Giáo án Tin học 8 (Kết nối tri thức) - Tiết 1+2, Bài 1: Lược sử công cụ tính toán - Năm học 2023-2024

 Ngày soạn: 30/8/2023 
 CHỦ ĐỀ 1: MÁY TÍNH VÀ CỘNG ĐỒNG 
 TIẾT 1-2. BÀI 1: LƯỢC SỬ CÔNG CỤ TÍNH TOÁN 
 (Thời gian thực hiện: 2 tiết) 
 I. MỤC TIÊU 
 1. Kiến thức: 
 - Trình bày được sơ lược lịch sử phát triển máy tính. 
 - Hiểu máy tính được thiết kế theo nguyên lý Von-Neuman 
 - Biết được lịch sử phát triển của các thế hệ của máy tính. 
 - Nêu được ví dụ cho thấy sự phát triển máy tính đã đem đến những thay đổi lớn 
lao cho xã hội loài người. 
 2. Năng lực: 
 2.1. Năng lực chung: 
 - Tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. 
Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp. 
 - Giao tiếp và hợp tác: có thói quen trao đổi, giúp đỡ nhau trong học tập; biết cùng 
nhau hoàn thành nhiệm vụ học tập theo sự hướng dẫn của thầy cô. 
 - Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, có 
sáng tạo khi tham gia các hoạt động tin học. 
 2.2. Năng lực Tin học 
 - Nuôi dưỡng trí tưởng tượng, tiếp thu những ý tưởng sáng tạo qua những phát 
minh công nghệ. (NLa) 
 - Sử dụng được công cụ tìm kiếm, xử lí vào trao đổi thông tin để tìm hiểu về lịch 
sử phát triển của các tiến bộ trong công nghệ tính toán. (NLd) 
 3. Phẩm chất: 
 - Rèn luyện đức tính chăm chỉ, sáng tạo không ngừng nâng cao hiệu suất lao động. 
 - Củng cố tinh thần yêu nước và trách nhiệm công dân qua mối liên hệ sự phát 
triển Khoa học – Công nghệ trên thế giới với sự phát triển Tin học của đất nước. 
 II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 
 1. Đối với giáo viên: Sách giáo khoa Tin học 8. 
 - Máy tính, máy chiếu. 
 - Một số hình ảnh hoặc video về sự phát triển của công cụ tính toán qua các thời 
kì. 
 - Phiếu học tập. 
 2. Đối với học sinh: Sách giáo khoa Tin học 8, vở ghi. 
 III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 
 TIẾT 1 
 1. Hoạt động Khởi động 
 a. Mục tiêu: HS thấy được nhu cầu tính toán của con người đã có từ lâu và họ sử 
dụng những công cụ tự nhiên để thực hiện việc tính toán đó. 
 b. Nội dung: Công cụ tính toán đầu tiên. 
 c. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh 
 d. Tổ chức thực hiện: 
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 
GV yêu cầu HS quan sát hình ảnh sau và đặt câu hỏi: Em có biết đây là gì và thường 
được sử dụng trong lĩnh vực nào không? 
- GV tóm tắt các ý ở phần khởi động để HS nắm rõ: 
+ Các phép tính đầu tiên được con người thực hiện bằng sử dụng 10 ngón tay. 
+ Hệ thống ghi số thập phân vẫn phổ biến đến ngày nay. 
+ Công cụ tính toán sớm nhất là bàn tính. 
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 
- HS đọc thông tin đoạn văn bản và trả lời câu hỏi. 
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 
Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 
HS trả lời câu hỏi: 
+ Đây là bàn tính. 
+ Bàn tính thường được sử dụng trong lĩnh vực Toán học. 
- GV mời HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung. 
Bước 4: Kết luận, nhận định: 
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức. 
- GV dẫn dắt HS vào bài học: Theo em, máy tính có sử dụng để tính toán được không. 
Để tìm hiểu xem máy tính được phát triển như thế nào và được sử dụng ra sao, chúng ta 
sẽ cùng nhau đi tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 1: Lược sử công cụ tính toán. 
 2. Hoạt động Hình thành kiến thức mới 
 Hoạt động 1: Máy tính cơ học 
 a. Mục Tiêu: Thông qua hoạt động, HS tiếp cận lược sử hình thành công cụ tính 
toán qua những câu chuyện. 
 b. Nội dung: Lược sử hình thành công cụ tính toán 
 c. Sản phẩm: Phiếu học tập 
 d. Tổ chức thực hiện: 
 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến 
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 1. Máy tính cơ học 
- GV yêu cầu HS quan sát Hình 1.2, đọc - HS trả lời: 
thông tin mục 1 – SGK tr.6, 7, thảo luận + Chiếc máy tính cơ khí đầu tiên có tên 
nhóm và trả lời câu hỏi: Pascaline. 
1. Tên của một trong những chiếc máy + Thực hiện cả bốn phép tính số học. 
tính đầu tiên là gì? + Pascal muốn giúp cha trong việc tính toán 
2. Chiếc máy đó có thể làm được những thuế. 
gì? 
3. Ý tưởng nào đã thúc đẩy sự phát minh 
ra máy tính? 
- Yêu cầu HS làm bài củng cố trong SGK: 
Máy tính trong dự án của Babbage có - Đáp án đúng: D 
những đặc điểm gì? 
A. Máy tính cơ học thực hiện tự động. 
B. máy tính có những ứng dụng ngoài tính 
toán thuần túy. Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến 
C. Có thiết kế giống với máy tính ngày nay 
D. Cả 3 đặc điểm trên. 
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 
- HS suy nghĩ, tham khảo SGK trả lời câu 
hỏi 
- GV quan sát và trợ giúp các nhóm 
Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 
- HS cử đại diện nhóm báo cáo kết quả. 
- Các nhóm nhận xét, bổ sung cho nhau. 
Bước 4: Kết luận, nhận định: 
- GV nhận xét, kết luận, chính xác hóa kiến 
thức. 
- Yêu cầu HS đọc ghi nhớ. 
 Hoạt động 2: Máy tính điện tử 
 a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS tiếp cận lược sử hình thành công cụ tính 
toán qua những câu chuyện. 
 b. Nội dung: Cấu trúc máy tính 
 c. Sản phẩm: Phiếu học tập 
 d. Tổ chức thực hiện: 
 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến 
*Nhiệm vụ 1: 2. Máy tính điện tử 
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: - Máy tính cấu tạo dựa trên kiến trúc Von 
- GV chiếu một số hình ảnh về các máy tính Neumann gồm bộ xử lý, bộ nhớ, các cổng 
điện – cơ. kết nối với thiết bị vào – ra và đường 
- GV yêu cầu HS quan sát Hình 1.3, 1.4, truyền giữa các bộ phận đó. 
1.5, 1.6, đọc thông tin mục 2 – SGK tr.7, 8, - Sơ đồ cấu trúc máy tính: 
thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi: 
+ Máy tính cấu tạo dựa trên kiến trúc Von 
Neumann gồm những thành phần nào? Vẽ 
lại sơ đồ cấu trúc máy tính vào trong vở. 
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 
- HS suy nghĩ, tham khảo SGK trả lời câu 
hỏi 
- GV quan sát và trợ giúp các nhóm 
Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 
- HS cử đại diện nhóm báo cáo kết quả. 
- Các nhóm nhận xét, bổ sung cho nhau. 
Bước 4: Kết luận, nhận định: 
- GV nhận xét, kết luận, chính xác hóa kiến 
thức. 
- Yêu cầu HS đọc ghi nhớ. 
*Nhiệm vụ 2 
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: - Máy tính điện tử có thể được phân chia 
 thành 5 thế hệ đó là Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến 
- GV yêu cầu HS quan sát Hình 1.3, 1.4, + Thế hệ thứ nhất (1945-1955) 
1.5, 1.6, đọc thông tin mục 2 – SGK tr.7, 8, + Thế hệ thứ hai (1955 – 1965) 
thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi: + Thế hệ thứ ba (1965 – 1974) 
+ Máy tính điện tử có thể được phân chia + Thế hệ thứ tư (1974 – 1990) 
thành bao nhiêu thế hệ? Và đó là những thế + Thế hệ thứ năm (1990 – ngày nay) 
hệ nào? 
- GV cho HS xem video sau để hiểu thêm 
về các sự ra đời của máy tính: 
youtube.com/watch?v=KYW1HvgEpLk - Đáp án đúng: D 
youtube.com/watch?v=K51Hgc7LZLM 
- GV đưa ra câu hỏi củng cố: 
Bộ vi xử lý là linh kiện máy tính dựa trên 
công nghệ nào? 
A. Đèn điện tử chân không. 
B. Linh kiện bán dẫn đơn giản 
C. Mạch tích hợp hàng chục, hàng trăm linh 
kiện bán dẫn 
D. Mạch tích hợp cỡ lớn, gồm hàng chục 
nghìn đến hàng triệu linh kiện bán dẫn. 
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 
- HS suy nghĩ, tham khảo SGK trả lời câu 
hỏi 
- GV quan sát và trợ giúp các nhóm 
Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 
- HS cử đại diện nhóm báo cáo kết quả. 
- Các nhóm nhận xét, bổ sung cho nhau. 
Bước 4: Kết luận, nhận định: 
- GV nhận xét, kết luận, chính xác hóa kiến 
thức. 
 TIẾT 2 
 Hoạt động 3: Máy tính đã thay đổi thế giới như thế nào 
 a. Mục tiêu: Hiểu được máy tính đã thay đổi thế giới như thế nào 
 b. Nội dung: Sự biến đổi của thế giới nhờ sự phát triển của công nghệ máy tính 
 c. Sản phẩm: Phiếu học tập 
 d. Tổ chức thực hiện: 
 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến 
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 3. Máy tính đã thay đổi thế giới như thế 
- GV chiếu cho học sinh xem một video về nào 
phát minh vĩ đại của nhân loại - chiếc máy 
tính 
c7LZLM 
 - Các lĩnh vực: Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến 
- GV yêu cầu HS đọc thông tin mục 3 – + Lĩnh vực y tế 
SGK tr.9, thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi: + Lĩnh vực giáo dục. 
+ Máy tính điện tử đã thay đổi các hoạt + Lĩnh vực kinh tế 
động trong các lĩnh vực nào? + Lĩnh vực quốc phòng 
+ Trong lĩnh vực giáo dục, máy tính đã + Lĩnh vực an toàn xã hội 
thay đổi các hoạt động như thế nào? - Trong lĩnh vực giáo dục, internet là kho 
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: thông tin khổng lồ, giúp con người có thể 
- HS suy nghĩ, tham khảo SGK trả lời câu học mọi nơi mọi lúc, giúp các giáo viên 
hỏi hỗ trợ học sinh từ xa, giúp các nhà khoa 
- GV quan sát và trợ giúp các nhóm học, các chuyên gia, các nhà giáo dục phổ 
Bước 3: Báo cáo, thảo luận: biến kiến thức, kỹ năng,... một cách hiệu 
- HS cử đại diện nhóm báo cáo kết quả. quả. 
- Các nhóm nhận xét, bổ sung cho nhau. 
Bước 4: Kết luận, nhận định: 
- GV nhận xét, kết luận, chính xác hóa kiến 
thức. 
 3. Hoạt động luyện tập 
 a. Mục tiêu: Củng cố, luyện tập kiến thức vừa học. 
 b. Nội dung: Bài 1 phần Luyện tập trang 9 SGK. 
 c. Sản phẩm: Bài làm của học sinh, kĩ năng giải quyết nhiệm vụ học tập. 
 d. Tổ chức thực hiện: 
 - GV yêu cầu HS làm bài tập trong phần Luyện tập trang 9 SGK. 
 - HS suy nghĩ, làm bài tập và báo cáo kết quả 
 Luyện tập 
 Bài 1. Em hãy nêu một số ví dụ cho thấy sự khác nhau rõ ràng trong hoạt động 
học tập khi chưa có và khi có các thiết bị công nghệ số hiện nay. 
 Bài 2. Em hãy nêu ví dụ về một ứng dụng mà em cho là thông minh của những 
máy tính thế hệ mới. 
 4. Hoạt động 4: Vận dụng 
 a. Mục tiêu: Vận dụng các kiến thức vừa học giải quyết các vấn đề học tập và thực tiễn. 
 b. Nội dung: Những thế hệ máy vi tính điện tử nào đã xuất hiện ở nước ta ở thời 
kỳ trước. 
 c. Sản phẩm: HS vận dụng các kiến thức vào giải quyết các nhiệm vụ đặt ra. 
 d. Tổ chức thực hiện: 
 Gv đưa câu hỏi về nhà: 
 - Sử dụng công cụ tìm kiếm trên internet, em hãy cho biết vào thời điểm đất nước 
ta hoàn toàn thống nhất năm 1975, những thế hệ máy vi tính điện tử nào đã xuất hiện ở 
nước ta. 
 - Em hãy đưa ra một dự báo về ứng dụng của máy tính trong tương lai. Hãy giải 
thích cơ sở của dự báo đó.