Giáo án Vật lí 9 - Tiết 32: Sự bảo toàn và chuyển hóa năng lượng - Năm học 2023-2024

 Ch•ơng IV: Sự bảo toàn và chuyển hoá năng lượng 
 Tiết 32: Chủ đề: Sự bảo toàn và chuyển húa năng lượng 
 Ngày soạn: 06/01/2024 
I. Mục tiêu: 
 1. Kiến thức 
 - Nhận biết được cơ năng và nhiệt năng dựa trên những dấu hiệu quan sát 
trực tiếp được. 
 - Nhận biết được quang năng, hoá năng, nhiệt năng nhờ chúng chuyển hoá 
thành cơ năng hoặc nhiệt năng. 
 - Nhận biết được khả năng chuyển hoá qua lại giữa các dạng năng lượng 
mọi sự biến đổi trong tự nhiên đều kèm theo sự biến đổi năng lượng từ dạng này 
sang dạng khác. 
 - Nhận biết được trong các thiết bị làm biến đổi năng lượng phần năng lượng 
cuối cùng bao giờ cung cấp thiết bị ban đầu. 
 - Phát hiện sự xuất hiện một dạng năng lượng nào đó bị giảm đi. Thừa nhận 
phần năng lượng bị giảm đi bằng phần năng lượng mới xuất hiện. 
 - Phát biểu được định luật bảo toàn năng lượng. 
 2. Năng lực: 
 2.1. Năng lực chung 
- Năng lực tự học: Đọc tài liệu, ghi chộp cỏ nhõn biết được sự bảo toàn và chuyển 
húa năng lượng. 
- Năng lực nờu và giải quyết vấn đề. 
- Năng lực hợp tỏc nhúm: Thảo luận và phản biện trong cỏc hoạt động nhúm. 
- Năng lực trỡnh bày và trao đổi thụng tin trước nhúm. 
 2.2. Năng lực đặc thự 
- Năng lực thực nghiệm. 
- Năng lực nhận thức, sử dụng ngụn ngữ vật lý. 
- Vận dụng kiến thức kĩ năng đó học. 
 3. Phẩm chất: 
- Chăm chỉ: Cú ý thức võn dụng kiến thức học được vào làm bài tập, thực tế cuộc 
sống. Cú ý thức học tốt bộ mụn. 
- Trung thực, trỏch nhiệm trong việc đọc, bỏo cỏo kết quả thớ nghiệm, hợp tỏc 
trong hoạt động nhúm. 
II.Chuẩn bị: Tranh vẽ to hình 59.1 SGK. 
III - Tổ chức hoạt động dạy và học 
 1. Ổn định lớp 
 2. Kiểm tra bài cũ: HS1: Thế nào là trộn cỏc ỏnh sỏng màu với nhau? Kết quả của việc khi trộn 
hai hoặc ba ỏnh sỏng màu với nhau? 
 HS2: Làm bài tập 54.3 SBT. 
 3. Bài mới: 
 Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung 
 *Hoạt động1: Tìm hiểu về năng lượng. I. Năng lượng. 
 - HS trả lời C1, C2. C1. Tảng đá nâng lên khỏi mặt nước. 
 ? Dựa vào đâu để biết vật có cơ năng, nhiệt C2. Làm cho vật nóng lên. 
 năng? Kết luận 1: Ta nhận biết được một vật 
 ? Lấy VD vật có cơ năng, nhiệt năng. cú cơ năng khi nú cú khả năng thực hiện 
 - HS rút ra kết luận. cụng, cú nhiệt năng khi nú cú thể làm 
 núng cỏc vật khỏc. 
 *Hoạt động2: Tìm hiểu các dạng năng II. Các dạng năng lượng và sự chuyển 
 lượng và sự chuyển hoá giữa chúng. hoá giữa chúng. 
 - HS hoạt động nhóm C3. C3: 
 (1) Cơ năng → điện năng 
 A C4: Hoá năng thành cơ năng (Tbị C) 
 (2) điện năng Cơ năng Hoá năng thành nhiệt năng (Tbị D) 
 (1) điện năng Cơ năng 
 B Quang năng thành nhiệt năng (Tbị E) 
 (2) động năng điện năng Điện năng thành cơ năng (Tbị B) 
 (1) hoá năng nhiệt năng 
 C Kết luận 2: Con người cú thể nhận biết 
 (2) nhiệt năng cơ năng được cỏc dạng năng lượng như húa 
 năng, quang năng, điện năng khi chỳng 
 (1) hoá năng điện năng 
 D được biến đổi thành cơ năng hoặc nhiệt 
 (2) điện năng nhiệt năng năng. Núi chung mội biến đổi trong tự 
 E (1) quang năng nhiệt năng 
 nhiờn đều cú kốm theo sự biến đổi năng 
 - HS trả lời C4. 
 lượng tư dạng này sang dạng khỏc. 
 - HS rút ra kết luận 
 *Hoạt động 3: Tìm hiểu sự biến đổi thế 
 III. Sự chuyển hoá năng lượng trong 
 năng thành động năng. 
 các hiện tượng cơ, nhiệt, điện. 
 - HS hoạt động nhóm làm TN. 
 1. Biến đổi thế năng thành động năng và 
 - GV quan sát, uốn nắn. 
 ngược lại. 
 C1: Từ A C : TN PN. 
 - HS đọc để trả lời C1, C2, C3. 
 - HS nghiên cứu phần ?. C B : ĐN TN. 
 C2: TNA > TNB. 
 C3: Không. Nhiệt năng do ma sát. 
 ? Điều gì chứng tỏ năng lượng không tự 
 sinh ra được mà do một dạng năng lượng 
 * KL: SGK/157. 
 khác biến đổi thành? - Từ đó HS rút ra kết luận. 
? Trong quá trình biến đổi nếu thấy một 
phần năng lượng bị hao hụt đi có phải nó 
biến mất không? 
*Hoạt động 4: Tìm hiểu sự biến đổi cơ 
năng thành điện năng và ng•ợc lại. 2. Biến đổi cơ năng thành điện năng và 
HS hoạt động nhóm: + Tìm hiểu TN ngược lại. Hao hụt cơ năng. 
 + Trả lời C4, C5. 
- GV hướng dẫn HS tìm hiểu TN. C4: Cơ năng điện năng. 
 + Cuốn dây treo quả nặng B sao cho khi ĐCĐ: Điện năng cơ năng. 
A ở vị trí cao nhất thì B ở vị trí thấp nhất 
chạm mặt bàn mà vẫn kéo căng dây. 
 + Đánh dấu vị trí cao nhất của A khi bắt C5: TNA > TNB 
đầu được thả rơi và vị trí cao nhất của B 
khi được kéo lên. 
- HS rút ra kết luận.→ 
*Hoạt động 5: Tìm hiểu nội dung định 
luật bảo toàn năng lượng. II. Định luật bảo toàn năng lượng. 
- GV thông báo định luật. *Định luật bảo toàn năng lượng: Năng 
- GV gọi HS đọc nội dung định luật. lượng khụng tự sinh ra hoặc tự mất đi 
 mà chỉ chuyển húa từ dạng này sang 
 dạng khỏc, hoặc truyền từ vật này sang 
 vật khỏc. 
4. Củng cố: 
- HS phát biểu và ghi phần ghi nhớ 
 - GV thông báo phần "có thể em chưa biết". 
5. Hướng dẫn về nhà 
- Đọc bài: Định luật bảo toàn năng lượng