Giáo án Khoa học tự nhiên 6 (Kết nối tri thức) - Tuần 11 - Năm học 2023-2024

Ngày soạn: 9/11/2023 
 TIẾT 36: HỖN HỢP CÁC CHẤT. 
I. Mục tiêu 
 1. Kiến thức: 
 - HS nêu được khái niệm hỗn hợp, chất tinh khiết. 
 - HS thực hiện một số thí nghiệm để nhận ra dung môi, dung dịch, chất tan và 
chất không tan. 
 - HS phân biệt được hỗn hợp đồng nhất và không đồng nhất, dung dịch và huyền 
phù, nhũ tương qua quan sát. 
 - HS nêu được các yếu tố ảnh hưởng đến lượng chất rắn hòa tan trong nước. Lấy 
được ví dụ về sự hòa tan của các chất trong nước. 
 2. Năng lực: 
 2.1. Năng lực chung 
 - Năng lực tự chủ và tự học: Tìm kiếm thông tin, đọc sách giáo khoa, quan sát 
tranh ảnh, tiến hành thí nghiệm để tìm hiểu khái niệm 
 + chất tinh khiết, hỗn hợp. 
 + dung dịch, huyền phù và nhũ tương. 
 + các yếu tố ảnh hưởng đến lượng chất rắn hòa tan trong nước. 
 - Năng lực giao tiếp và hợp tác: 
 + Hoạt động nhóm để tiến hành thí nghiệm tìm hiểu về dung dịch huyền phù và 
nhũ tuong, 
 + Hoạt động nhóm để phân biệt nhũ tương, huyền phù, hỗn hợp đồng nhất và 
hỗn hợp không đồng nhất. 
 - Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: 
 GQVĐ: Vì sao trên bao bì của một số thức uống như sữa cacao, sữa socola 
đều có dòng chữ “Lắc đều trước khi sử dụng” 
 2.2. Năng lực khoa học tự nhiên 
 - Nêu được khái niệm hỗn hợp, chất tinh khiết. 
 - Đưa ra được ví dụ về chất tinh khiết và hỗn hợp. 
 - Phân biệt được hỗn hợp đồng nhất và không đồng nhất; dung dịch, nhũ tương, 
huyền phù qua quan sát. 
 - Thực hiện được thí nghiệm tìm hiểu về huyết tương, huyền phù, hỗn hợp đồng 
nhất và không đồng nhât. 
 3. Phẩm chất: 
 Thông qua thực hiện bài học sẽ tạo điều kiện để học sinh: 
 - Chăm học chịu khó tìm tòi tài liệu thực hiện nhiệm vụ cá nhân nhằm tìm hiểu 
khái niệm chất tinh khiết, hỗn hợp, huyền phù và nhũ tương. 
 - Có trách nhiệm trong hoạt động nhóm, chủ động nhận và thực hiện nhiệm vụ 
tiến hành tìm hiểu về huyền phù và nhũ tương. 
 - Trung thực, cẩn thận trong thực hành,ghi chép kết quả thí nghiệm tìm hiểu về 
huyền phù và nhũ tương. 
II. Thiết bị dạy học và học liệu 
 - Hình ảnh: một số chất tinh khiết, hỗn hợp, nhũ tương, huyền phù. 
 - Bảng phụ trò chơi “ai nhanh hơn” 
 - Phiếu học tập tìm hiểu về huyết tương, huyền phù. 
 - Phiếu bài tập nhóm đôi. 
 - Chuẩn bị cho mỗi nhóm học sinh: 
 + Dụng cụ: 3 cốc thủy tinh, 3 thìa thủy tinh, 3 ống nghiệm, thìa thủy tinh, đèn 
cồn. 
 + Hóa chất: nước cất, bột sắn, muối ăn, đường, bột đá vôi. 
III. Tiến trình dạy học 
 Hoạt động 1: Tìm hiểu về dung dịch 
 a) Mục tiêu: 
 - HS nêu được khái niệm dung dịch. 
 - HS phân biệt được dung môi, chất tan, dung dịch. 
 b) Nội dung: 
 - Yêu cầu HS nghiên cứu thông tin, quan sát hình ảnh để tìm hiểu về chất tan, 
dung môi và dung dịch. 
 - HS làm việc cá nhân để chỉ ra chất tan, dung môi, dung dịch trong những ví dụ 
ở phần trò chơi. 
 c) Sản phẩm: 
 - HS chỉ ra chất tan, dung môi, dung dịch trong những ví dụ đã nêu ở phần trò 
chơi. 
 d) Tổ chức thực hiện: 
 - Giao nhiệm vụ học tập: 
 + Chiếu hình ảnh hòa tan muối vào nước, yêu cầu HS nghiên cứu thông tin chỉ 
ra chất tan, dung môi, dung dịch. 
 + Yêu cầu HS chỉ ra chất tan, dung môi,dung dịch trong những ví dụ đã nêu ở 
trò chơi. 
 - Thực hiện nhiệm vụ: HS quan sát tranh ảnh, nghiên cứu thông tin trả lời câu 
hỏi. 
 - Bảo cáo thảo luận: GV gọi ngẫu nhiên một HS trả lời, các HS khác bổ sung 
(nếu có). 
 - Kêt luận: GV nhận xét và chốt nội dung về chất tan, dung môi và dung dịch. 
 Hoạt động 2: Tìm hiểu về sự hòa tan các chất. 
 a) Mục tiêu: 
 - HS nhận biết các chất có khả năng hòa tan trong nước khác nhau. 
 - HS nêu được các yếu tố ảnh hưởng đến sự hòa tan chất rắn trong nước. 
 - HS lấy được ví dụ về sự hòa tan của các chất trong nước. 
 b) Nội dung: 
 - HS quan sát thí nghiệm biểu diễn của giáo viên, thảo luận nhóm trả lời câu hỏi 
tìm hiểu sự hòa tan các chất. 
 1) Trong số các thí nghiệm, chất nào tan và chất nào không tan trong nước? 
 2) Lấy ví dụ trong thực tế cho thấy chất rắn, chất lỏng, chất khí tan trong nước? 
 3) Làm thế nào để quá trình hòa tan chất rắn trong nước xảy ra nhanh hơn? 
 c) Sản phẩm: 
 - HS nghiên cứu thông tin, quan sát thi nghiệm thảo luận nhóm trả lời câu hỏi 
 Đáp án có thể là: 
 CH1: Chất tan: đường. Chất không tan là: canxi cacbonat. 
 CH2: Chất rắn: gia vị, mì chính Chất lỏng: giấm, rượu Chất khí: khí 
oxygen 
 CH3: Tăng nhiệt độ, nghiền nhỏ, khuấy đều. 
 d) Tổ chức thực hiện: 
 - Giao nhiệm vụ học tập: 
 + Yêu cầu HS quan sát thí nghiệm, nghiên cứu thông tin SGK thảo luận nhóm 
đôi trả lời câu hỏi 
 - Thực hiện nhiệm vụ: 
 + HS quan sát thí nghiệm, nghiên cứu thông tin, thảo luận nhóm đôi trả lời câu 
hỏi. 
 - Bảo cáo thảo luận: 
 + Yêu cầu đại diện 1- 2 nhóm trình bày. 
 + GV gọi ngẫu nhiên một HS đại diện cho một nhóm trình bày, các nhóm khác 
bổ sung (nếu có). 
 - Kêt luận: GV nhận xét và chốt nội dung về sự hòa tan các chất. 
 Hoạt động 3: Luyện tập 
 a) Mục tiêu: Hệ thống được một số kiến thức đã học về hỗn hợp các chất. 
 b) Nội dung: 
 - HS tóm tắt nội dung bài học bằng sơ đồ tư duy. 
 - HS trả lời một số câu hỏi trắc nghiệm. 
 Câu 1:Dung dịch là 
 A. hỗn hợp không đồng nhất. 
 B. chất tinh khiết. 
 C. hỗn hợp không đồng nhất của chất rắn và chất lỏng. 
 D. hỗn hợp đồng nhất của dung môi và chất tan. 
 Câu 2: Nước chanh là 
 A. dung dịch. 
 B. nước tinh khiết. 
 C. huyền phù. 
 D. nhũ tương. 
 Câu 3: Trộn 2ml giấm ăn với 10ml cất. Câu nào sau đây diễn đạt đúng? 
 A. Chất tan là giấm ăn, dung môi là nước. 
 B. Chất tan là nước, dung môi là giấm ăn. 
 C. Nước hoặc giấm ăn đều có thể là dung môi. 
 D. Nước hoặc giấm ăn đều có thể là chất tan. 
 c) Sản phẩm: 
 - Đáp án câu hỏi trắc nghiệm. 
 d) Tổ chức thực hiện: 
 - Giao nhiệm vụ học tập: 
 + GV yêu cầu HS thực hiện cá nhân phần “Con học được trong giờ học” và tóm 
tắt nội dung bài học dưới dạng sơ đồ tư duy vào vở ghi. 
 + GV yêu cầu HS vận dụng kiến thức đã học để làm một số câu hỏi trắc nghiệm. 
 - Thực hiện nhiệm vụ: HS thực hiện theo yêu cầu của giáo viên. 
 - Báo cáo: 
 + GV gọi ngẫu nhiên 3 HS lần lượt trình bày ý kiến cá nhân. 
 + GV gọi ngẫu nhiên các cá nhân trả lời câu hỏi trắc nghiệm. 
 - Kết luận: GV nhấn mạnh nội dung bài học bằng sơ đồ trên bảng. 
 Hoạt động 4: Vận dụng 
 a) Mục tiêu: 
 - Phát triển năng lực giải quyết vấn đề. 
 b) Nội dung: HS vận dụng kiến thức được học trong bài giải thích hiện tượng 
thực tế 
 c) Sản phẩm: 
 Câu trả lời cho câu hỏi: Vì sao trên bao bì của một số thức uống như sữa cacao, 
sữa socola đều có dòng chữ “Lắc đều trước khi sử dụng” 
 d) Tổ chức thực hiện: Đưa vấn đề yêu cầu HS vận dụng kiến thức đã học để trả 
lời. 
 e) Củng cố, hướng dẫn: 
 - Nêu các yếu tố ảnh hưởng đến sự hòa tan các chất trong nước 
 - Về nhà học bài, đọc trước bài tách chất ra khỏi hỗn hợp 
Ngày soạn: 9/11/2023 
 TIẾT 37 + TIẾT 38 : TÁCH CHẤT RA KHỎI HỖN HỢP 
I. Mục tiêu 
1. Kiến thức: 
 - Trình bày được một số cách đơn giản để tách chất ra khỏi hỗn hợp và ứng dụng 
của các cách tách đó. 
 - Sử dụng được một số dụng cụ, thiết bị cơ bản để tách chất ra khỏi hỗn hợp bằng 
cách lọc, cô cạn, chiết. 
 - Chỉ ra được mối liên hệ giữa tính chất vật lí của một số chất thông thường với 
phương pháp tách chúng ra khỏi hỗn hợp và ứng dụng của các chất trong thực tiễn. 
 2. Năng lực: 
 2.1. Năng lực chung 
 - Năng lực tự chủ và tự học: tìm kiếm thông tin, đọc sách giáo khoa, quan sát 
tranh ảnh để tìm hiểu về một số cách đơn giản để tách chất ra khỏi hỗn hợp và ứng 
dụng của các cách tách đó. 
 - Năng lực giao tiếp và hợp tác: thảo luận nhóm để tìm được một số cách đơn 
giản để tách chất ra khỏi hỗn hợp, ứng dụng của các cách tách đó và sử dụng được 
một số dụng cụ, thiết bị cơ bản để tách chất ra khỏi hỗn hợp bằng cách lọc, cô cạn, 
chiết. 
 - Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: GQVĐ trong việc chỉ ra được mối liên 
hệ giữa tính chất khác nhau của một số chất thông thường với phương pháp tách chúng 
ra khỏi hỗn hợp và ứng dụng của các chất trong thực tiễn. 
 2.2. Năng lực khoa học tự nhiên 
 - Trình bày được tính chất của từng chất trong hỗn hợp 
 - Nêu được nguyên tắc tách chất. 
 - Trình bày được một số cách tách chất: lọc, lắng, cô cạn, chiết . 
 - Đề xuất được cách tách chất ra khỏi hỗn hợp. 
 - Thực hiện được thí nghiệm tách chất ra khỏi hỗn hợp: lọc, lắng, cô cạn, chiết. 
 - Thực hiện được cách lọc và xử lí nước bẩn thành nước sạch thông thường. 
 3. Phẩm chất: 
 Thông qua thực hiện bài học sẽ tạo điều kiện để học sinh: 
 - Yêu nước. 
 - Chăm học, chịu khó tìm tòi tài liệu và thực hiện các nhiệm vụ cá nhân nhằm 
tìm hiểu về thời gian. 
 - Có trách nhiệm trong hoạt động nhóm, chủ động nhận và thực hiện nhiệm vụ 
thí nghiệm, thảo luận về dụng cụ, cách làm và thao tác làm thí nghiệm. 
 - Trung thực, cẩn thận trong thực hành, ghi chép kết quả thí nghiệm tách chất ra 
khỏi hỗn hợp. 
II. Thiết bị dạy học và học liệu 
 - Hình ảnh về một số hiện tượng tách chất ra khỏi hỗn hợp. 
 - Đoạn video về thực hành thí nghiệm tách muối ra khỏi hỗn hợp nước muối: 
YouTube 
 Chế tạo máy lọc nước từ chai Coca 
 - Phiếu học tập KWL và phiếu học tập Bài 17: TÁCH CHẤT KHỎI HỖN HỢP 
(đính kèm). 
 - Giáo viên chuẩn bị (mỗi nhóm học sinh): 
 + Nhóm 1( tổ 1): đất, nước, 2 cốc thủy tinh, phễu lọc, giấy lọc. 
 + Nhóm 2( tổ 2): dầu ăn, nước, 1 cốc thủy tinh, phễu chiết, chai nhựa, giá sắt, 
kẹp sắt. 
 + Nhóm 3 (tổ 3): video về thực hành thí nghiệm tách muối ra khỏi hỗn hợp nước 
muối. 
 + Nhóm 4 (tổ 4): video về chế tạo máy lọc nước từ chai Coca. 
III. Tiến trình dạy học 
 TIẾT 37 
 1. Hoạt động 1: Xác định vấn đề học tập là ôn lại kiến thức Bài 16 và tìm hiểu 
về một số hỗn hợp trong tự nhiên, vì sao chúng ta lại cần phải tách chất. 
 a) Mục tiêu: Giúp học sinh xác định được vấn đề cần học tập là ôn lại khái niệm 
về chất tinh khiết, hỗn hợp, dung dịch, huyền phù, nhũ tương, khả năng tan trong nước 
của các chất và tìm hiểu về một số hỗn hợp trong tự nhiên, vì sao chúng ta lại cần phải 
tách chất . 
 b) Nội dung: Học sinh thực hiện nhiệm vụ cá nhân trên phiếu học tập KWL để 
kiểm tra kiến thức nền của học sinh về bài cũ và về một số hỗn hợp trong tự nhiên, 
cách tách chất. 
 c) Sản phẩm: 
 Câu trả lời của học sinh trên phiếu học tập, ôn lại khái niệm về chất tinh khiết, 
hỗn hợp, dung dịch, huyền phù, nhũ tương, khả năng tan trong nước của các chất và 
tìm hiểu về một số hỗn hợp trong tự nhiên, cách tách chất, vì sao chúng ta lại cần phải 
tách chất. 
 d) Tổ chức thực hiện: 
 - GV phát phiếu học tập KWL và yêu cầu học sinh thực hiện cá nhân theo yêu 
cầu viết trên phiếu. 
 - GV gọi ngẫu nhiên học sinh trình bày đáp án, mỗi HS trình bày 1 nội dung 
trong phiếu, những HS trình bày sau không trùng nội dung với HS trình bày trước. 
GV liệt kê đáp án của HS trên bảng. 
 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới 
 Hoạt động 2.1: Tìm hiểu về nguyên tắc tách chất. 
 a) Mục tiêu: 
 - Trình bày được tính chất vật lí của một số chất thông thường. 
 - Chỉ ra được mối liên hệ giữa tính chất vật lí của một số chất thông thường với 
phương pháp tách chúng ra khỏi hỗn hợp từ đó rút ra được nguyên tắc tách chất. 
 - Trình bày được một số cách đơn giản để tách chất ra khỏi hỗn hợp trong tự 
nhiên và trong đời sống. 
 b) Nội dung: 
 - Trên thực tế em thường gặp chất tinh khiết hay hỗn hợp? 
 - Trong tự nhiên và cuộc sống, ta gặp rất nhiều hiện tượng tách chất ra khỏi hỗn 
hợp theo những cách khác nhau. GV chiếu hình ảnh giới thiệu một số hiện tượng tách 
chất ra khỏi hỗn hợp. HS đọc nội dung SGK trả lời cá nhân và kết hợp hoạt động nhóm 
để hoàn thiện Phiếu học tập phần I theo các bước hướng dẫn của GV. 
 Học sinh làm việc cá nhân trong 3 phút, quan sát H2.1, tìm hiểu nội dung trong 
sách giáo khoa bài 2 và trả lời các câu hỏi sau vào phiếu học tập: 
 - Tại sao đãi cát lại tìm được vàng? 
 - Tại sao phù sa trong nước sông lắng xuống, tách khỏi nước? 
 - Tại sao phơi nước biển dưới ánh nắng và gió lại thu được muối? 
 Học sinh làm việc cặp đôi trong 3 phút, trả lời các câu hỏi sau vào PHT 
 - Mây được hình thành từ đâu? 
 - Lấy một số ví dụ về quá trình tách chất trong tự nhiên và trong đời sống mà em 
biết? 
 - Các chất trong tự nhiên tồn tại ở 3 trạng thái là rắn, lỏng, khí. Mỗi chất đều có 
những tính chất riêng. Vậy để tách chất ra khỏi hỗn hợp dựa vào đâu? 
 - Liệt kê những tính chất khác nhau để tách chất ra khỏi hỗn hợp? Từ đó rút ra 
nguyên tắc tách chất? 
 c) Sản phẩm: Đáp án của HS, có thể: 
 - Học sinh đưa ra câu trả lời: 
 + Trên thực tế em thường gặp hỗn hợp. 
 + Vàng nặng hơn cát nên khi đãi hỗn hợp trong nước vàng sẽ lắng xuống dưới. 
 + Hạt phù sa nặng hơn nước nên lắng xuống đáy sông. 
 + Muối ăn không bị bay hơi nên khi làm cho nước biển bay hơi bới gió và năng 
lượng mặt trời sẽ thu được muối rắn. 
 - Học sinh tìm kiếm tài liệu, thông tin và thảo luận nhóm đôi. Đáp án có thể là 
 + Mây tạo thành khi hơi nước bốc lên, gặp lạnh và ngưng tụ trong không khí. 
 + Chưng cất rượu, chưng cất tinh dầu 
 + Để tách chất ra khỏi hỗn hợp ta dựa vào sự khác nhau về tính chất. 
 + Sự khác nhau về: kích thước hạt, nặng hay nhẹ, tính bay hơi, khả năng tan trong 
các dung môi khác nhau. Nguyên tắc tách chất: Dựa vào các tính chất khác nhau có 
thể áp dụng cách phù hợp để tách chất ra khỏi hỗn hợp. 
 d) Tổ chức thực hiện: 
 - GV giao nhiệm vụ học tập cá nhân, HS trả lời 4 câu hỏi ban đầu. 
 - GV cho HS đọc mục Em có biết. 
 - GV yêu cầu HS thực hiện theo cặp đôi và trả lời các câu hỏi trong phiếu học 
tập. 
 HS thảo luận cặp đôi, thống nhất đáp án và ghi chép nội dung hoạt động ra phiếu. 
 GV gọi ngẫu nhiên một HS đại diện cho một nhóm trình bày, các nhóm khác bổ 
sung (nếu có). 
 GV nhận xét và chốt nội dung về nguyên tắc tách chất. 
 e) Củng cố, hướng dẫn: 
 - Nêu các nguyên tắc tách chất ra khỏi hỗn hợp 
 - Về nhà học bài, tìm hiểu một số cách tách chất ra khỏi hỗn hợp 
 Hoạt động 2.2: Tìm hiểu về một số cách tách chất. 
 TIẾT 38 
 a) Mục tiêu: 
 - Trình bày được một số cách đơn giản để tách chất ra khỏi hỗn hợp và ứng dụng 
của các cách tách đó. 
 - Sử dụng được một số dụng cụ, thiết bị cơ bản để tách chất ra khỏi hỗn hợp bằng 
cách lọc, cô cạn, chiết. 
 - Chỉ ra được mối liên hệ giữa tính chất vật lí của một số chất thông thường với 
phương pháp tách chúng ra khỏi hỗn hợp và ứng dụng của các chất trong thực tiễn. 
 b) Nội dung: 
 - GV chia lớp thành 4 nhóm ứng với 4 tổ. Mỗi nhóm có từ 10-12 HS. 
 - Các nhóm đọc cách tiến hành trong phiếu học tập riêng của nhóm, làm thí 
nghiệm hoặc xem video mà GV cung cấp -> thảo luận và đi đến thống nhất, ghi chép 
đầy đủ kết quả thu được vào bảng và trả lời các câu hỏi trong phiếu học tập. Mỗi nhóm 
có 5 phút để hoàn thành. 
 + Nhóm 1( tổ 1): Lọc nước từ hỗn hợp nước lẫn đất. 
 + Nhóm 2( tổ 2): Tách dầu ăn ra khỏi nước. 
 + Nhóm 3 (tổ 3): Video về thực hành thí nghiệm tách muối ra khỏi hỗn hợp nước 
muối. 
 + Nhóm 4 (tổ 4): Video về chế tạo máy lọc nước từ chai Coca. 
 - Rút ra kết luận về các cách tách chất. 
 c) Sản phẩm: 
 - Đáp án Phiếu học tập phần II Bài 17: TÁCH CHẤT KHỎI HỖN HỢP. 
 - Quá trình hoạt động nhóm: thao tác làm thí nghiệm, ghi chép đầy đủ kết quả 
thu được và trả lời các câu hỏi trong phiếu. 
 d) Tổ chức thực hiện: 
 - Giao nhiệm vụ học tập: 
 + GV yêu cầu HS đọc cách tiến hành trong PHT, làm thí nghiệm hoặc xem 
video mà GV cung cấp ghi chép đầy đủ kết quả thu được và trả lời các câu hỏi trong 
phiếu. 
 + GV yêu cầu HS tiến hành thảo luận theo nhóm và hoàn thiện nội dung trong 
Phiếu học tập. 
 - Thực hiện nhiệm vụ: 
 + HS làm thí nghiệm, tìm tòi thông tin trong video, thảo luận và đi đến thống 
nhất ghi chép đầy đủ kết quả thu được và trả lời các câu hỏi trong phiếu. 
 - Báo cáo, thảo luận: GV gọi lần lượt từng nhóm trình bày nội dung trong Phiếu 
học tập, các nhóm còn lại theo dõi và nhận xét bổ sung (nếu có). 
 - Kết luận: GV nhận xét về kết quả hoạt động của các nhóm. 
 - Học sinh làm việc cá nhân trong thời gian 5 phút để hoàn thành bảng trong PHT 
 - GV cho HS chốt nội dung kiến thức. 
 3. Hoạt động 3: Luyện tập 
 a)Mục tiêu: Hệ thống được một số kiến thức đã học. 
 b)Nội dung: 
 - HS thực hiện cá nhân phần “Con học được trong giờ học” trên phiếu học tập 
KWL. 
 - HS tóm tắt nội dung bài học bằng sơ đồ tư duy. 
 c)Sản phẩm: 
 - HS trình bày quan điểm cá nhân về đáp án trên phiếu học tập KWL. 
 c)Tổ chức thực hiện: 
 - GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Vì sao chúng ta lại cần phải tách chất? 
 - GV gọi 1 đến 2 HS trả lời rồi đưa ra đáp án 
 Trong tự nhiên hầu hết các chất đều là hỗn hợp. Hỗn hợp trong tự nhiên đều là 
hỗn hợp của hai hay nhiều chất khác nhau. Do nhu cầu sử dụng nên quá trình tách chất 
trong đời sống và công nghệ hóa học là rất cần thiết. Một ví dụ điển hình cho quá trình 
tách chất trong công nghệ hóa học là công nghệ lọc hóa dầu. Dầu thô gồm hỗn hợp 
nhiều các hidrocacbon khác nhau, do đó để có thể sử dụng được cho những mục đích 
khác nhau, hỗn hợp dầu thô cần phải được tách ra thành các sản phẩm có ích 
như xăng, diezel, dầu nhờn, nhựa đường.v.v.. 
 - Đề xuất được phương pháp tách muối khỏi cát 
 - Giao nhiệm vụ học tập: GV yêu cầu HS thực hiện cá nhân phần “Con học được 
trong giờ học” trên phiếu học tập KWL và tóm tắt nội dung bài học dưới dạng sơ đồ 
tư duy vào vở ghi. 
 - Thực hiện nhiệm vụ: HS thực hiện theo yêu cầu của giáo viên. 
 - Báo cáo: GV gọi ngẫu nhiên 3 HS lần lượt trình bày ý kiến cá nhân. 
 - Kết luận: GV nhấn mạnh nội dung bài học bằng sơ đồ tư duy trên bảng. 
 4. Hoạt động 4: Vận dụng 
 a)Mục tiêu: Phát triển năng lực tự học và năng lực tìm hiểu đời sống. 
 b)Nội dung: GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi sau: 
 - Quá trình làm muối tinh từ nước biển sử dụng phương pháp tách chất nào? 
 - Khi có sự cố tràn dầu trên biển, người ta làm thế nào để thu hồi được dầu thô? 
 - Không khí tại thành phố Hà Nội hiện nay đang bị ô nhiễm bụi mịn, khi tham 
gia giao thông chúng ta cần tạo thói quen gì để hạn chế tác hại của bụi mịn tác động 
đến sức khỏe? 
 - Đề xuất phương pháp làm sạch bể cá cảnh. 
 - GV cho HS đọc mục Em có biết. 
 - Tìm hiểu quá trình lọc bột sắn dây và bột nghệ. 
 c)Sản phẩm: 
 - Quá trình làm muối tinh từ nước biển sử dụng phương pháp lọc và cô cạn. 
 - Khi có sự cố tràn dầu trên biển, người ta sử dụng phao quây để ngăn dầu trên 
mặt nước và dùng các loại máy hút dầu (hoặc máng hót dầu) để thu hồi phần dầu nổi 
và lơ lửng sát mặt nước. 
 - Chúng ta cần tạo thói quen sử dụng khẩu trang khi tham gia giao thông. 
 - HS đề xuất được phương pháp làm sạch bể cá cảnh. 
 - HS đọc mục Em có biết để biết được tác dụng của máy lọc không khí và máy 
lọc nước. 
 - HS tìm hiểu quá trình lọc bột sắn dây và bột nghệ. Người ta làm thế nào 
để tách được bột sắn và bột nghệ ra khỏi hỗn hợp? 
 d)Tổ chức thực hiện: 
 - GV giao nhiệm vụ học tập cá nhân, HS trả lời 3 câu hỏi ban đầu. 
 - GV cho HS đọc mục Em có biết. 
 - Giao cho học sinh thực hiện ngoài giờ học trên lớp và nộp sản phẩm vào tiết 
sau. 
 e) Củng cố, hướng dẫn: 
 - Nêu các nguyên tắc tách chất ra khỏi hỗn hợp 
 - Có mấy cách tách chất ra khỏi hỗn hợp 
 - Về nhà học bài, tìm hiểu trước bài tế bào đơn vị cơ bản của sự sống 
Ngày soạn: 9/11/2023 
 CHƯƠNG 5: TẾ BÀO 
 TIẾT 39 + TIẾT 40: TẾ BÀO - ĐƠN VỊ CƠ BẢN CỦA SỰ SỐNG 
I. Mục tiêu 
 1. Kiến thức: Sau khi học bài này, học sinh sẽ: 
 - Nêu được khái niệm tế bào. 
 - Nêu được hình dạng và kích thước của một số dạng tế bào. 
 - Nhận biết được tế bào là đơn vị cấu trúc của sự sống. 
 2. Năng lực: 
 2.1. Năng lực chung 
 - Năng lực tự chủ và tự học: Tim kiếm thông tin, đọc SGK, quan sát tranh ảnh để 
tìm hiểu về tế bào, hình dạng và kích thước của tế bào. 
 - Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm để trả lời được các câu hỏi khó: 
“Tại sao tế bào là đơn vị cơ bản của các cơ thể sống.”, “Vì sao mỗi loại tế bào lại có 
hình dạng và kích thước khác nhau” 
 - Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: lấy ví dụ để chứng minh tế bào có hình 
dạng và kích thước khác nhau. 
 2.2. Năng lực khoa học tự nhiên: 
 + Nêu được tế bào là đơn vị cấu tạo của các cơ thể sống, mỗi tế bào có hình dạng 
và kích thước khác nhau. 
 + Giải thích được “Tại sao tế bào là đơn vị cơ bản của các cơ thể sống.”, “Vì sao 
mỗi loại tế bào lại có hình dạng và kích thước khác nhau”. 
 - Chứng minh mỗi tế bào có hình dạng kích thước khác nhau phù hợp với chức 
năng của chúng. 
 3. Phẩm chất: 
 Thông qua thực hiện bài học sẽ tạo điều kiện để học sinh: 
 - Chăm học: thường xuyên thực hiện các nhiệm vụ học tập.Chịu khó tìm tòi tài 
liệu. 
 - Có trách nhiệm trong công việc được phân công, phối hợp với các thành viên 
khác trong nhóm để hoàn thành nhiệm vụ học tập nhằm tìm hiểu về tế bào – đơn vị 
cấu tạo của cơ thể sống, và giải thích được “tại sao tế bào là đơn vị cơ bản của các cơ 
thể sống.”, “Vì sao mỗi loại tế bào lại có hình dạng và kích thước khác nhau”. 
 - Trung thực, cẩn thận trong : làm bài tập trong vở bài tập và phiếu học tập. 
II. Thiết bị dạy học và học liệu 
 - Hình ảnh : H1.1: Hình dạng một số loại tế bào. 
 - H1.2: Cấu trúc các bậc cấu trúc của thế giới sống. 
 - Hình ảnh ngôi nhà được xây nên từ những viên gạch. 
 - Máy tính, máy chiếu. 
 - Phiếu học tập: Tế bào 
III. Tiến trình dạy học 
 TIẾT 39 
 1. Hoạt động 1: Xác định vấn đề học tập là: Tế bào 
 a)Mục tiêu: Giúp học sinh xác định được bài học hôm nay : học về tế bào 
 b)Nội dung: Học sinh thực hiện trò chơi: Bức tranh bí ẩn 
 - Lấy 2 đội chơi, mỗi đội 3 HS 
 - Bốc thăm, đội nào được lật ô trước sẽ trả lời câu hỏi “Hình ảnh đó là gì?”Bốc 
thăm, đội nào được lật ô trước sẽ trả lời câu hỏi “Hình ảnh đó là gì?”. Nếu đội đó 
không trả lời được thì đội thứ 2 sẽ giành quyền trả lời . 
 - Đội nào đưa ra được đáp án thì đội đó sẽ thắng cuộc. 
 c) Sản phẩm: 
 - Học sịnh sẽ tìm ra đó là hình ảnh bí ẩn đó là: tế bào. 
 d) Tổ chức thực hiện: 
 - Giao nhiệm vụ: GV lấy 2 đội chơi, mỗi đội 3 HS, chiếu hình ảnh bị che bởi các 
miếng ghép. 
 - HS thực hiện nhiệm vụ: 2 đội bốc thăm, đội nào được lật ô trước sẽ trả lời câu 
hỏi “Hình ảnh đó là gì?”. Nếu đội đó không trả lời được thì đội thứ 2 sẽ giành quyền 
trả lời . 
 - Đội nào đưa ra được đáp án thì đội đó sẽ thắng cuộc. 
 - Kết luận: GV sẽ chốt kết quả: đội chiến thắng là đội trả lời được: hình ảnh đó 
là hình ảnh tế bào 
 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới 
 Hoạt động 2.1: Tìm hiểu về : Tế bào là gì? 
 a)Mục tiêu: 
 - Học sinh biết được tế bào là đơn vị cấu tạo của các cơ thể sống. 
 - Học sinh trả lời được: tại sao tế bào là đơn vị cơ bản của các cơ thể sống? 
 b)Nội dung: 
 - HS đọc thông tin SGK + quan sát hình ảnh, trao đổi nhóm trả lời câu hỏi: 
 - Tại sao nói tế bào là đơn vị cấu tạo của cơ thể sống? 
 - Tại sao tế bào được coi là đơn vị cơ bản của các cơ thể sống? 
 c)Sản phẩm: : 
 - Tế bào là đơn vị cấu tạo của cơ thể sống. 
 - Tế bào thực hiện đầy đủ các quá trình sống cơ bản như: sinh sản, sinh trưởng, 
hấp thụ chất dinh dưỡng, hô hấp, cảm giác, bài tiết, do vậy tế bào được xem là “Đơn 
vị cơ bản của sự sống” 
 d) Tổ chức thực hiện: 
 - GV giao nhiệm vụ: HS đọc thông tin SGK + quan sát hình ảnh , trao đổi nhóm 
trả lời câu hỏi: 
 + Tại sao nói tế bào là đơn vị cấu tạo của cơ thể sống? 
 + Tại sao tế bào được coi là đơn vị cơ bản của các cơ thể sống? 
 - HS thực hiện nhiệm vụ: đọc thông tin SGK, thảo luận nhóm để trả lời được 
câu hỏi của nhiệm vụ được giao. 
 - HS báo cáo: Cử đại diện trả lời câu hỏi. 
 - GV gọi một nhóm trình bày đáp án, các nhóm còn lại nhận xét, bổ sung ý kiến. 
 - GV nhận xét và chốt kiến thức. 
 + Tế bào là đơn vị cấu tạo của cơ thể sống. 
 + Tế bào thực hiện đầy đủ các quá trình sống cơ bản như: sinh sản, sinh trưởng, 
hấp thụ chất dinh dưỡng, hô hấp, cảm giác, bài tiết, do vậy tế bào được xem là “Đơn 
vị cơ bản của sự sống” 
 Hoạt động 2.2: Tìm hiểu về hình dạng và kích thước tế bào 
 a)Mục tiêu: 
 - Học sinh biết được tế bào có nhiều hình dạng và kích thước khác nhau. 
 b)Nội dung: Học sinh quan sát hình 1.1, 1.2, trao đổi nhóm để trả lời câu hỏi: 
 - Nêu nhận xét về hình dạng tế bào. 
 - Cho biết tế bào nào có thể quan sát bằng mắt thường, tế bào nào phải quan sát 
bằng kính hiển vi? 
 - Em có nhận xét gì về kích thước của tế bào? 
 c)Sản phẩm: 
 - Có nhiều loại tế bào với các hình dạng khác nhau 
 - Các loại tế bào khác nhau về kích thước, nhưng hầu hết là rất nhỏ bé 
 d)Tổ chức thực hiện: 
 - GV giao nhiệm vụ: Yêu cầu học sinh quan sát hình 1.1, 1.2, trao đổi nhóm để 
trả lời câu hỏi: 
 + Nêu nhận xét về hình dạng tế bào. 
 + Cho biết tế bào nào có thể quan sát bằng mắt thường, tế bào nào phải quan sát 
bằng kính hiển vi? 
 + Em có nhận xét gì về kích thước của tế bào? 
 - HS thực hiện nhiệm vụ: học sinh thực hiện yêu cầu của giáo viên: quan sát hình 
1.1, 1.2, trao đổi nhóm để trả lời các câu hỏi. 
 - HS báo cáo: Các nhóm cử đại diện trả lời theo yêu cầu của GV. 
 - GV kết luận: GV kết luận kiến thức bằng cả kênh chữ và kênh hình trên slide: 
 + Có nhiều loại tế bào với các hình dạng khác nhau 
 + Các loại tế bào khác nhau về kích thước, nhưng hầu hết là rất nhỏ bé 
 e) Củng cố, hướng dẫn: 
 - Tế bào có những hình dạng, kích thước như thế nào? 
 - Tại sao nói tế bào là đơn vị cơ bản của sự sống 
 - 
 3. Hoạt động 3: Luyện tập 
 TIẾT 40 
 a)Mục tiêu: Hệ thống được một số kiến thức đã học về tế bào 
 b)Nội dung: 
 - Quan sát hình, đọc thông tin và thảo luận nhóm để trả lời câu hỏi trong bài 1- 
phiếu HT. 
 PHIẾU HỌC TẬP 
 Bài 1:Bốn bạn học sinh phát biểu về hình dạng, kích thước của các loại tế 
bào khác nhau như sau: 
 A. Tất cả các loại tế bào đều cùng hình dạng, nhưng chúng luôn có kích thước 
khác nhau. 
 B. Tất cả các lọai tế bào đều có hình dạng và kích thước giống nhau. 
 C. Tất cả các loại tế bào đều có cùng kích thước nhưng hình dạng giữa chúng 
luôn 
 khác nhau. 
 D. Các loại tế bào khác nhau luôn có kích thước và hình dạng khác nhau 
 Thảo luận nhóm để trả lời các câu hỏi sau: 
 1. Phát biểu của bạn nào đúng? 
 2. Lấy ví dụ để giải thích tại sao các phát biểu khác không đúng. 
 c)Sản phẩm: 
 - Các lọai tế bào khác nhau thường có kích thước và hình dạng khác nhau. 
 - Ví dụ: Tế bào Trứng cá: quan sát bằng mắt thường. Vi khuẩn: phải quan sát 
bằng kính hiển vi 
 d)Tổ chức thực hiện: 
 - GV giao nhiệm vụ: Quan sát hình, đọc thông tin trong SGK, sử dụng kiến thức 
đã biết và thảo luận nhóm để trả lời câu hỏi trong bài 1- phiếu HT: 
 Bài 1: Bốn bạn học sinh phát biểu về hình dạng, kích thước của các loại tế 
bào khác nhau như sau: 
 A. Tất cả các loại tế bào đều cùng hình dạng, nhưng chúng luôn có kích thước 
khác nhau. 
 B. Tất cả các lọai tế bào đều có hình dạng và kích thước giống nhau. 
 C. Tất cả các loại tế bào đều có cùng kích thước nhưng hình dạng giữa chúng 
luôn 
 khác nhau. 
 D. Các loại tế bào khác nhau luôn có kích thước và hình dạng khác nhau 
 Thảo luận nhóm để trả lời các câu hỏi sau: 
 1. Phát biểu của bạn nào đúng? 
 2. Lấy ví dụ để giải thích tại sao các phát biểu khác không đúng. 
 - Học sinh thực hiện nhiệm vụ: học sinh thảo luận nhóm, thực hiện nhiệm vụ của 
giáo viên giao. 
 - HS báo cáo: Các tổ cử đại diện báo cáo . Giáo viên sẽ chọn ngẫu nhiên 2-3 
nhóm báo cáo. Các nhóm khác nhận xét và bổ sung ý kiến 
 - GV chốt kiến thức: bằng cả kênh chữ và hình trên slide. 
 4. Hoạt động 4: Vận dụng 
 a)Mục tiêu: 
 - Học sinh giải thích được : 
 - Tại sao nói “ Tế bào là đơn vị cơ bản của sự sống” 
 - Tại sao mỗi loại tế bào có hình dạng và kích thước khác nhau? 
 b)Nội dung: 
 - Học sinh làm việc nhóm: Đọc câu hỏi, thảo luận nhóm , chọn đáp án đúng, trong 
bài 2- phiếu HT 
 Bài 2: Khoanh tròn vào đáp án đúng trong các câu sau: 
 Câu 1: Tại sao nói “ tế bào là đơn vị cơ bản của sự sống” 
 a. Vì tế bào rất nhỏ bé. 
 b. Vì tế bào có thể thực hiện đầy đủ các quá trình sống cơ bản: Tế bào thực hiện 
đầy đủ các quá trình sống cơ bản như: sinh sản, sinh trưởng, hấp thụ chất dinh dưỡng, 
hô hấp, cảm giác, bài tiết. 
 c. Vì tế bào Không có khả năng sinh sản. 
 d. Vì tế bào rất vững chắc. 
 Câu 2. Tại sao mỗi loại tế bào có hình dạng và kích thước khác nhau? 
 a. Mỗi loại tế bào có hình dạng và kích thước khác nhau để phù hợp với chức 
năng của chúng. 
 b. Mỗi loại tế bào có hình dạng và kích thước khác nhau để chúng không bị chết. 
 c. Mỗi loại tế bào có hình dạng và kích thước khác nhau để các tế bào có thể bám 
vào nhau dễ dàng. 
 d. Mỗi loại tế bào có hình dạng và kích thước khác nhau để tạo nên sự đa dạng 
của các loài sinh vật. 
 c)Sản phẩm: 
 - Tế bào là đơn vị cơ bản của sự sống: vì tế bào thực hiện đầy đủ các quá trình 
sống cơ bản như: sinh sản,sinh trưởng, hấp thụ chất dinh dưỡng, hô hấp, cảm giác, bài 
tiết 
 - Mỗi loại tế bào có hình dạng và kích thước khác nhau để phù hợp với chức năng 
của chúng 
 d)Tổ chức thực hiện: 
 - GV giao nhiệm vụ: HS đọc câu hỏi, thảo luận nhóm, chọn đáp án đúng, trong 
bài 2- phiếu HT 
 Bài 2: Khoanh tròn vào đáp án đúng trong các câu sau: 
 Câu 1: Tại sao nói “ tế bào là đơn vị cơ bản của sự sống” 
 a. Vì tế bào rất nhỏ bé. 
 b. Vì tế bào có thể thực hiện đầy đủ các quá trình sống cơ bản: Tế bào thực hiện 
đầy đủ các quá trình sống cơ bản như: sinh sản,sinh trưởng, hấp thụ chất dinh dưỡng, 
hô hấp, cảm giác, bài tiết. 
 c. Vì tế bào Không có khả năng sinh sản. 
 d. Vì tế bào rất vững chắc. 
 Câu 2. Tại sao mỗi loại tế bào có hình dạng và kích thước khác nhau? 
 a. Mỗi loại tế bào có hình dạng và kích thước khác nhau để phù hợp với chức 
năng của chúng. 
 b. Mỗi loại tế bào có hình dạng và kích thước khác nhau để chúng không bị chết. 
 c. Mỗi loại tế bào có hình dạng và kích thước khác nhau để các tế bào có thể bám 
vào nhau dễ dàng. 
 d. Mỗi loại tế bào có hình dạng và kích thước khác nhau để tạo nên sự đa dạng 
của các loài sinh vật. 
 - HS thực hiện nhiệm vụ: học sinh làm việc nhóm: Đọc câu hỏi , chọn đáp án 
 đúng, trong bài 2- phiếu HT theo yêu cầu của GV 
 - HS báo cáo: Các nhóm cử đại diện trả lời. GV yêu cầu các nhóm báo cáo kết 
 quả 
 - GV chốt đáp án đúng. Câu 1. b: câu 2.a. 
 e) Củng cố, hướng dẫn: 
 - Tại sao mỗi loại tế bào có hình dạng và kích thước khác nhau? 
 - Vì tế bào Không có khả năng sinh sản.