Giáo án Vật lí 9 - Tuần 16 - Năm học 2023-2024

 TIẾT 28. BÀI 48: MẮT 
 Ngày soạn: 16/12/2023 
I. Môc tiªu: 
 1. KiÕn thức: 
 - Nªu vµ chØ ra ®ưîc trªn h×nh vÏ (hay trªn m« h×nh) hai bé phËn quan träng nhÊt 
 cña m¾t lµ thÓ thuû tinh vµ mµng lưới. 
 - Nªu ®ưîc chức n¨ng thuû tinh thÓ vµ mµng lưới so s¸nh ®ưîc chóng víi c¸c bé 
 phËn tư¬ng ứng cña m¸y ¶nh. 
 - Tr×nh bµy ®ưîc kh¸i niÖm s¬ lưîc vÒ sự ®iÒu tiÕt m¾t, ®iÓm cực cËn vµ ®iÓm cực 
 viÔn. 
 - BiÕt c¸ch thử m¾t. 
 2. Năng lực: 
 2.1. Năng lực chung 
- Năng lực tự học: Đọc tài liệu, ghi chép cá nhân: 
+ Chỉ ra được hi bộ phận quan trọng của mắt, chức năng của từng bộ phận. 
+ Trình bày được sự điều tiết của mắt, điểm cực cận và điểm cực viễn. 
- Năng lực nêu và giải quyết vấn đề. 
- Năng lực hợp tác nhóm: Thảo luận và phản biện trong các hoạt động nhóm. 
 2.2. Năng lực đặc thù 
- Năng lực nhận thức, sử dụng ngôn ngữ vật lý. 
- Vận dụng kiến thức kĩ năng đã học làm câu 6. 
 3. Phẩm chất: 
- Chăm chỉ: Có ý thức vân dụng kiến thức học được vào làm bài tập, thực tế 
cuộc sống. Có ý thức học tốt bộ môn. 
- Trung thực, trách nhiệm trong việc đọc, báo cáo kết quả thí nghiệm, hợp tác 
trong hoạt động nhóm. 
II. ChuÈn bị : 
- Đối với GV và cả lớp : 1 tranh vẽ con mắt bổ dọc, 1 mô hình con mắt, 1 bảng 
thử mắ của y tế. 
III. Tổ chức ho¹t ®éng d¹y và häc: 
 1. Ổn định lớp 
 2. Kiểm tra bài cũ: 
 Tªn hai bé phËn quan träng nhÊt cña m¸y ¶nh lµ g× ? 
 T¸c dông cña c¸c bé phËn ®ã? 
 3. Bµi míi: Hoạt động của GV và HS Nội dung 
*Hoạt động 1: T¹o t×nh huèng häc 
tËpTheo sách giáo khoa 
*Hoạt động 2: T×m hiÓu cÊu t¹o m¾t I. CÊu t¹o cña m¾t 
GV: Yªu cÇu HS ®äc tµi liÖu, tr¶ lêi c©u hái: 1. CÊu t¹o : 
+ Hai bé phËn quan träng nhÊt cña m¾t lµ - Hai bé phËn quan träng nhÊt cña m¾t 
g×? lµ thÓ thuû tinh vµ mµng lưới. 
+ Bé phËn nµo cña m¾t ®ãng vai trß như - ThÓ thuû t×nh lµ 1 TKHT, nã phång lªn 
TKHT? Tiªu cự cña nã cã thÓ thay ®æi như dÑt xuèng ®Ó thay ®æi f. 
thÕ nµo? - Mµng lưới ë ®¸y m¾t, t¹i ®ã ¶nh hiÖn 
HS: Tr¶ lêi vµ ghi vµo vë. lªn râ. 
GV: Ảnh cña vËt mµ m¾t nh×n thÊy hiÖn ë 
®©u? 2. So s¸nh m¾t vµ m¸y ¶nh 
GV: NhËn xÐt vµ cho HS ghi vë. C1 : 
GV: Cho HS so s¸nh m¾t vµ m¸y ¶nh. - Gièng nhau : + ThÓ thuû tinh vµ vËt 
HS: So s¸nh m¾t vµ m¸y ¶nh. kÝnh ®Òu lµ TKHT. 
GV: NhËn xÐt + Phim vµ mµng lưới ®Òu cã t¸c dông 
- Yêu cầu hs ghi vë nhËn xÐt ®óng. như mµn hứng ¶nh. 
HS: tr¶ lêi vµ ghi vµo vë. Kh¸c nhau : 
HS: vÏ ¶nh vµo vë. + ThÓ thuû tinh cã f cã thÓ thay ®æi. 
 + VËt kÝnh cã f kh«ng ®æi. 
*Hoạt động 3: T×m hiÓu sù ®iÒu tiÕt cña II. Sự điều tiết của mắt 
m¾t 
GV: Yªu cÇu HS nghiªn cứu tµi liÖu tr¶ lêi 
c©u hái : 
- §Ó nh×n râ vËt th× m¾t ph¶i thực hiÖn qu¸ 
tr×nh g× ? 
- Sù ®iÒu tiÕt cña m¾t lµ g× ? 
GV: Yªu cÇu 2 HS vÏ lªn ¶nh cña vËt lªn VËt cµng xa tiªu cù cµng lín. 
vâng m¹c khi vËt ë xa vµ gÇn → f cña thÓ 
thuû tinh thay ®æi như thÕ nµo ? 
Hoạt động 4: §iÓm cực cËn vµ ®iÓm cùc III. §iÓm cực cËn vµ ®iÓm cực viÔn. 
viÔn 1. Cực viÔn 
GV: Y/c HS ®äc tµi liÖu, tr¶ lêi c©u hái: - Cực viễn lµ ®iÓm xa nhÊt mµ m¾t cßn 
+ §iÓm cùc viÔn lµ g×? nh×n thÊy vËt. 
+ Kho¶ng cùc viÔn lµ g×? - Kho¶ng cực viÔn lµ kho¶ng c¸ch từ 
HS: Đäc tµi liÖu vµ tr¶ lêi ®iÓm cực viÔn ®Õn m¾t. GV: Th«ng b¸o HS thÊy người m¾t tèt 
 kh«ng thÓ nh×n thÊy vËt ë rÊt xa vµ m¾t 
 kh«ng ph¶i ®iÒu tiÕt. 2. Cực cËn 
 GV: Y/c HS ®äc tµi liÖu vµ tr¶ lêi c©u hái - Cực cËn lµ ®iÓm gÇn nhÊt mµ m¾t cßn 
 + §iÓm cực cËn lµ g× ? nh×n râ vËt. 
 + Kho¶ng cực cËn lµ g× ? HS: x¸c ®Þnh cực cËn vµ kho¶ng c¸ch 
 HS: Đäc tµi liÖu vµ tr¶ lêi cực cËn. 
 GV: Th«ng b¸o cho HS râ t¹i ®iÓm cực cËn + Kho¶ng c¸ch từ ®iÓm cực cËn ®Õn 
 m¾t ph¶i ®iÒu tiÕt nªn mái m¾t. m¾t lµ kho¶ng cực cËn. 
 GV: Yªu cÇu HS x¸c ®Þnh ®iÓm cực cËn, 
 kho¶ng cực cËn cña m×nh. 
 *Hoạt động 5: VËn dông IV. VËn dông: 
 GV: HD HS hoµn thµnh C6 C6 : 
 HS: Th¶o luËn nhãm vµ hoµn thµnh C6 Cực viÔn lµ f dµi nhÊt 
 Cực cËn lµ f ng¾n nhÊt. 
*Giáo dục và bảo vệ môi trường 
- Thủy tinh thể của mắt làm bằng chất có chiết suất 1,34 (xấp xỉ chiết suất của 
nước) nên khi lặn xuống nước mà không đeo kính, mắt người không thể nhìn thấy 
mọi vật. 
- Không khí bị ô nhiễm, làm việc tại nơi thiếu ánh sáng quá mức, làm việc trong 
tình trạng kém tập trung (do ô nhiễm tiếng ồn), làm việc gần nguồn sóng điện từ 
mạnh là nguyên nhân dẫn đến suy giảm thị lực và các bệnh về mắt. 
- Các biện pháp bảo vệ mắt: 
+ Luyện tập để có thói quen làm việc khoa học, tránh những tác hại cho mắt. 
+ Làm việc tại nơi đủ ánh sáng, không nhìn trực tiếp vào nơi ánh sáng quá mạnh. 
+ Giữ gìn môi trường trong lành để bảo vệ mắt. 
+ Kết hợp giữa hoạt động học tập và lao động nghỉ ngơi, vui chơi để bảo vệ mắt. 
4. Cñng cè: 
GV: Hướng dẫn HS hoµn thµnh C5. HS: Hoµn thµnh C5 theo hướng dẫn. 
GV: Gäi 1 HS lªn b¶ng tr×nh bµy. 
HS: §¹i diÖn lªn tr×nh bµy trªn b¶ng, c¸c HS kh¸c lµm vµo vë 5 phót sau GV 
kiÓm tra vë cña 3 HS. Chữa bµi trªn b¶ng. 
+ HS ph¶i tãm t¾t, dựng hình, chứng minh. 
5. H íng dÉn vÒ nhµ: Học ghi nhớ và làm bài tập 48.1 đến 48.4 
 Ngày soạn: 16/12/2023 
 ÔN TẬP HỌC KÌ I 
I. Mục tiêu 
 1. Kiến thức. 
- Củng cố lại kiến thức điện học cho HS 
 2. Năng lực: 
 2.1. Năng lực chung 
- Năng lực tự học: Đọc tài liệu, ghi chép cá nhân 
- Năng lực nêu và giải quyết vấn đề. 
- Năng lực hợp tác nhóm: Thảo luận và phản biện trong các hoạt động nhóm. 
- Năng lực trình bày và trao đổi thông tin trước nhóm. 
 2.2. Năng lực đặc thù 
- Năng lực nhận thức, sử dụng ngôn ngữ vật lý. 
- Vận dụng kiến thức kĩ năng đã học. 
 3. Phẩm chất: 
- Chăm chỉ: Có ý thức vân dụng kiến thức học được vào làm bài tập, thực tế 
cuộc sống. Có ý thức học tốt bộ môn. 
- Trung thực, trách nhiệm trong việc đọc, báo cáo kết quả thí nghiệm, hợp tác 
trong hoạt động nhóm. 
II. Chuẩn bị. 
1.GV: Bảng phụ 
2.HS: Bảng nhóm 
III. Tổ chức hoạt động dạy và học. 
1. Ổn định tổ chức 
2. Kiểm tra bài cũ (không) 
3. Bài mới 
 Hoạt động của GV và HS Nội dung 
 *Hoạt động 1: Lí thuyết 1. Cường độ dòng điện qua dây dẫn tỉ lệ 
 - Hs thảo luận nhóm trả lời câu hỏi thuận với hiệu điện thế đặt vào hai đầu dây 
 - Cường độ dũng điện qua dây dẫn dẫn, tỉ lệ nghịch với điện trở của dây. 
 phụ thuộc vào HĐT như thế nào? 
 - Hãy vẽ sơ đồ mạch điện gồm một 
 nguồn 1 chiều, bóng đèn, một am 
 R R R R
 pe kế, một vôn kế ? 2. Nối tiếp: tñ = 1 + 2 +...+ n 
 - Viết công thức tính điện trở 
 tương đương của đoạn mạch nối 1 1 1 1
 3. Song song: = + + ...+ 
 R tñ R R R
 tiếp và song song? 1 2 n
 - l
 Viết công thức tính điện trở của 4. Sự phụ của điện trở: R= 
dây dẫn? S
 5. Công của dòng điện và điện năng tiêu 
 A
- Công thức tính công của ḍòng P =
 → t
điện thụ: A = Pt = UIt 
 6. Định luật Jun Len Xơ 
 Nhiệt lượng toả ra trên dây dẫn khi 
- Phát biếu định luật Jun –Len- Xơ có dòng điện chạy qua tỉ lệ thuận với bình 
. Viết công thức? phương cường độ dòng điện với điện trở 
 dây dẫn và thời gian dòng điện đi qua 
 Q=I 2 Rt 
*Hoạt động 2: Bài tập Bài tập 1.
GV: Yêu cầu HS làm 5.2 sbt Bài 5.2 
- Cho biết bài làm có bao nhiêu a. UAB =3v 
cách? b. IAB = 0,9A 
- Gọi 1 em lên bảng trình bày. Có hai cách: 
 5.10 10
- GV cùng học sinh đưa ra bài làm =
 15 3
đúng nhất. U
 IAAB 3
 AB = =.3 = 0,9
 R 10
 td
 Cách 1: Rtđ = 
 U 3
 IA=AB = = 0,3
 2 R
 2 10
 IIIA
 AB =12 + =0,6 + 0,3 = 0,9
 Cách 2: 
 Bài tập 2.
 Bài 8.5 
 2
GV: Yêu cầu HS làm theo nhóm * Dây nhôm có tiết diện S1 = 1mm và có 
 
làm 8.5 sbt. điện trở R2 = 16,8 thì có chiều dài là: 
- Gọi 1 nhóm lên bảng trình bày. 16,8 l
 5.6 1
- GV cùng học sinh các nhóm đưa l = 
 2
ra bài làm đúng nhất. Vậy dây nhôm có tiết diệnS2 = 2mm = 
 
 2S1 và có điện trở R2 = 16,8 thì có chiều 
 l l16,8 l l m
 2=2 1 = 2. 1 = 6 1 = 1200
 dài 5,6 
Bài tập 3: Cho biết: Bài tập 3 
Hai điện trở R1, R2 và am pe kế Giải 
được mắc nối tiếp với nhau vào hai a, Điện trở tương đương của đoạn AB là: 
điểm A,B. R .R 600.900
 a) Vẽ sơ đồ mạch điện trên. 1 2 = = 360()
 R12= R R 
 b) Cho R1 = 600  , R2 = 900  , am 1 + 2 1500
 pe kế chỉ 0,2A. Tính hiệu điện thế Điện trở của các đoạn dây MA, BN là: 
 của đoạn mạch AB. 
 200
 R1 = 600  l = 200m -8 17( ) 
 2 - Rd=1,7.10 0,2.10 6
 R2 = 900  S = 0,2mm = 0,2.10
 6 2 
 m Điện trở của toàn mạch MN là: 
 UMN= 220V RMN = R12+ Rd= 360 +17 = 377( ) 
 =1,7.10-8  m b , Cường độ dòng điện ở mạch chính là : 
 a , R = ? UMN 220
 MN I = = = ,0 58A 
 b ,U1,U2 =? RMN 377
 - Gv: Cho học sinh thảo luận làm Hiệu điện thế cuả đoạn mạch AB là: 
 bài UAB= U1= U2= I.R12= 0,58.360 =210 (V) 
 - Học sinh là theo nhóm Bài tập 4: 
 Tóm tắt.( 0,5đ) 
 Bài tập 4: Trên một bóng đèn có Đèn: 3V – 5W 
 ghi 3V- 5W. Mắc bóng đèn này t = 2h = 7200s 
 vào hiệu điện thế đúng bằng hiệu R = ? 
 điện thế định mức của nó trong 2 h A =? 
 . Lời giải 
 a.Tính điện trở của đèn khi đó . Điện trở của đèn khi đó là: 
 b.Tính điện năng mà đèn này tiêu Từ công thức định luật ôm ta có: 
 thụ trong khoảng thời gian đã cho U 223
 ở trên. = =1,8 
 R = P 5 
 - Yêu cầu HS hoạt động nhóm giải 
 b) Điện năng mà đèn sử dụng là: 
 BT 
 A= P.t = 5 .7200 =36000J = 36KJ 
 - Yêu cầu các nhóm treo kết quả 
 - GV cùng HS chữa BT 
 - HS hoạt động nhóm theo yêu cầu 
 của GV 
4. Hướng dẫn về nhà 
Ôn tập chuẩn bị thi học ḱì I