Giáo án Lịch sử 8 (Kết nối tri thức) - Bài 17: Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược từ năm 1858 đến năm 1884 (Tiết 2) - Năm học 2023-2024

 Ngày soạn: 16/3/2024 
Ngày dạy: 
 BÀI 17: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC TỪ 
 NĂM 1858 ĐẾN NĂM 1884 (T2) 
Tiết 2( PPCT: 37) 
 I. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU 
Sau bài học này, giúp HS: 
1. Về kiến thức 
- Nêu được quá trình thực dân Pháp xâm lược Việt Nam và cuộc kháng chiến chống 
thực dân Pháp xâm lược của nhân dân Việt Nam (1858 – 1884). 
- Nhận biết được nguyên nhân, một số nội dung chính trong các đề nghị cải cách của 
các quan lại, sĩ phu yêu nước. 
2. Về năng lực 
* Năng lực chung: 
- Giải quyết được những nhiệm vụ học tập một cách độc lập, theo nhóm và thể hiện sự 
sáng tạo. 
- Góp phần phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác qua hoạt động nhóm và trao đổi 
công việc với giáo viên. 
*Năng lực riêng: 
- Khai thác và sử dụng lược đồ để tìm hiểu về quá trình xâm lược Việt Nam của thực 
dân Pháp và cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam trong những năm 1858 – 1884 
3. Về phẩm chất 
- Bồi dưỡng lòng yêu nước tự hào dân tộc và ý chí không khuất phục và sẵn sàng đứng 
lên đấu tranh khi Tổ quốc làm nguy . Lên án chiến tranh xâm lược phi nghĩa. 
- Lòng biết ơn và có hành động tri ân đối với sự hi sinh của cha ông trong công cuộc 
chống ngoại xâm, bảo vệ nền độc lập dân tộc. 
 II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 
1. Giáo viên. 
- Giáo án soạn theo định hướng phát triển năng lực, phiếu học tập dành cho HS. 
- Các kênh hình (phóng to). 
- Máy tính, máy chiếu (nếu có). 
2. Học sinh 
- SGK 
- Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học (nếu có) và dụng cụ học tập theo yêu 
cầu của GV. 
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC HOẠT ĐỘNG 1. KHỞI ĐỘNG 
 a) Mục tiêu: Giúp HS 
 - Kết nối kiến thức từ cuộc sống vào nội dung bài học. Giúp khơi gợi tính tò mò của HS, 
 tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới. 
 b) Nội dung: 
 GV: Giao nhiệm vụ cho HS 
 HS quan sát nghe bài hát, hoạt động cá nhân để trả lời câu hỏi của GV 
 c) Sản phẩm: HS hoàn thành tìm hiểu kiến thức 
 d) Tổ chức thực hiện: 
 B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV) 
 - GV tổ chức trò chơi chia lớp thành 2 đội tham gia: Có 5 câu hỏi ở dạng trắc nghiệm 4 đáp 
 án. Mỗi câu trả lời đúng sẽ được 10 điểm. 2 đội sẽ có 10s suy nghĩ (hết nhạc). Đội nào trả 
 lời đúng trước sẽ nhận được điểm. Nếu trả lời sai sẽ mất lượt cho đội còn lại trả lời. 
 Câu 1: Pháp chọn nơi nào để xâm lược nước ta đầu tiên? 
 A. Hà Nội 
 B. Đà Nẵng 
 C. Huế 
 D. Sài Gòn 
 Câu 2: Pháp tấn công Đà Nẵng vào thời gian nào? 
 A. 1/9/1858 
 B. 2/9/1858 
 C. 3/9/1858 
 D. 4/9/1858 
 Câu 3: Sau Đà Nẵng thì Pháp chuyển sang hướng tấn công nơi nào? 
 A. Hà Nội 
 B. Huế 
 C. Nha Trang 
 D. Gia Định 
 Câu 4: Pháp tấn công thành Gia Định vào thời gian nào? 
 A. 17/2/1859 
 B. 18/2/1859 
 C. 19/2/1859 
 D. 20/2/1859 
 Câu 5: 23/2/1861 Pháp tấn công vào đâu? 
 A. Vĩnh Long 
 B. Định Tường C. Đại đồn Chí Hòa 
 D. Biên hoà 
 Câu 6: 5/6/1862 triều đình Huế đã ký với Pháp hiệp ước gì? 
 A. Pa-tơ-nốt 
 B. Giáp Tuất 
 C. Hắc măng 
 D. Nhâm Tuất 
 Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập. 
 - HS trả lời câu hỏi. 
 - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết 
 Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động 
 - GV mời đại diện HS trả lời câu hỏi. 
 - GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. 
 B4: Kết luận, nhận định (GV) 
 - Nhận xét câu trả lời của HS, chốt kiến thức, chuyển dẫn vào hoạt động hình thành kiến 
 thức mới. 
 - Viết tên bài, nêu mục tiêu chung của bài và dẫn vào HĐ tiếp theo. 
HOẠT ĐỘNG 2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI 
2. Phong trào kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược lan rộng ra cả nước 
(1873 – 1884) 
2.a. Cuộc kháng chiến chống Pháp xâm lược Bắc Kì lần thứ nhất 1873-1874. 
 a. Mục tiêu: 
- Nêu được quá trình thực dân Pháp xâm lược Việt Nam và cuộc kháng chiến chống 
thực dân Pháp xâm lược của nhân dân Việt Nam (1873 – 1874). 
b. Nội dung: HS quan sát máy chiếu, sử dụng SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức theo 
yêu cầu của GV. 
c. Sản phẩm: HS hoàn thành tìm hiểu kiến thức 
d. Tổ chức thực hiện 
 Hoạt động dạy – học Sản phẩm dự kiến 
 B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV) 2. Phong trào kháng 
 Nhiệm vụ 1: Thảo luận nhóm chiến chống thực dân 
 Hoàn thành những sự kiện chính xảy ra trong quá trình Pháp Pháp xâm lược lan rộng 
 xâm lược Việt Nam từ năm 1873 đến 1874 bằng những câu ra cả nước(1873-1884) 
 hỏi gợi ý sau Thời gian Sự kiện a. Cuộc kháng chiến 
 chống Pháp xâm lược 
 Bắc Kì lần thứ nhất 
 1873-1874. 
Nhiệm vụ 2: Cá nhân - 1873 Pháp đánh Hà Nội 
GV yêu cầu các thành viên nhóm HS trả lời cá nhân và Bắc kì lần thứ nhất 
? Pháp có âm mưu và thủ đoạn gì để chuẩn bị cho quá trình - 21/12/1873 quân ta 
đánh chiếm Bắc kì lần thứ nhất? giành thắng lợi ở Cầu 
? Tại sao sau khi chiếm các tỉnh Nam kì Pháp không chiếm Giấy, gây cho Pháp nhiều 
kinh thành Huế mà đánh Bắc kì? hoang mang. 
? Em có nhận xét gì về các điều khoản của hiệp ước Giáp Tuất? - 1874 Triều đình Huế kí 
B2: Thực hiện nhiệm vụ hiệp ước Giáp Tuất, Pháp 
GV hướng dẫn HS trả lời rút quân khỏi Bắc Kỳ. 
HS: Quan sát ngữ liệu trong SGK để trả lời câu hỏi. 
GV cung cấp hình ảnh tư liệu 
B3: Báo cáo kết quả hoạt động. 
GV yêu cầu HS trả lời. 
HS trả lời câu hỏi của GV. 
Dự kiến sản phẩm Thời gian Sự kiện 
 11/1873 Pháp đánh Hà Nội và Bắc kì lần thứ nhất 
 21/12/1873 Chiền thắng Cầu Giấy 
 1874 Triều đình Huế kí hiệp ước Giáp Tuất, Pháp 
 rút quân khỏi Bắc Kỳ. 
? Pháp có âm mưu và thủ đoạn gì để chuẩn bị cho quá trình 
đánh chiếm Bắc kì lần thứ nhất? 
- Âm mưu: Đánh Việt Nam lâu dài, thiết lập bộ máy cai trị ở 
Nam kì. Từ đó làm bàn đạp tấn công ra Bắc kì. 
- Thủ đoạn: Lợi dụng giải quyết vụ Đuy-quy, kéo quân ra Bắc 
kì. 
? Tại sao sau khi chiếm các tỉnh Nam kì Pháp không chiếm 
kinh thành Huế mà đánh Bắc kì? 
Pháp chưa đủ điều kiện. Pháp đang gặp khó khăn sau chiến 
tranh với Đức (1870) 
Bắc kì là vùng giàu tài nguyên thiên nhiên (giải quyết nhu cầu 
mà Pháp đang cần lúc này). 
Bắc kì xa kinh thành Huế nên triều đình không đủ lực lượng 
để chống Pháp. 
Bắc kì là nơi có phong trào đấu tranh mạnh mẽ. Dẹp yên được 
các phong trào này thì có thể làm bàn đạp tấn công Huế. 
? Em có nhận xét gì về các điều khoản của hiệp ước Giáp Tuất? 
Gồm 22 khoản trong đó có nội dung chính sau: 
+ Triều đình Huế thừa nhận 6 tỉnh Nam Kỳ là đất thuộc Pháp 
+ Công nhận quyền đi lại, buôn bán, kiểm soát và điều tra tình 
hình của Pháp. 
+ Pháp sẽ rút quân khỏi Bắc kì. 
Từ Hiệp ước Nhâm Tuất (1862) đến Hiệp ước Giáp Tuất 
(1874) là sự thụ động tuyệt đối và bất lực của triều đình Huế, toàn bộ Nam kỳ lục tỉnh của Đại Nam chính thức trở thành 
 thuộc địa của người Pháp 
 B4: Kết luận, nhận định (GV) 
 GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả thực 
 hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. Chính xác hóa các kiến 
 thức đã hình thành cho học sinh. 
HOẠT ĐỘNG 3. LUYỆN TẬP 
a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức của bài học vào việc làm bài tập cụ thể. 
b) Nội dung: HS suy nghĩ cá nhân trả lời câu hỏi của GV 
c) Sản phẩm: Câu trả lời đúng của HS 
d) Tổ chức thực hiện 
B1: Chuyển giao nhiệm vụ: 
GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi ôn tập 
Câu hỏi: Khi Pháp kéo quân ra Hà Nội lần thứ nhất, ai là người trấn thủ thành 
Hà Nội ? 
 A. Hoàng Diệu 
 B. Nguyễn Tri Phương 
 C. Tôn Thất Thuyết 
 D. Phan Thanh Giản 
Câu hỏi: Đội nghĩa binh do ai chỉ huy chiến đấu hi sinh đến người cuối cùng ở cửa 
ô Thanh Hà? 
 A. Viên Chưởng Cơ 
 B. Phạm Văn Nghị 
 C. Nguyễn Mậu Kiến 
 D. Nguyễn Tri Phương. 
Câu hỏi: Thực dân Pháp lấy cớ gì để tiến quân ra Bắc? 
 A. Vì triều đình không thi hành đúng Hiệp ước 1862. 
B. Vì triều đình cầu cứu nhà Thanh. 
C. Lấy cớ giải quyết vụ Đuy-puy. 
D. Lợi dụng triều đình nhờ đem tàu ra Hạ Long dẹp cướp biển. 
Câu hỏi: Triều đình Huế kí với Pháp Hiệp ước Giáp Tuất vào ngày tháng năm 
nào? 
 A. Ngày 10 tháng 3 năm 1874. 
B. Ngày 15 tháng 3 năm 1874. 
C. Ngày 3 tháng 5 năm 1874. 
D. Ngày 13 tháng 5 năm 1874 
Câu hỏi: Hậu quả của Hiệp ước Giáp Tuất (1874) là gì? A. Làm mất chủ quyền của dân tộc ta. 
B. Làm mất chủ quyền của 6 tỉnh Nam Kì. 
C. Làm mất chủ quyền về ngoại giao của Việt Nam. 
D. Làm mất một phần quan trọng chủ quyền lãnh thổ, ngoại giao và thương mại của 
Việt Nam 
B2: Thực hiện nhiệm vụ 
- HS xác định yêu cầu của GV 
- GV hướng dẫn cho HS trả lời câu hỏi 
B3: Báo cáo kết quả hoạt động 
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi. 
- HS trình bày, theo dõi, nhận xét, đánh giá và bổ sung cho bài của bạn (nếu cần) 
Dự kiến sản phẩm 
 Câu hỏi 1 2 3 4 5 
 Đáp án B A C B D 
B4: Kết luận, nhận định: GV nhận xét bài làm của HS. 
HOẠT ĐỘNG 4. VẬN DỤNG 
a) Mục tiêu: Củng cố và mở rộng kiến thức nội dung của bài học cho HS 
b) Nội dung: GV giao nhiệm vụ, HS thực hiện nhiệm vụ. 
c) Sản phẩm: Bài làm của HS. 
d) Tổ chức thực hiện 
B1: Chuyển giao nhiệm vụ: (GV giao bài tập) 
Bài tập: 
Tìm hiểu thông tin từ sách, báo, internet, hãy viết bài giới thiệu hoặc làm thẻ nhớ về 
một nhân vật lịch sử tiêu biểu trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược 
của nhân dân Việt Nam (1858 – 1874) mà em yêu thích nhất theo dàn ý sau: 
– Đóng góp/vai trò của nhân vật trong cuộc kháng chiến. 
– Địa danh, công trình hiện nay liên quan đến nhân vật mà em biết. 
– Bài học mà em học được từ nhân vật. 
B2: Thực hiện nhiệm vụ 
- GV hướng dẫn các em tìm hiểu yêu cầu của đề. 
- HS đọc và xác định yêu cầu của bài tập. 
B3: Báo cáo kết quả hoạt động 
- GV hướng dẫn các em cách nộp sản phẩm cho GV sau khi hoàn thành. - HS làm bài tập ra giấy và nộp lại cho GV theo hướng dẫn. 
B4: Kết luận, nhận định (GV) 
- Nhận xét ý thức làm bài của HS, nhắc nhở những HS không nộp bài hoặc nộp bài 
không đúng qui định (nếu có). 
- Dặn dò HS những nội dung cần học ở nhà và chuẩn bị cho bài học sau. 
Minh họa đáp án.