Giáo án Tin học 8 (Kết nối tri thức) - Tiết 20+21, Bài 6: Sắp xếp và lọc dữ liệu - Năm học 2023-2024

 Ngày soạn: 13/2/2024 
 TIẾT 20 + 21. BÀI 6: SẮP XẾP VÀ LỌC DỮ LIỆU 
 (Thời gian thực hiện: 02 tiết) 
 I. MỤC TIÊU 
 1. Kiến thức: 
 - Sử dụng được phần mềm bảng tính trợ giúp giải quyết bài toán thực tế. 
 - Nêu được một số tình huống cần sử dụng chức năng sắp xếp và lọc dữ liệu. 
 - Biết các thao tác để sắp xếp và lọc dữ liệu. 
 2. Năng lực: 
 2.1. Năng lực chung: 
 - Tự chủ và tự học: Có ý thức tự nghiên cứu SGK và thực hành trên máy 
tính cá nhân. Biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích 
cực tham gia các hoạt động trong lớp. 
 - Giao tiếp và hợp tác: có thói quen trao đổi, giúp đỡ nhau trong học tập; biết 
cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ học tập theo sự hướng dẫn của thầy cô. 
 - Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Sử dụng được phần mềm bảng tính để giải 
quyết bài toán thực tế. 
 2.2. Năng lực Tin học 
 - Sử dụng, quản lý tốt máy tính của phòng Tin học. (NLa) 
 - Thông qua việc thực hành với bảng tính, HS học cách sử dụng phần mềm 
bảng tính để giải quyết vấn đề thực tế. (NLc) 
 3. Phẩm chất: 
 - Rèn luyện đức tính chăm chỉ, sáng tạo không ngừng nâng cao hiệu suất lao 
động. 
 - Có trách nhiệm trong việc xác định thứ tự đúng của danh sách cần sắp xếp, 
 II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 
 1. Đối với giáo viên: 
 - Sách giáo khoa Tin học 8. 
 - Máy tính, máy chiếu, phòng Tin học. 
 - Phiếu học tập. 
 - Một số tệp bảng tính sử dụng trong bài. 
 2. Đối với học sinh: Sách giáo khoa Tin học 8, vở ghi. 
 III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 
 TIẾT 20 
 1. Hoạt động Khởi động 
 a. Mục tiêu: HS dự kiến được nội dung của bảng tính để lưu trữ các phiếu 
khảo sát trong hình 6.1 trang 27 SGK. 
 b. Nội dung: Phần Khởi động trang 27 SGK 
 c. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh. 
 d. Tổ chức thực hiện: - GV yêu cầu HS đọc phần Khởi động trang 27 SGK. Các HS khác chú ý 
 lắng nghe. 
 - GV chiếu hình 6.1 và hỏi HS: Phiếu khảo sát được phát cho các bạn trong lớp. 
 Câu trả lời của các bạn cần được lưu trữ trong bảng tính. Theo em, bảng tính gồm 
 các cột nào? Mỗi hàng của bảng lưu trữ những dữ liệu gì? 
 - HS trả lời theo ý kiến cá nhân, GV chiếu một bảng tính mẫu, dẫn dắt vào bài 
 mới. 
 2. Hoạt động Hình thành kiến thức mới 
 Hoạt động 1: Sử dụng phần mềm bảng tính trợ giúp giải quyết bài toán 
 thực tế 
 a. Mục tiêu: HS biết được những thao tác cần thiết để xử lí dữ liệu trên 
 một bài toán thực tế. 
 b. Nội dung: Những thao tác cần thiết để xử lí dữ liệu trên một bài toán 
 thực tế. 
 c. Sản phẩm: Phiếu học tập. 
 d. Tổ chức thực hiện: 
 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến 
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 1. Sử dụng phần mềm bảng tính trợ 
- GV giới thiệu: Phiếu khảo sát ở hình giúp giải quyết bài toán thực tế 
6.1 gồm 3 thông tin chính là: Họ và tên - Các thao tác mà các bạn lớp 8A cần 
học sinh, Tổ và Nội dung. Ba thông tin thực hiện: 
này là tiêu đề của các cột dữ liệu. Để dễ a) Họ và tên học sinh trong bảng 
dàng quan sát tên học sinh phải chúng kết quả cần được sắp xếp theo thứ tự 
ta sẽ tách họ tên thành hai phần là họ của bảng chữ cái để tìm kiếm. 
đệm và tên. b) Ở mỗi nội dung tin học, danh 
- GV chiếu ví dụ bảng tính (hình 6.2) sách học sinh muốn tìm hiểu thêm là 
 những ai? 
 c) Nội dung tin học nào có nhiều 
 học sinh lựa chọn nhất? Đó là những 
 học sinh nào? 
 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến 
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi sau trên 
phiếu học tập: Các bạn HS lớp 8A cần 
thực hiện những thao tác nào để xử lí dữ 
liệu? 
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 
- HS suy nghĩ, tham khảo SGK trả lời 
câu hỏi 
- GV quan sát và trợ giúp các nhóm. 
Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 
- HS cử đại diện nhóm báo cáo kết quả. 
- Các nhóm nhận xét, bổ sung cho nhau. 
 Bước 4: Kết luận, nhận định: - Sắp xếp theo cột Tên trước rồi đến cột 
- GV nhận xét, kết luận, chính xác hóa Họ đệm. 
kiến thức. Giới thiệu: Chúng ta có thể sử 
dụng chức năng sắp xếp và lọc dữ liệu 
để giải quyết những yêu cầu của bài 
toán thực tế ở trên. 
- GV hỏi HS: Em hãy nêu tiêu chí sắp 
xếp danh sách học sinh theo thứ tự của 
bảng chữ cái trong bảng kết quả ở hình 
6.2 
 Hoạt động 2: Thực hành: Sắp xếp dữ liệu 
 a. Mục tiêu: Biết cách sắp xếp dữ liệu 
 b. Nội dung: Các thao tác sắp xếp dữ liệu 
 c. Sản phẩm: Tệp bảng tính của HS. 
 d. Tổ chức thực hiện: 
 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến 
*Nhiệm vụ 1: 2. Thực hành: Sắp xếp dữ liệu 
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến 
- GV yêu cầu HS thực hành trên máy tính a. Sắp xếp dữ liệu theo một tiêu 
để làm nhiệm vụ sau: Sắp xếp cột Tên của chí 
bảng kết quả khảo sát lớp 8A ở hình 6.2 
theo thứ tự bảng chữ cái. 
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 
- HS đọc SGK và thực hành cá nhân trên 
máy tính để sắp xếp dữ liệu. 
- GV quan sát và trợ giúp HS. 
Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 
- GV sử dụng phần mềm quản lý phòng 
máy để chiếu sản phẩm của HS. Các HS 
khác nhận xét. 
 Bước 4: Kết luận, nhận định: 
- GV nhận xét, kết luận, chính xác hóa kiến 
thức. 
- GV thực hành mẫu lại một lần nữa để HS 
quan sát. 
*Nhiệm vụ 2: 
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 
- GV chiếu hình 6.4 và nêu vấn đề: Trong b. Sắp xếp dữ liệu theo nhiều tiêu 
bảng tính ở hình 6. 4, tên học sinh đã được chí 
sắp xếp theo thứ tự bảng chữ cái. Tuy 
nhiên, có 2 học sinh cùng tên là trang, 
nhưng bạn Ngô Hà Trang được sắp xếp 
trước bạn Đặng Mai Trang, trong khi chữ 
N đứng sau chữ đ trong bảng chữ cái. Như 
vậy, để danh sách học sinh hiển thị theo 
đúng yêu cầu, em cần bổ sung thêm tiêu 
chí thứ 2 là sắp xếp Họ đệm. Khi đó, nếu 
cùng giá trị trên cột tên, các hàng của 
bảng tính sẽ được sắp xếp theo thứ tự chữ 
cái của cột Họ đệm. 
- GV yêu cầu HS thực hành trên máy tính 
để làm nhiệm vụ sau: bổ sung việc sắp xếp 
dựa trên họ đệm vào tệp bảng tính đã thực 
hành ở nhiệm vụ trước. 
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 
- HS đọc SGK và thực hành cá nhân trên 
máy tính để sắp xếp dữ liệu. Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến 
- GV quan sát và trợ giúp HS. 
Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 
- GV sử dụng phần mềm quản lý phòng 
máy để chiếu sản phẩm của HS. Các HS 
khác nhận xét. 
 Bước 4: Kết luận, nhận định: 
- GV nhận xét, kết luận, chính xác hóa kiến 
thức. 
 TIẾT 21 
 Hoạt động 3: Thực hành: Lọc dữ liệu 
 a. Mục tiêu: Biết cách lọc dữ liệu 
 b. Nội dung: Các thao tác lọc dữ liệu 
 c. Sản phẩm: Tệp bảng tính của HS. 
 d. Tổ chức thực hiện: 
 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến 
*Nhiệm vụ 1: 2. Thực hành: Lọc dữ liệu 
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: - Chức năng lọc dữ liệu của phần 
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Chức mềm bảng tính được sử dụng để 
năng lọc dữ liệu để làm gì? chọn và chỉ hiển thị các dòng thỏa 
- GV yêu cầu HS thực hành trên máy tính mãn điều kiện nào đó. 
để làm nhiệm vụ sau: Lọc danh sách học 
sinh theo từng nội dung tin học mà học 
sinh lựa chọn (sử dụng bộ lọc nhiều tùy 
chọn) 
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 
- HS đọc SGK và thực hành cá nhân trên 
máy tính để lọc dữ liệu. 
- GV quan sát và trợ giúp HS. 
Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 
- GV sử dụng phần mềm quản lý phòng 
máy để chiếu sản phẩm của HS. Các HS 
khác nhận xét. 
 Bước 4: Kết luận, nhận định: 
- GV nhận xét, kết luận, chính xác hóa kiến 
thức. 
- GV thực hành mẫu lại một lần nữa để HS 
quan sát. 
*Nhiệm vụ 2: Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến 
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 
- GV yêu cầu HS thực hành trên máy tính 
để làm nhiệm vụ sau: Lọc danh sách học 
sinh của Tổ 1 muốn tìm hiểu nội dung Đồ 
họa máy tính 
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 
- HS đọc SGK và thực hành cá nhân trên 
máy tính để lọc dữ liệu. 
- GV quan sát và trợ giúp HS. 
Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 
- GV sử dụng phần mềm quản lý phòng 
máy để chiếu sản phẩm của HS. Các HS 
khác nhận xét. 
 Bước 4: Kết luận, nhận định: 
- GV nhận xét, kết luận, chính xác hóa kiến 
thức. 
 3. Hoạt động luyện tập 
 a. Mục tiêu: Củng cố, luyện tập thao tác sắp xếp và lọc dữ liệu 
 b. Nội dung: Bài thực hành ở phần Luyện tập trang 31 SGK. 
 c. Sản phẩm: Tệp bảng tính của HS 
 d. Tổ chức thực hiện: 
 - GV yêu cầu HS đọc đề bài thực hành ở phần Luyện tập trang 31 SGK. Sau 
 đó thực hiện các yêu cầu sau trên máy tính: 
 a) Tạo bảng dữ liệu và định dạng theo mẫu ở hình 6.9 và lưu tệp với tên 
 TGSDThietbiso.xlsx 
 b) Sắp xếp bảng dữ liệu theo thứ tự giá trị giảm dần của cột Không sử dụng 
 c) Sắp xếp bảng dữ liệu theo 2 tiêu chí: giá trị giảm dần của cột Không sử 
 dụng, nếu bằng nhau thì sắp xếp theo giá trị giảm dần của cột Dưới 1 giờ 
 d) Lọc danh sách các lớp không có học sinh sử dụng thiết bị số từ 5 giờ trở 
 lên 
 4. Hoạt động Mở rộng 
 a. Mục tiêu: Tìm hiểu thêm chức năng Number Filters (hoặc Text Filters) 
 b. Nội dung: Chức năng Number Filters (hoặc Text Filters) 
 c. Sản phẩm: Tệp bảng tính của HS. 
 d. Tổ chức thực hiện: 
 GV đưa yêu cầu thực hành, HS nếu không kịp hoàn thiện thì gửi tệp bảng 
tính về nhà làm tiếp: Ngoài các chức năng lọc mà em đã tìm hiểu trong phần thực 
hành, phần mềm bảng tính còn có chức năng lọc theo điều kiện. Khi nháy chuột 
vào nút lệnh lọc dữ liệu, em còn thấy tùy chọn Number Filters (hoặc Text Filters) 
nếu phần lớn các ô trong cột đó chứa dữ liệu số (hoặc ký tự). 
Em hãy mở tệp dữ liệu TGSDThietbiso.xlsx, tìm hiểu chức năng Number Filters 
để lọc danh sách các lớp có số học sinh sử dụng thiết bị số từ 3 đến 4 giờ lớn hơn 
hoặc bằng 10 học sinh