Giáo án Toán 7 (Kết nối tri thức) - Tiết 17: Luyện tập chung (Trang 58) - Năm học 2023-2024 - Dương Thị Phượng

 Gv: Dương Thị Phượng – THCS Quang Minh – HH - BG 
Ngày soạn: 17/12/2023 
 TIẾT 17. BÀI: LUYỆN TẬP CHUNG TRANG 58 
I. MỤC TIÊU: 
1. Kiến thức: Củng cố 
 • Cách viết giả thiết, kết luận và trình bày chứng minh định lí bằng kí hiệu. 
 • HS bước đầu biết suy luận để chứng minh một định lí. 
2. Năng lực 
 - Năng lực chung: 
 • Năng lực tự chủ và tự học trong tìm tòi khám phá 
 • Năng lực giao tiếp và hợp tác trong trình bày, thảo luận và làm việc nhóm 
 • Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo trong thực hành, vận dụng. 
Năng lực riêng: 
 • Tư duy và lập luận toán học: So sánh, phân tích dữ liệu tìm ra mối liên hệ giữa 
 các đối tượng đã cho và nội dung bài học về định lí, giả thiết và kết luận, từ đó 
 có thể áp dụng kiến thức đã học để giải quyết các bài toán chứng minh cơ bản. 
 • Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: vẽ hình theo yêu cầu. 
3. Phẩm chất 
 • Có ý thức học tập, ý thức tìm tòi, khám phá và sáng tạo, có ý thức làm việc nhóm, 
 tôn trọng ý kiến các thành viên khi hợp tác. 
 • Chăm chỉ tích cực xây dựng bài, có trách nhiệm, chủ động chiếm lĩnh kiến thức 
 theo sự hướng dẫn của GV. 
 • Hình thành tư duy logic, lập luận chặt chẽ, và linh hoạt trong quá trình suy 
 nghĩ. 
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 
1. Đối với GV: SGK, Tài liệu giảng dạy, giáo án PPT, thước thẳng có chia khoảng. 
2. Đối với HS: SGK, SBT, vở ghi, giấy nháp, đồ dùng học tập (bút, thước...), bảng 
nhóm, bút viết bảng nhóm. 
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (MỞ ĐẦU) 
a) Mục tiêu: 
- HS nhớ lại các kiến thức đã học của các bài học trước và có tâm thế vào bài học. 
b) Nội dung: HS đọc tình huống mở đầu, suy nghĩ trả lời câu hỏi. 
c) Sản phẩm: HS trả lời được câu hỏi mở đầu, trả lời và giải thích được với các câu 
hỏi nhanh. Gv: Dương Thị Phượng – THCS Quang Minh – HH - BG 
d) Tổ chức thực hiện: 
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 
- GV cho HS trả lời câu hỏi: Em hãy nêu tính chất của hai đường thẳng song song? 
- GV cho HS làm câu hỏi trả lời nhanh để nhớ lại kiến thức 
Câu 1: Hãy điền vào ...?... để hoàn thành các định lí sau: 
a) Nếu một đường thẳng cắt hai đường thẳng sao cho có một cặp góc so le trong ..?.. 
thì hai đường thẳng đó song song. 
b) Nếu hai đường thẳng phân biệt cùng ..?.. với một đường thẳng thứ ba thì chúng 
song song với nhau. 
Câu 2: Chọn câu trả lời đúng 
Chứng minh định lí là: 
A. Dùng lập luận để từ giả thiết và những khẳng định đúng đã biết để suy ra kết luận. 
B. Dùng hình vẽ để suy ra kết luận. 
C. Dùng lập luận để từ kết luận và những khẳng định đúng đã biết để suy ra giả thiết. 
D. Dùng đo đạc trực tiếp để dẫn đến kết luận. 
Câu 3: Cho hình vẽ, 
Biết . Hai đường thẳng và song song với nhau khi: 
A. ∘ B. 
 ̂
C. EFP = 50∘ D.MN Cả PQ đều đúng.∘ 
 FEM̂ = 500 MEF̂ = 130
BưNEFớ̂c 2:= Th50ực hiện nhiệm vụ: HS quanB, sát C và chú ý lắng nghe, suy nghĩ câu trả lời, 
hoàn thành yêu cầu. 
Bước 3: Báo cáo, thảo luận: GV gọi một số HS trả lời, HS khác nhận xét, bổ sung. 
Bước 4: Kết luận, nhận định: GV đánh giá kết quả của HS, trên cơ sở đó dẫn dắt HS 
vào bài học: Luyện tập chung. 
- Trả lời câu hỏi: Tính chất của hai đường thẳng song song là Gv: Dương Thị Phượng – THCS Quang Minh – HH - BG 
Nếu một đường thẳng cắt hai đường thẳng song song thì: Hai góc so le trong bằng 
nhau, hai góc đồng vị bằng nhau. 
(HS có thể trả lời thêm hai góc trong cùng phía bù nhau). 
Đáp án: 
Câu 1: 
a) bằng nhau 
b) Song song/ vuông góc. 
Câu 2: A 
Câu 3: D 
B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI 
Hoạt động 1: Phân tích Ví dụ 
a) Mục tiêu: 
- HS hiểu được cách vẽ hình, viết giả thiết, kết luận của định lí bằng kí hiệu. 
- HS biết cách chứng minh góc tạo bởi hai tia phân giác của hai góc kề bù là một góc 
vuông. 
b) Nội dung: 
 HS quan sát SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức theo yêu cầu của GV. 
c) Sản phẩm: HS hiểu được cách vẽ hình, viết giả thiết kết luận và chứng mình góc 
tạo bởi hai tia phân giác của hai góc kề bù là một góc vuông. 
d) Tổ chức thực hiện: 
 HĐ CỦA GV VÀ HS SẢN PHẨM DỰ KIẾN 
 Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: Ví dụ (SGK – tr 58) 
 - GV: cho HS đọc Ví dụ, hướng dẫn: 
 + Nêu giả thiết, kết luận của định lí? 
 + GV hướng dẫn vẽ hình và trình bày giả 
 thiết, kết luận, 
 + để chứng minh uOv là góc vuông thì ta có 
 thể chỉ ra tổng hai góc uOy và yOv bằng bao 
 nhiêu độ? 
 + Sử dụng tính chất về tia phân giác của một 
 góc hãy chỉ ra mối quan hệ giữ góc uOy với 
 xOy, tương tự yOv với yOz, rồi so sánh tổng. 
 Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: Gv: Dương Thị Phượng – THCS Quang Minh – HH - BG 
 - HS theo dõi SGK, chú ý nghe. 
 - HS đọc hiểu Ví dụ. 
 Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 
 - HS giơ tay phát biểu, trình bày bài vào vở. 
 Bước 4: Kết luận, nhận định: 
 GV tổng hợp, nhận xét lưu ý cách trình bày. 
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP 
a) Mục tiêu: Học sinh củng cố lại kiến thức về chứng minh định lí, viết giả thiết, kết 
luận. 
b) Nội dung: HS vận dụng các kiến thức để làm Bài 3.28, Bài 3.30 (SGK – tr58). 
c) Sản phẩm học tập: HS vẽ hình và xác định được giả thiết, kết luận của một định lí, 
suy luận chứng minh được định lí đơn giản. 
d) Tổ chức thực hiện: 
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 
- GV tổng hợp các kiến thức cần ghi nhớ cho HS. 
- GV tổ chức cho HS hoạt động làm Bài 3.28, hoạt động nhóm 4 làm Bài 3.30 (SGK – 
tr58). 
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS quan sát và chú ý lắng nghe, suy nghĩ làm bài 3.28 
và thảo luận nhóm làm bài 3.30. 
- GV quan sát và hỗ trợ, hướng dẫn. 
Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 
Mỗi BT GV mời học sinh lên bảng trình bày. Các HS khác chú ý chữa bài, theo dõi 
nhận xét bài các nhóm trên bảng. 
Bước 4: Kết luận, nhận định: 
- GV chữa bài, chốt đáp án, tuyên dương các hoạt động tốt, nhanh và chính xác. 
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG 
a) Mục tiêu: 
- Học sinh thực hiện làm bài tập vận dụng để nắm vững kiến thức về chứng minh định 
lí, viết giả thiết, kết luận. 
b) Nội dung: HS sử dụng SGK và vận dụng kiến thức đã học để làm bài tập Bài 3.29, 
Bài 3.31 (SGK -tr58). 
c) Sản phẩm: HS vận dụng kiến thức đã học để chứng minh tính chất, 
d) Tổ chức thực hiện: Gv: Dương Thị Phượng – THCS Quang Minh – HH - BG 
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ 
- GV yêu cầu HS hoạt động nhóm 2 hoàn thành bài tập Bài 3.29, Bài 3.31 (SGK -tr58) 
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ 
- HS tự phân công nhóm trưởng, hợp tác thảo luận đưa ra ý kiến. 
- GV điều hành, quan sát, hỗ trợ. 
Bước 3: Báo cáo, thảo luận 
- Bài tập: đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận, các nhóm khác theo dõi, đưa ý 
kiến. 
Bước 4: Kết luận, nhận định 
- GV nhận xét, đánh giá, đưa ra đáp án đúng, chú ý các lỗi sai của học sinh hay mắc 
phải. 
* HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ 
 • Ghi nhớ kiến thức trong bài. 
 • Hoàn thành các bài tập trong SBT, hoàn thành các bài tập của SGK. 
 • Chuẩn bị bài “Bài tập cuối chương III”, GV chia lớp thành 4 nhóm, rồi yêu cầu 
 HS về vẽ sơ đồ tổng hợp lại kiến thức của chương III. 
 Gv: Dương Thị Phượng – THCS Quang Minh – HH - BG 
 TIẾT 18. BÀI TẬP CUỐI CHƯƠNG III 
I. MỤC TIÊU: 
1. Kiến thức: Củng cố, nhắc lại về: 
 • Hai góc kề bù, hai góc đối đỉnh. 
 • Tia phân giác của một góc. 
 • Dấu hiệu nhận biết hai đường thẳng song song. 
 • Tiên đề Euclid, tính chất hai đường thẳng song song. 
 • Định lí và chứng minh đinh lí. 
2. Năng lực 
 - Năng lực chung: 
 • Năng lực tự chủ và tự học trong tìm tòi khám phá 
 • Năng lực giao tiếp và hợp tác trong trình bày, thảo luận và làm việc nhóm 
 • Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo trong thực hành, vận dụng. 
Năng lực riêng: 
 • Tư duy và lập luận toán học: So sánh, phân tích dữ liệu tìm ra mối liên hệ giữa 
 các đối tượng đã cho và nội dung bài học đã học của chương III, từ đó có thể áp 
 dụng kiến thức đã học để giải quyết các bài toán tính toán, bài toán chứng minh 
 định lí. 
 • Mô hình hóa toán học: Mô tả được các dữ liệu liên quan đến yêu cầu trong thực 
 tiễn để lựa chọn các đối tượng cần giải quyết liên quan đến kiến thức toán học 
 đã được học, thiết lập mối liên hệ giữa các đối tượng đó. Đưa về được thành một 
 bài toán thuộc dạng đã biết. 
 • Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: vẽ hình theo yêu cầu của bài toán. 
3. Phẩm chất 
 • Có ý thức học tập, ý thức tìm tòi, khám phá và sáng tạo, có ý thức làm việc nhóm, 
 tôn trọng ý kiến các thành viên khi hợp tác. 
 • Chăm chỉ tích cực xây dựng bài, có trách nhiệm, chủ động chiếm lĩnh kiến thức 
 theo sự hướng dẫn của GV. 
 • Hình thành tư duy logic, lập luận chặt chẽ, và linh hoạt trong quá trình suy 
 nghĩ. 
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 
1. Đối với GV: SGK, Tài liệu giảng dạy, giáo án PPT, thước thẳng có chia khoảng. 
2. Đối với HS: SGK, SBT, vở ghi, giấy nháp, đồ dùng học tập (bút, thước...), bảng 
nhóm, bút viết bảng nhóm, sơ đồ tóm tắt kiến thức bài học của chương. 
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (MỞ ĐẦU) Gv: Dương Thị Phượng – THCS Quang Minh – HH - BG 
a) Mục tiêu: 
- HS nhớ lại kiến thức đã học và tạo tâm thế vào bài ôn tập chương. 
b) Nội dung: HS đọc các câu hỏi, suy nghĩ trả lời câu hỏi. 
c) Sản phẩm: HS trả lời được câu hỏi của GV, 
d) Tổ chức thực hiện: 
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 
- GV yêu cầu HS: Hãy nêu một định lí và nêu rõ giả thiết, kết luận của định lí đó. 
- GV cho HS làm các câu hỏi 
Câu 1: Cho hình vẽ, biết 
 표 표
 ̂1 = 40 , ̂2 = 40
Chọn câu đúng: 
Các cặp đường thẳng song song là: 
A. a // b B. b // c 
C. a // c D. Cả ba câu A, B, C đều đúng 
Câu 2: Cho 4 đường thẳng phân biệt a, b, c, d biết: a 
Điền dấu X vào ô thích hợp ⊥ b; b ⊥ c; c ⊥ d
 Câu Đúng Sai 
 A. a 
 B. a c 
 //c
 C. b d 
 ⊥
 D. b 
 ⊥
Câu 3: D ng phát bi u khác c 
 ạ ể //d ủa “Tiên đề Euclid” là:
A. Qua một điểm ở ngoài đường thẳng a, có nhiều nhất một đường thẳng song song 
với a. 
B. Nếu qua điểm ở ngoài đường thẳng , có hai đường thẳng song song với a thì 
chúng trùng nhau 
C. Qua điểm ở ngoài đường thẳng , cóa không quá một đường thẳng song song với 
D. Cả ba câu M đều đúng. a
a.
 , , Gv: Dương Thị Phượng – THCS Quang Minh – HH - BG 
Câu 4: Cho hình vẽ, biết , số đo x của góc NPQ bằng: 
 ∘
 푄푃̂ = 110
A. B. 
 ∘ ∘
C, 60 D. 70 
 ∘ ∘
Câu80 5: Chọn câu trả lờ90i sai: 
Hai đường thẳng aa'; bb' cắt nhau tại và . Ta có: 
A. B. ∘
 ̂
C. ′ ′ ∘ D. O ′ =∘ 60 
 ̂ ̂
 ′ ′ = 60 ∘ ′ = 120
Bư ớ̂c 2: Th= ự120c hiện nhiệm vụ: HS quan ̂ sát= 2.và chú̂ ý lắng nghe, thảo luận nhóm đôi 
hoàn thành yêu cầu. 
Bước 3: Báo cáo, thảo luận: GV gọi một số HS trả lời, HS khác nhận xét, bổ sung. 
Bước 4: Kết luận, nhận định: GV đánh giá kết quả của HS, trên cơ sở đó dẫn dắt HS 
vào bài học: Ôn tập chương III 
Đáp án: 
 1 2 3 4 5 
 D A, D – Đúng D B C 
 B, C - Sai 
B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC 
Hoạt động 1: Ôn tập các kiến thức đã học của chương 
a) Mục tiêu: 
- HS hệ thống lại kiến thức đã học của chương. 
b) Nội dung: Gv: Dương Thị Phượng – THCS Quang Minh – HH - BG 
 HS thảo luận nhóm đưa ra các sơ đồ về kiến thức của chương, trả lời các câu hỏi 
thêm của giáo viên. 
c) Sản phẩm: Sơ đồ của HS về kiến thức chương III. 
d) Tổ chức thực hiện: 
 HĐ CỦA GV VÀ HS SẢN PHẨM DỰ KIẾN 
 Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: Các sơ đồ của học sinh. 
 - GV cho đại diện các nhóm lên trình bày sơ 
 đồ đã chuẩn bị trước đó ở nhà. 
 - GV yêu cầu HS nhắc lại: 
 + Tính chất của hai góc kề bù, hai góc đối 
 đỉnh. 
 + Dấu hiệu nhận biết hai đường thẳng song 
 song. 
 + Tính chất của hai đường thẳng song song. 
 - GV có thể đưa ra sơ đồ gợi ý để HS hoàn 
 thiện. 
 Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 
 - HS theo dõi bài giảng và các sơ đồ được 
 trình bày, trả lời câu hỏi. 
 Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 
 - Đại diện nhóm trình bày về sơ đồ, các HS 
 khác nhận xét cho ý kiến bổ sung. 
 - GV quan sát, hướng dẫn. 
 Bước 4: Kết luận, nhận định: GV tổng quát 
 lưu ý lại kiến thức của chương. Gv: Dương Thị Phượng – THCS Quang Minh – HH - BG 
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP 
a) Mục tiêu: Học sinh củng cố lại kiến thức của chương về góc đặc biệt và hai đường 
thẳng song song, chứng minh định lí. 
b) Nội dung: HS vận dụng các kiến thức làm bài Bài 3.32, Bài 3.33, Bài 3.34 (SGK -
tr59). 
c) Sản phẩm học tập: HS chứng minh được các định lí cơ bản, nhận biết các đường 
thẳng song song và vuông góc dựa vào dấu hiệu nhận biết, biết kẻ thêm đường phụ để 
giải bài tập. 
d) Tổ chức thực hiện: 
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 
- GV tổng hợp các kiến thức cần ghi nhớ cho HS. 
- GV tổ chức cho HS hoạt động theo nhóm đôi Bài 3.32, Bài 3.33, Bài 3.34 (SGK -
tr59). 
- GV hướng dẫn thêm bài 3.34, kẻ thêm đường phụ: 
+ Kẻ đường thẳng qua song song với đường thẳng chứa tia , chia thành hai 
góc và . 
 ̂
+ Từ ̂ 1đó xét ̂2 các cặp đường thẳng song song là Ax // d, tìm mối quan hệ của và 
 Tương tự xét By //d, mối quan hệ của và . 
 ̂1
 Bư̂ ớc 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS quan ̂ sát2 và ̂ chú ý lắng nghe, thảo luận nhóm 2, hoàn 
thành các bài tập GV yêu cầu. 
- GV quan sát và hỗ trợ, hướng dẫn. Gv: Dương Thị Phượng – THCS Quang Minh – HH - BG 
Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 
- Mỗi bài tập GV mời đại diện các nhóm trình bày. Các HS khác chú ý chữa bài, theo 
dõi nhận xét bài các nhóm trên bảng. 
Bước 4: Kết luận, nhận định: 
- GV chữa bài, chốt đáp án, tuyên dương các hoạt động tốt, nhanh và chính xác. 
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG 
a) Mục tiêu: 
- Học sinh thực hiện làm bài tập vận dụng để nắm vững kiến thức của chương III. 
b) Nội dung: HS sử dụng SGK và vận dụng kiến thức đã học để làm bài tập. 
c) Sản phẩm: HS giải được bài về số đo góc áp dụng kiến thức đã học, biết suy luận 
bài toán cơ bản, kẻ thêm đường phụ để giải quyết bài toán. 
d) Tổ chức thực hiện: 
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ 
- GV yêu cầu HS hoạt động hoàn thành bài tập Bài 3.35, làm nhóm 2 hoàn thành Bài 
3.36 (SGK -tr59). 
- GV giao thêm bài tập, yêu cầu HS về nhà suy nghĩ làm. 
Bài 1: Cho hình vẽ, biết ME // ND, tìm số đo góc . 
 ̂
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ 
- HS suy nghĩ làm bài tập, thảo luận nhóm hoàn thành bài tập. 
- GV điều hành, quan sát, hỗ trợ. 
Bước 3: Báo cáo, thảo luận 
- HS lên bảng trình bày bài, các HS khác theo dõi, nhận xét. 
Bước 4: Kết luận, nhận định 
- GV nhận xét, đánh giá, đưa ra đáp án đúng, chú ý các lỗi sai của học sinh hay mắc 
phải. 
Đáp án bài thêm: 
Bài 1: (kẻ thêm đường qua O và song song với đường thẳng ME). 
 표
 ̂ = 65 Gv: Dương Thị Phượng – THCS Quang Minh – HH - BG 
* HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ 
 • Ghi nhớ kiến thức trong bài. 
 • Hoàn thành các bài tập trong SBT