm bài tập, thực tế 
cuộc sống. Có ý thức học tốt bộ môn. 
II. ChuÈn bÞ: 
- §èi víi GV: §¸p ¸n bµi tæng kÕt chư¬ng. 
- Häc sinh: Tr¶ lêi c¸c c©u hái ë môc tù kiÓm tra. 
III. Tổ chức hoạt động dạy học 
1. Ổn định tổ chức: 
2. KiÓm tra bài cũ: Kết hợp trong giờ 
3. Bµi míi: 
 Ho¹t ®éng cña GV và HS Nội dung 
 *Ho¹t ®éng 1: B¸o c¸o trưíc líp vµ trao I. Tù kiÓm tra: 
 ®æi kÕt qu¶ tù kiÓm tra (tõ c©u 1- c©u 9) 1. .lùc tõ . kim nam ch©m 
 GV: Gäi häc sinh tr¶ lêi c¸c c©u hái tù 2. C 
 kiÓm tra. 3. tr¸i ... ®ưêng søc tõ ... ngãn tay 
 HS: Tr¶ lêi c©u hái GV ®ưa ra gi÷a ... ngãn tay c¸i cho·i ra 900 
 C¸c häc sinh kh¸c bæ xung khi cÇn thiÕt. 4. D 
 GV: Nhấn mạnh câu trả lời của HS 5 c¶m øng xoay chiÒu ... sè ®ưêng 
 søc tõ xuyªn qua tiÕt diÖn S cña cuén 
 d©y biÕn thiªn. 
 6. Treo thanh nam ch©m b»ng mét sîi 
 chØ mÒm ë chÝnh gi÷a ®Ó cho thanh nam ch©m n»m ngang. §Çu quay vÒ 
 hưíng b¾c ®Þa lý lµ cùc b¾c cña thanh 
 nam ch©m. 
 7. Quy t¾c SGK 
 8. Gièng: Cã hai bé phËn chÝnh lµ nam 
 c©m vµ cuén d©y. 
 Kh¸c: Mét lo¹i r« to lµ cuén d©y, mét 
 lo¹i r« to lµ nam ch©m. 
 9. lµ nam ch©m vµ khung d©y. 
*Ho¹t ®éng 2: HÖ thèng ho¸ mét sè kiÕn II. VËn dông 
thøc, so s¸nh lùc tõ cña nam ch©m vµ 
lùc tõ dßng ®iÖn trong mét sè trưêng 
hîp 
 C10: Đường sức từ do cuộn dây của 
GV yêu cầu HS làm cá nhân câu 10. nam châm điện tạo ra tại N hướng từ 
HS lên bảng làm câu 10 cá nhân. trái sang phải. Áp dụng quy tắc bàn 
GV gọi HS khác nhận xét bài làm của tay trái lực từ hướng từ ngoài vào 
bạn. trong và vuông góc với mặt phẳng 
 : Nªu c¸ch x¸c ®Þnh lùc tõ do mét 
GV hình vẽ. 
thanh nam ch©m t¸c dông lªn cùc B¾c mét 
thanh nam ch©m vµ lùc ®iÖn tõ cña thanh 
nam ch©m ®ã t¸c dông lªn dßng ®iÖn 
th¼ng. 
HS: th¶o luËn, cö ngưêi tr¶ lêi. 
GV: So s¸nh lùc tõ do nam ch©m vÜnh cöu 
víi lùc tõ do nam ch©m ®iÖn ch¹y b»ng 
dßng ®iÖn xoay chiÒu t¸c dông lªn cùc 
B¾c cña mét kim nam ch©m. 
HS: th¶o luËn, cö ngưêi tr¶ lêi. 
GV: Nªu qui t¾c t×m chiÒu ® êng søc tõ 
cña nam ch©m vÜnh cöu vµ cña nam ch©m 
®iÖn ch¹y b»ng dßng ®iÖn mét chiÒu. 
HS: §¹i diÖn ph¸t biÓu quy t¾c. 
GV yêu cầu HS làm cặp đôi câu 11. 
Gọi từng cặp HS lên bảng trình bày. C11: 
GV cùng HS trong nhất thống nhất câu a. Để giảm hao phí do tỏa nhiệt trên 
trả lời đúng nhất. đường dây. 
 b. giảm đi 10000 lần. 
GV yêu cầu HS làm theo nhóm câu 12. c. Vận dụng công thức tính được Gọi từng nhóm HS lên bảng trình bày. U2= 6V 
 GV cùng HS trong nhất thống nhất câu C12 : 
 trả lời đúng nhất. Dòng điện không đổi không tạo ra từ 
 trường biến thiên, số đường sức từ 
 xuyên qua tiết diện S của cuộn dây 
 thứ cấp không biến đổi nên trong cuộn 
 này không xuất hiện dòng điện cảm 
 ứng. 
4. Cñng cè: 
 Mét khung d©y ®Æt trong tõ trưêng 
 (như h×nh vÏ). Trưêng hîp nµo A 
 dưíi ®©y khung d©y kh«ng xuÊt P Q 
 hiÖn dßng ®iÖn xoay chiÒu? H·y 
 gi¶i thÝch v× sao? 
 a. Khung d©y quay quanh trôc PQ. 
 b. Khung d©y quay quanh trôc B 
 AB. 
5. H íng dÉn vÒ nhµ: 
- Hoµn thµnh bµi tËp cñng cè 
- §äc trưíc bµi 40: HiÖn tưîng khóc x¹ ¸nh s¸ng 
Ngày soạn: 30/03/2024 
 TIẾT 53: BÀI TẬP VỀ HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG 
I. Mục tiêu 
 1. Kiến thức 
- Củng cố, nắm vững kiến thức về hiện tượng khúc xạ ánh sáng. 
 2. Năng lực: 
2.1. Năng lực chung 
- Năng lực tự học: Đọc tài liệu, ghi chép cá nhân. 
- Năng lực nêu và giải quyết vấn đề. 
- Năng lực hợp tác nhóm: Thảo luận và phản biện trong các hoạt động nhóm. 
- Năng lực trình bày và trao đổi thông tin trước nhóm. 
2.2. Năng lực đặc thù 
- Vận dụng kiến thức kĩ năng đã học. 
 3. Phẩm chất: 
- Chăm chỉ: Có ý thức vân dụng kiến thức học được vào làm bài tập, thực tế 
cuộc sống. Có ý thức học tốt bộ môn. 
II. Chuẩn bị 
1. Giáo viên 
- Cho mỗi nhóm HS: Bảng phụ. 
2. Học sinh 
- Học bài cũ, chuẩn bị bài mới. 
III. Tổ chức hoạt động dạy và học 
1. Ổn định lớp 
2. Kiểm tra bài cũ 
HS1: Thế nào là hiện tượng khúc xạ ánh sáng? Biểu diễn các tia sáng trên hình 
vẽ? 
HS2: Viết công thức tính công suất hao phí do tỏa nhiệt trên đường dây tải điện? 
Các cách làm giảm hao phí? Cách nào tốt nhất? 
3. Bài mới 
 Hoạt động của GV và HS Nội dung 
 *Hoạt động 1: Tìm hiểu các kiến thức cần I. Kiến thức cần nhớ. 
 nhớ 1. Hiện tượng tia sáng truyền từ 
 - GV yêu cầu HS ghi nhớ định nghĩa về hiện môi trường trong suốt này sang môi 
 tượng khúc xạ ánh sáng vào vở. trường trong suốt khác bị gãy khúc 
 - Yêu cầu HS trả lời các câu hỏi sau cá nhân: tại mặt phân cách giữa hai môi 
 So sánh góc khúc xạ và góc tới khi truyền trường được gọi là hiện tượng khúc 
 tia sáng từ không khí sang nước? xạ ánh sáng. So sánh góc khúc xạ và góc tới khi truyền 2. Tia sáng truyền từ không khí 
tia sáng từ nước sang không khí? sang nước, góc khúc xạ nhỏ hơn 
 Quan hệ giữa góc tới và góc khúc xạ? góc tới. 
 3. Tia sáng truyền từ nước sang 
 không khí, góc khúc xạ lớn hơn góc 
 tới. 
 4. Khi tia sáng truyền từ không khí 
 sang các môi trường trong suốt rắn, 
 lỏng khác nhau thì góc khúc xạ nhỏ 
 hơn góc tới. 
 Khi góc tới tăng (giảm) thì góc 
 khúc xạ cũng tăng (giảm). 
 Khi góc tới bằng 00 thì góc khúc 
 xạ bằng 00, tia sáng không bị gãy 
 khúc khi truyền qua hai môi trường. 
*Hoạt động 2: Bài tập vận dụng II. Bài tập. 
- GV yêu cầu học sinh hoạt động cá nhân trả 
lời các câu hỏi trắc nghiệm sau: 
- HS suy nghĩ cá nhân trả lời. 
- GV cùng HS trong lớp thảo luận đáp án 
đúng. Câu 1. Hiện tượng khúc xạ ánh 
Câu 1: 
 Hiện tượng khúc xạ ánh sáng là hiện sáng là hiện tượng tia sáng tới khi 
tượng tia sáng tới khi gặp mặt phân cách giữa gặp mặt phân cách giữa hai môi 
hai môi trường: trường bị gãy khúc tại mặt phân 
A. bị hắt trở lại môi trường cũ. cách giữa hai môi trường và đi vào 
B. bị hấp thụ hoàn toàn và không truyền đi môi trường trong suốt thứ hai 
vào môi trường trong suốt thứ hai. 
C. tiếp tục đi thẳng vào môi trường trong suốt → Đáp án D 
thứ hai. 
D. bị gãy khúc tại mặt phân cách giữa hai môi 
trường và đi vào môi trường trong suốt thứ 
hai. 
 Câu 2. 
Câu 2: Pháp tuyến là đường thẳng Pháp tuyến là đường thẳng 
A. tạo với tia tới một góc vuông tại điểm tới. vuông góc với mặt phẳng phân 
B. tạo với mặt phân cách giữa hai môi trường cách giữa hai môi trường tại điểm 
góc vuông tại điểm tới. tới
C. tạo với mặt phân cách giữa hai môi trường → Đáp án B 
một góc nhọn tại điểm tới. D. song song với mặt phân cách giữa hai môi 
trường. 
 Câu 3. 
Câu 3: Khi một tia sáng đi từ không khí tới Có thể đồng thời xảy ra cả 
mặt phân cách giữa không khí và nước thì có hiện tượng khúc xạ lẫn hiện tượng 
thể xảy ra hiện tượng nào dưới đây? phản xạ
A. Chỉ có thể xảy ra hiện tượng khúc xạ. → Đáp án D 
B. Chỉ có thể xảy ra hiện tượng phản xạ. 
C. Không thể đồng thời xảy ra cả hiện tượng 
khúc xạ lẫn hiện tượng phản xạ. 
D. Có thể đồng thời xảy ra cả hiện tượng 
khúc xạ lẫn hiện tượng phản xạ. 
Câu 4: Hãy chọn câu phát biểu đúng 
 Câu 4. Tia tới và tia khúc xạ luôn 
A. Khi ánh sáng đi từ nước vào không khí thì 
 nằm cùng trong mặt phẳng tới. Do 
tia tới và tia khúc xạ không nằm cùng trong 
 nước là môi trường chiết quang 
mặt phẳng tới. Góc tới bằng góc khúc xạ. 
 hơn nên không khí nên góc tới nhỏ 
B. Khi ánh sáng đi từ nước vào không khí thì 
 hơn góc khúc xạ 
tia tới và tia khúc xạ nằm cùng trong mặt 
phẳng tới. Góc tới nhỏ hơn góc khúc xạ. → Đáp án B 
C. Khi ánh sáng đi từ nước vào không khí thì 
tia tới và tia khúc xạ nằm cùng trong mặt 
phẳng tới. Góc tới bằng góc khúc xạ. 
D. Khi ánh sáng đi từ nước vào không khí thì 
tia tới và tia khúc xạ nằm cùng trong. Câu 5. Một tia sáng khi truyền từ 
Câu 5: Một tia sáng khi truyền từ nước ra nước ra không khí thì góc khúc xạ 
không khí thì: lớn hơn góc tới 
A. Góc khúc xạ lớn hơn góc tới. 
B. Tia khúc xạ luôn nằm trùng với pháp → Đáp án A 
tuyến. 
C. Tia khúc xạ hợp với pháp tuyến một góc 
300. 
D. Góc khúc xạ vẫn nằm trong môi trường 
nước. 
mặt phẳng tới. Góc tới bằng góc khúc xạ. 
 Câu 6. Trong hiện tượng khúc xạ 
Câu 6: Trong hiện tượng khúc xạ ánh sáng, 
 ánh sáng, góc khúc xạ r là góc tạo 
góc khúc xạ r là góc tạo bởi: 
 bởi tia khúc xạ và pháp tuyến tại 
A. tia khúc xạ và pháp tuyến tại điểm tới. 
 điểm tới 
B. tia khúc xạ và tia tới. 
C. tia khúc xạ và mặt phân cách. D. tia khúc xạ và điểm tới. → Đáp án A 
 Câu 7: Một tia sáng đèn pin được rọi từ 
 Câu 7. 
 không khí vào một xô nước trong. Tại đâu sẽ Tại mặt phân cách giữa 
 xảy ra hiện tượng khúc xạ ánh sáng? không khí và nước sẽ xảy ra hiện 
 A. Trên đường truyền trong không khí. tượng khúc xạ ánh sáng
 B 
 B. Tại mặt phân cách giữa không khí và → Đáp án
 nước. 
 C. Trên đường truyền trong nước. 
 D. Tại đáy xô nước. 
4. Hướng dẫn về nhà 
- Học nội dung kiến thức hiện tượng khúc xạ ánh sáng. 
- Làm bài tập trong đề cương ôn tập chuẩn bị thi học kì II.