Giáo án Giáo dục địa phương 7 - Tiết 19, Bài 6: Tục ngữ, câu đố Bắc Giang (Tiết 1) - Năm học 2023-2024

 Ngày soạn: 28/01/2024 
 TIẾT 19 
 BÀI 6: TỤC NGỮ, CÂU ĐỐ BẮC GIANG (TIẾT 1) 
I. Mục tiêu 
 1. Năng lực: 
 - Chỉ ra được nội dung; yếu tố hình thức cơ bản (số tiếng, số dòng, vần, ) của 
một số câu tục ngữ, câu đố tiêu biểu của Bắc Giang. 
 - Trình bày được đặc điểm của thể loại tục ngữ, câu đố 
 - Sưu tầm và trình bày được một số tục ngữ, câu đố khác của Bắc Giang ngoài 
các câu đã học hoặc các câu đố trong dân gian, giải đáp được một số câu đố. 
 - Sáng tác câu đố về con người, địa danh Bắc Giang. 
 - Biết tự học, hợp tác và sáng tạo trong đọc hiểu, viết, nói và nghe khi học Tục 
ngữ, câu đố Bắc Giang. 
 2. Phẩm chất: 
 - Yêu quý, trân trọng, tự hào, biết ơn những nhân vật lịch sử của quê hương Bắc 
Giang 
 - Yêu quý, trân trọng, tự hào về di sản câu đố dân gian Bắc Giang; có ý thức 
giữ gìn, phát huy giá trị truyền thống của di sản đó. 
 II. Thiết bị dạy học và học liệu 
 1. Chuẩn bị của giáo viên: 
 - Nghiên cứu tài liệu, tài liệu tham khảo, xây dựng kế hoạch bài dạy 
 - Thiết bị, phương tiện dạy học: máy tính, ti vi, bảng phụ, bút dạ 
 - Tranh ảnh một số nhân vật lịch sử, sự vật có liên quan. 
 2. Chuẩn bị của học sinh: 
 - Đọc tài liệu. 
 - Soạn bài theo yêu cầu của giáo viên 
 - Sưu tầm về các câu đố của Bắc Giang. 
 III. Tiến trình dạy học 
 1. Hoạt động 1: Mở đầu 
 1.1. Mục tiêu: - Tạo hứng thú cho học sinh, huy động những kiến thức đã có của học sinh về tục 
ngữ để kết nối với bài học Tục ngữ, Câu đố Bắc Giang. 
 1.2. Tổ chức thực hiện: 
 - GV chia lớp thành 2 dãy, Hát đối đáp bài “Qủa gì”, 1 dãy hát lời đố, 1 dãy hát 
lời đáp 
 - GV hỏi: Em có nhận xét gì về hình thức của lời bài hát? 
 - GV kết nối vào bài học: Lời bài hát mang đặc điểm hình thức của một câu tục 
ngữ. Trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam nói chung và Bắc Giang nói riêng, 
thì tục ngữ đã góp phần làm phong phú, sinh động, giàu đẹp cho thể loại văn học 
này. Không những thế, nó còn phản ánh, cung cấp những tri thức, hiểu biết về sự 
vật, hiện tượng xung quanh chúng ta. Và tiết học hôm nay cô cùng các em đi khám 
phá thế giới kì diệu của các câu tục ngữ Bắc Giang quê mình nhé! 
 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức 
 2.1. Mục tiêu: 
 - Chỉ ra được nội dung; yếu tố hình thức cơ bản (số tiếng, số dòng, vần, ) của 
một số câu tục ngữ tiêu biểu của Bắc Giang. 
 - Trình bày được đặc điểm của thể loại tục ngữ 
 - Biết tự học, hợp tác và sáng tạo trong đọc hiểu, viết, nói và nghe sau khi 
học Tục ngữ, câu đố Bắc Giang. 
 - Yêu quý, trân trọng, tự hào, biết ơn những nhân vật lịch sử của quê hương Bắc 
Giang 
 - Yêu quý, trân trọng, tự hào về di sản câu đố dân gian Bắc Giang; có ý thức 
giữ gìn, phát huy giá trị truyền thống của di sản đó. 
 2.2. Tổ chức thực hiện: 
 HĐ của GV và HS Dự kiến sản phẩm 
 A. Tục ngữ Bắc Giang: 
 * HĐ 1: GV hướng dẫn HS 1. Văn bản: 
 tìm hiểu về các câu tục ngữ 
 ở Bắc Giang: 
 1. Trời mưa ra rả, làng Hả 
 đựơc mùa 
 2. “Trai Cầu Vồng, Yên Thế 
 Gái Nội Duệ, Cầu Lim” 
 (Tục ngữ) 3. Chớp Mỏ Vọ lấy rọ mà 
đơm 
4. Thứ nhất Phủ xe, thứ nhì 
Nghè Nếnh. 
- GV hỏi thêm: Sưu tầm 
thêm các câu tục ngữ khác 
về địa phương Bắc Giang 
mà em biết. 
1. Ăn xứ Bắc, mặc xứ Kinh 
2. Tiểu loạn cư Thăng Long, 
đại loạn cư Yên Thế 
3. Gái Xuân Mai, trai Yên 
Thế 
4. Bừa Rào, dao Vát, trồng 
Lát, mõ Vân 
5. Nói phét Hòa Làng, ăn 
hoang Yên Liễn 
6. Nói riễu Kẻ Xe, nói khoe Làng Vân Cẩm, xã Đông Lỗ, huyện Hiệp Hòa 
Kẻ Chuối 
7. Nói dối Mật Ninh, nói 
khinh Sen Hồ 
8. Tiên Lục nói ngoa, Vọng 
Hà nói mát 
8. Thứ nhất ông Cai, thứ hai 
ông Đề 
? Những tục ngữ trên đã 
mang lại cho em những hiểu 
biết gì? 
? Từ những hiểu biết đó gợi 
cho em tình cảm, cảm xúc 
gì? 
 Nghè Nếnh, huyện Việt Yên, Bắc Giang 
 3. Hoạt động 3: Luyện tập 
3.1. Mục tiêu: 
- Củng cố các kiến thức đã học về tục ngữ thông qua thực hiện một trò chơi với các 
bạn trong lớp bằng những câu tục ngữ phổ biển ở Bắc Giang 
- Tìm được một số câu tục ngữ của Bắc Giang trong dân gian. 
3.2. Tổ chức thực hiện: 
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 
- GV yêu cầu HS hoạt động cặp đôi ( 2 phút) để tìm ra các tục ngữ khác về Bắc 
Giang hoặc phổ biến ở Bắc Giang. 
- GV mời một số cặp đôi tìm ra câu tục ngữ cho các cặp còn lại trong lớp trả lời 
đáp án 
4. Hoạt động 4: Vận dụng 
4.1. Mục tiêu: 
 - Sưu tầm các câu tục ngữ về Bắc Giang hoặc được sử dụng phổ biến ở Bắc 
Giang và sáng tác câu đố về con người, địa danh Bắc Giang. 
4.2. Tổ chức thực hiện: 
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 
 - GV yêu cầu HS về nhà sưu tầm các câu tục ngữ khác của Bắc Giang ngoài các 
câu đã học hoặc các câu tục ngữ được sử dụng phổ biến ở Bắc Giang 
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 
- HS sưu tầm bằng nhiều nguồn thông tin khác nhau 
* Hướng dẫn về nhà: 
- Hoàn thành nhiệm vụ phần vận dụng