Giáo án Toán 6 (Kết nối tri thức) - Tiết 15+16, Bài 22: Hình có tâm đối xứng

 Ngày soạn: . 
Tiết : 15+16 
 BÀI 22: HÌNH CÓ TÂM ĐỐI XỨNG 
 Thời gian thực hiện: (02 tiết) 
I. Mục tiêu 
1. Về kiến thức: 
- Học sinh nhận biết được hình c tâm đ i x ng. 
- Biết c ch x c đ nh xem m t hình c tâm đ i x ng hay không. 
- Biết x c đ nh tâm đ i x ng c a m t hình. 
- Vẽ được hình c tâm đ i x ng. 
2. Về năng lực: 
* Năng lực chung: 
- Năng lực tự học: HS tự hoàn thành được c c nhiệm vụ học tập chuẩn b ở nhà và tại lớp. 
- Năng lực giao tiếp và hợp t c: HS phân công được nhiệm vụ trong nh m, biết hỗ trợ 
nhau, trao đổi, thảo luận, th ng nhất được ý kiến trong nh m để hoàn thành nhiệm vụ. 
* Năng lực đặc thù: 
- Năng lực giao tiếp to n học: nêu được c c hình c tâm đ i x ng, c ch x c đ nh hình c 
tâm đ i x ng. 
- Năng lực sử dụng công cụ và phương tiện học to n: sử dụng dụng cụ học tập để vẽ được 
hình c tâm đ i x ng. 
- Năng lực tư duy và lập luận to n học, năng lực giải quyết vấn đề to n học, năng lực mô 
hình h a to n học: thực hiện được c c thao t c tư duy x c đ nh tâm đ i x ng c a m t hình. 
3. Về phẩm chất: 
- Chăm chỉ: thực hiện đầy đ các hoạt đ ng học tập m t cách tự giác, tích cực. 
- Trung thực: thật thà, thẳng thắn trong báo cáo kết quả hoạt đ ng cá nhân và theo nhóm, 
trong đ nh gi và tự đ nh gi . 
- Tr ch nhiệm: hoàn thành đầy đ , có chất lượng các nhiệm vụ học tập. 
II. Thiết bị dạy học và học liệu 
1. Giáo viên: SGK, kế hoạch bài dạy, thước thẳng c chia đơn v , ê ke, compa, bảng phụ, 
m y chiếu, c c hình c tâm đ i x ng b ng giấy bìa màu kẻ ô vuông, phiếu bài tập. 
2. Học sinh: SGK, thước thẳng c chia đơn v , ê ke, compa, bảng nh m, giấy kẻ ô vuông, 
kéo th công, chong ch ng hai c nh, ba c nh, b n c nh ( chuẩn b theo nh m ). 
III. Tiến trình dạy học 
 Tiết 15 
1. Hoạt động 1: Mở đầu ( 5 phút) 
a) Mục tiêu: gợi đ ng cơ vào bài mới. 
b) Nội dung: quan s t hình ảnh trong thiên nhiên và cu c s ng về nh ng hình c tâm đ i 
x ng. 
c) Sản phẩm: HS bước đầu hình thành kh i niệm về hình c tâm đ i x ng. 
 d) Tổ chức thực hiện: 
 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm cần đạt 
* GV giao nhiệm vụ học tập: Nh ng hình ảnh thực tế về hình c tâm 
- GV nêu yêu cầu HS quan s t m t s hình đ i x ng trong thực tế. 
ảnh thực tế về nh ng hình c tâm đ i x ng 
trong thực tế. 
* HS thực hiện nhiệm vụ: 
- HS quan sát hình ảnh trong SGK. 
* Báo cáo, thảo luận: 
- HS nhận xét c c hình ảnh này c sự hài 
h a, cân đ i. 
* Kết luận, nhận định: Trống đồng Đông Sơn Cỏ ba lá 
- GV đặt vấn đề vào bài mới: Nh ng hình 
ảnh này dù có hay không có trục đ i x ng, 
ta vẫn cảm nhận được sự hài hòa c a chúng. 
Chúng ta cùng tìm hiểu xem điều gì đã 
mang lại sự cân đ i hài h a đ . 
 Giao lộ JacksonVille 
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức ( 20 phút) 
Hoạt động 2.1: Hình có tâm đối xứng trong thực tế 
a) Mục tiêu: HS nhận biết được hình c tâm đ i x ng, biết x c đ nh tâm đ i x ng c a m t 
hình. 
b) Nội dung: 
- Thực hiện hoạt đ ng 1 và hoạt đ ng 2 trong SGK. 
c) Sản phẩm: 
- Kết quả thực hiện hoạt đ ng 1 và hoạt đ ng 2 trong SGK. 
- Nêu được : Hình tròn, chong chóng hai cánh, chong chóng b n c nh như n i ở trên đều 
c chung đặc điểm mỗi hình có m t điểm O, mà khi quay hình đ xung quanh điểm O 
đúng m t nửa v ng thì được hình “chồng khít” với chính nó ở v trí ban đầu. Nh ng hình 
như thế gọi là hình c tâm đ i x ng và điểm O gọi là tâm đ i x ng c a hình. 
d) Tổ chức thực hiện: 
 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm cần đạt 
* GV giao nhiệm vụ học tập 1: 1. Hình có tâm đối xứng trong thực tế: 
- GV yêu cầu HS hoạt đ ng nh m: Thực 
hiện HĐ1 trong SGK. * HĐ 1: đặt chiếc chong ch ng c hai c nh 
* HS thực hiện nhiệm vụ 1: trên mặt giấy. Dùng bút màu xanh tô theo 
- HS hoạt đ ng nh m 6 HS để thực hiện viền c a chong ch ng để d nh dấu v trí 
hoạt đ ng 1 trong SGK. ban đầu c a n và ghim chong ch ng tại 
- GV quan s t hỗ trợ HS thực hiện chính điểm O ( màu vàng ). Quan sát chong 
xác HĐ theo hướng dẫn trong SGK. ch ng quay xung quanh điểm O. 
* Báo cáo, thảo luận 1: 
- GV yêu cầu đại diện 2 nhóm hoàn thành nhanh nhất lên bảng trình bày kết quả. 
- HS các nhóm quan s t, nhận xét. 
* Kết luận, nhận định 1 : 
- GV chính x c h a kết quả c a HĐ1. 
- GV đ nh gi , nhận xét th i đ hoạt đ ng Nhận xét: Sau khi quay đúng m t nửa 
nh m, m c đ đạt được c a sản phẩm v ng, chong ch ng lại khớp với viền màu 
nh m, kĩ năng diễn đạt trình bày c a HS. xanh đã đ nh dấu. Ta n i chong ch ng 
 này sau khi quay nửa v ng “chồng khít” 
 với chính n ở v trí c a n trước khi quay. 
* GV giao nhiệm vụ học tập 2: HĐ 2: Thực hiện hoạt đ ng tương tự với 
- GV yêu cầu HS hoạt đ ng nh m: Thực hình tròn, chong chóng ba cánh và chong 
hiện HĐ2 trong SGK. ch ng b n c nh . 
* HS thực hiện nhiệm vụ 2: 
- HS hoạt đ ng nh m 6 HS để thực hiện 
HĐ2 trong SGK. 
- GV quan s t hỗ trợ HS thực hiện chính 
xác HĐ theo hướng dẫn trong SGK. 
* Báo cáo, thảo luận 2: 
- GV yêu cầu đại diện 2 nh m hoàn thành 
nhanh nhất lên bảng trình bày kết quả: 
Sau khi quay nửa vòng quanh điểm O thì 
hình tròn và chong chóng bốn cánh “ 
 Kết luận: 
chồng khít” với chính nó trước khi quay. 
 * Hình tròn, chong chóng hai cánh, chong 
- HS c c nh m quan s t, nhận xét. 
 chóng b n c nh như n i ở trên đều có 
* Kết luận, nhận định 2: 
 chung đặc điểm mỗi hình có m t điểm O, 
- GV chính x c h a kết quả c a HĐ2. 
 mà khi quay hình đ xung quanh điểm O 
- GV đ nh gi , nhận xét th i đ hoạt đ ng 
 đúng m t vòng thì thi được hình “chồng 
nh m, m c đ đạt được c a sản phẩm 
 khít” với chính nó ở v trí ban đầu. 
nh m, kĩ năng diễn đạt trình bày c a HS. 
- GV Nêu kết luận. 
 * Nh ng hình như thế gọi là hình có tâm 
 đ i x ng và điểm O gọi là tâm d i x ng 
 c a hình. 
* GV giao nhiệm vụ học tập 3: 
- GV yêu cầu HS hoạt đ ng c nhân trả lời p dụng: 
c c câu h i trong SGK phần luyện tập 1. 
* HS thực hiện nhiệm vụ 3: 1. Đoạn thẳng c tâm đ i x ng, tâm đ i 
- HS hoạt đ ng c nhân. x ng là trung điểm c a đoạn thẳng đ . 
* Báo cáo, thảo luận 3: 
- GV gọi HS trả lời: A B
 O
HS1: Đoạn thẳng c tâm đ i x ng, tâm đ i 
x ng là trung điểm c a đoạn thẳng đ . 2. Ch c i c tâm đ i x ng là : H, N, X. 
HS2: Ch c i c tâm đ i x ng là : H, N, X. Và dự đo n được tâm c a chúng trực tiếp 
 O
trên bảng phụ. O O
HS3: Nh ng hình c tâm đ i x ng là hình 
a và hình c. 3. Nh ng hình c tâm đ i x ng là: hình a 
- HS c n lại quan sát, ghi nhớ kiến th c. và hình c. 
* Kết luận, nhận định 3: 
- GV đ nh gi , nhận xét m c đ đạt được 
c a sản phẩm, kĩ năng diễn đạt trình bày 
c a HS. 
 O
- GV Nêu kết luận. O
* GV giao nhiệm vụ học tập 4: Thực hành 1: 
- GV yêu cầu HS hoạt đ ng c nhân: Thực 
hiện HĐ thực hành 1 trong SGK theo 
hướng dẫn. 
* HS thực hiện nhiệm vụ 4: 
- HS hoạt đ ng c nhân để thực hiện hoạt 
đ ng thực hành 1 trong SGK. 
- GV quan s t hỗ trợ HS thực hiện chính KL: O là tâm đ i x ng c a hình. 
xác HĐ theo hướng dẫn trong SGK. 
* Báo cáo, thảo luận 4: 
- GV yêu cầu m t s HS trình bày sản 
phẩm trước lớp. 
- HS kh c quan s t, nhận xét. 
* Kết luận, nhận định 4: 
- GV đ nh gi , nhận xét th i đ hoạt đ ng 
nh m, m c đ đạt được c a sản phẩm kĩ 
năng thực hành c a HS. 
3. Hoạt động 3: Luyện tập ( 15 phút) 
a) Mục tiêu: 
- Nhận biết được hình c tâm đ i x ng. 
- X c đ nh được tâm đ i x ng c a m t hình. 
b) Nội dung: Làm c c bài tập 5.5, 5,6, 5.7 trong SGK. 
c) Sản phẩm: 
- Đ p n c c bài tập 5.5, 5,6, 5.7 trong SGK. 
d) Tổ chức thực hiện: 
 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm cần đạt 
* GV giao nhiệm vụ học tập: 
- GV yêu cầu HS hoạt đ ng c nhân làm bài tập 5.5. Bài 5.5. SGK trang 115: * HS thực hiện nhiệm vụ: 
- HS hoạt đ ng c nhân. Hình c tâm đ i x ng là: a, c, d. 
* Báo cáo, thảo luận: 
- GV gọi HS trả lời: Hình c tâm đ i x ng là: a, c, d. 
- HS kh c nhận xét. 
* Kết luận, nhận định: 
- GV đ nh gi , nhận xét m c đ đạt được c a sản 
phẩm, kĩ năng diễn đạt trình bày c a HS. 
- GV Nêu kết luận. 
* GV giao nhiệm vụ học tập: Bài 5.6. SGK trang 115: 
- GV yêu cầu HS hoạt đ ng c nhân làm bài tập 5.6. Hình c tâm đ i x ng là: hình a 
* HS thực hiện nhiệm vụ: và c. 
- HS hoạt đ ng c nhân. 
* Báo cáo, thảo luận: 
- GV gọi HS trả lời: Hình c tâm đ i x ng là: hình a 
và c 
- HS kh c nhận xét. 
* Kết luận, nhận định: 
- GV đ nh gi , nhận xét m c đ đạt được c a sản 
phẩm, kĩ năng diễn đạt trình bày c a HS. 
- GV Nêu kết luận. 
* GV giao nhiệm vụ học tập: 
- GV yêu cầu HS hoạt đ ng c nhân làm bài tập 5.7. Bài 5.7. SGK trang 115: 
* HS thực hiện nhiệm vụ: - Hình c tâm đ i x ng là: hình a 
- HS hoạt đ ng c nhân. và b. 
* Báo cáo, thảo luận: - Tâm đ i x ng c a hình th 
- GV gọi HS trả lời: nhất là tâm c a hình elip. 
- HS1: Hình c tâm đ i x ng là: hình a và b. - Tâm đ i x ng c a hình th hai 
- HS2: Tâm đ i x ng c a hình th nhất là tâm c a là giao điểm c a hai c nh. 
hình elip. Tâm đ i x ng c a hình th hai là giao 
điểm c a hai c nh. 
- HS kh c nhận xét. O
* Kết luận, nhận định: O
- GV đ nh gi , nhận xét m c đ đạt được c a sản 
phẩm, kĩ năng diễn đạt trình bày c a HS. 
- GV Nêu kết luận. 
Hướng dẫn tự học ở nhà ( 5 phút) 
- Ghi nhớ c ch x c đ nh tâm đ i x ng c a m t s hình phẳng đã học. 
- Tìm thêm trong thực tế nh ng hình ảnh c tâm đ i x ng. 
- Chuẩn b trước bài tập trong SGK. 
 Tiết 16 Hoạt động 2.2: Tâm đối xứng của một số hình ph ng ( 20 phút) 
a) Mục tiêu: HS x c đ nh được tâm đ i x ng c a m t s hình phẳng. 
b) Nội dung: 
- Thực hiện hoạt đ ng 3 và hoạt đ ng 4 trong SGK. 
- Làm bài p dụng trong SGK trang 106. 
c) Sản phẩm: 
- Nêu được nhận xét: 
 Tâm đ i x ng c a Hình vuông, hình ch nhật, hình lục gi c đều, hình thoi là giao 
 điểm c a hai đường chéo. 
 Tâm đ i x ng c a hình lục gi c đều là giao điể c a c c đường chéo chính. 
d) Tổ chức thực hiện: 
 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm cần đạt 
* GV giao nhiệm vụ học tập 1: 2. Tâm đối xứng của một số hình ph ng: 
- GV yêu cầu HS hoạt đ ng nh m: Thực * HĐ 3: Cắt m t hình bình hành b ng 
hiện HĐ3 trong SGK. giấy. Quay hình bình hành nửa v ng quanh 
* HS thực hiện nhiệm vụ 1: giao điểm c a hai đường chéo. Ta thấy, 
- HS hoạt đ ng nh m. giao điểm chính là tâm đ i x ng c a hình 
- GV quan s t hỗ trợ HS thực hiện chính bình hành. 
xác HĐ theo hướng dẫn trong SGK. 
* Báo cáo, thảo luận 1: 
- GV yêu cầu đại diện 1 nh m hoàn thành 
nhanh nhất lên bảng trình bày kết quả. 
+) HĐ3: a th gia điể chính t 
đối ng c a h nh nh h nh 
- HS c c nh m quan s t, nhận xét. 
* Kết luận, nhận định 1: 
- GV chính x c h a kết quả c a HĐ. 
 - GV đ nh gi , nhận xét th i đ hoạt đ ng 
 nh m, m c đ đạt được c a sản phẩm 
 nh m, kĩ năng diễn đạt trình bày c a HS. 
* GV giao nhiệm vụ học tập 2: 
- GV yêu cầu HS hoạt đ ng nh m: Thực * HĐ 4: 
hiện HĐ4 trong SGK. C c hình c tâm đ i x ng là: Hình vuông, 
* HS thực hiện nhiệm vụ 2: hình ch nhật, hình lục gi c đều, hình thoi. 
- HS hoạt đ ng nh m. 
- GV quan s t hỗ trợ HS thực hiện chính 
xác HĐ theo hướng dẫn trong SGK. 
* Báo cáo, thảo luận 2: 
 * Nhận xét: 
- GV yêu cầu đại diện 1 nhóm hoàn thành 
 Tâm đ i x ng c a Hình vuông, hình 
nhanh nhất lên bảng trình bày kết quả. 
 ch nhật, hình lục gi c đều, hình 
+) HĐ4: đối ng c a nh vu ng h nh ch nh t h nh c giác đ u h nh th i thoi là giao điểm c a hai đường 
 gia điể c a hai đư ng ch chéo. 
 đối ng c a h nh c giác đ u Tâm đ i x ng c a hình lục gi c đều 
gia điể c a các đư ng ch chính là giao điểm c a c c đường chéo 
- HS c c nh m quan s t, nhận xét. chính. 
* Kết luận, nhận định 2: 
- GV chính x c h a kết quả c a HĐ. 
- GV đ nh gi , nhận xét th i đ hoạt đ ng 
nh m, m c đ đạt được c a sản phẩm 
nh m, kĩ năng diễn đạt trình bày c a HS. 
* GV giao nhiệm vụ học tập 3: 
- GV yêu cầu HS hoạt đ ng c nhân: Thực Thực hành 2: Ứng dụng t nh đối xứng 
hiện HĐ thực hành 2 trong SGK theo trong nghệ thuật c t giấy. 
hướng dẫn. 
* HS thực hiện nhiệm vụ 3: Cắt hình c b n l : 
- HS hoạt đ ng c nhân để thực hiện hoạt 
đ ng thực hành 2 trong SGK. 
- GV quan s t hỗ trợ HS thực hiện chính 
xác HĐ theo hướng dẫn trong SGK. 
* Báo cáo, thảo luận 3: 
- GV yêu cầu m t s HS trình bày sản 
phẩm trước lớp. 
- HS kh c quan s t, nhận xét. 
* Kết luận, nhận định 3: 
- GV đ nh gi , nhận xét th i đ hoạt đ ng 
nhóm, m c đ đạt được c a sản phẩm kĩ 
năng thực hành c a HS. 
3. Hoạt động 3: Luyện tập ( 15 phút) 
a) Mục tiêu: 
- Nhận biết được hình c tâm đ i x ng. 
- X c đ nh được tâm đ i x ng c a m t hình. 
- Vẽ được hình c tâm đ i x ng. 
b) Nội dung: Làm c c bài tập 5.9, 5.10 trong SGK. 
c) Sản phẩm: 
- Đ p n c c bài tập 5.9, 5.10 trong SGK. 
d) Tổ chức thực hiện: 
 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm cần đạt 
* GV giao nhiệm vụ học tập: 
- GV yêu cầu HS hoạt đ ng c nhân làm bài tập 5.9. Bài 5.9. SGK trang 116: 
* HS thực hiện nhiệm vụ: 
- HS hoạt đ ng c nhân. Vẽ lại c c hình vào giấy và vẽ 
* Báo cáo, thảo luận: thêm để được m t hình nhận O - HS cả lớp vẽ lại c c hình vào vở và vẽ thêm để làm tâm đ i x ng. 
được m t hình nhận O làm tâm đ i x ng. 
* Kết luận, nhận định: 
- GV đ nh gi , nhận xét m c đ đạt được c a sản O O
phẩm, kĩ năng trình bày c a HS. 
* GV giao nhiệm vụ học tập: Bài 5.10. SGK trang 116: 
- GV yêu cầu HS hoạt đ ng nh m làm bài tập 5.10. 
* HS thực hiện nhiệm vụ: n sẽ nhận được ch H và ch O 
- HS hoạt đ ng nh m. 
* Báo cáo, thảo luận: 
- GV gọi đại diện m t nh m trả lời: n sẽ nhận được 
ch H và ch O. 
- C c nh m kh c nhận xét. 
* Kết luận, nhận định: 
- GV đ nh gi , nhận xét m c đ đạt được c a sản 
phẩm, kĩ năng diễn đạt trình bày c a HS. 
4. Hoạt động 4: Vận dụng ( 5 phút) 
a) Mục tiêu: 
- X c đ nh tâm đ i x ng c a m t s hình ảnh thực tế trong phần Thử th ch nh – SGK. 
- Giao nhiệm vụ tự học cho HS. 
b) Nội dung: 
- Giải quyết bài to n thực tiễn. 
- Thực hiện nhiệm vụ tự học theo c nhân. 
c) Sản phẩm: 
- X c đ nh được tâm đ i x ng c a c c hình 
d) Tổ chức thực hiện: 
GV giao nhiệm vụ : 
- Yêu cầu HS hoạt đ ng c nhân phần Thử th ch nh – SGK. 
- Hướng dẫn, hỗ trợ: GV giải đ p thắc mắc c a HS để hiểu rõ hơn về tâm đ i x ng c a c c 
hình ảnh trong thực tế. 
Hướng dẫn học ở nhà ( 5 phút) 
- Xem lại c c bài tập đã làm trong tiết học. 
- Ghi nhớ c ch x c đ nh hình c tâm đ i x ng, x c đ nh tâm đ i x ng c a m t hình, m t 
s hình phẳng c tâm đ i x ng. 
- Chuẩn b bài mới: Luyện tập chung.