Giáo án Lịch sử Lớp 8 (Kết nối tri thức) - Bài 8: Phong trào Tây Sơn - Năm học 2023-2024
Bạn đang xem nội dung tài liệu Giáo án Lịch sử Lớp 8 (Kết nối tri thức) - Bài 8: Phong trào Tây Sơn - Năm học 2023-2024, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Ngày soạn: 18/11/2023 Ngày dạy: BÀI 8: PHONG TRÀO TÂY SƠN (4 tiết) Tiết 2( PPCT: 15) I. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU Sau bài học này, giúp HS: 1. Về kiến thức - Trình bày được một số nét chính về nguyên nhân bùng nổ và mô tả được một số thắng lợi tiêu biểu của phong trào Tây Sơn: lật đổ chúa Nguyễn, chúa Trịnh, vua Lê; đánh bại quân Xiêm xâm lược (1785) và đại phá quân Thanh xâm lược (1789)... - Nêu được nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử và đánh giá được vai trò của Nguyễn Huệ - Quang Trung trong phong trào Tây Sơn. 2. Về năng lực * Năng lực chung: - Giải quyết được những nhiệm vụ học tập một cách độc lập, theo nhóm và thể hiện sự sáng tạo. - Góp phần phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác qua hoạt động nhóm và trao đổi công việc với giáo viên. *Năng lực riêng: - Khai thác và sử dụng được thông tin của một số tư liệu lịch sử trong bài học theo sự hướng dẫn của GV.. - Quan sát sơ đồ, lược đồ đã mô tả được một số thắng lợi tiêu biểu của phong trào Tây Sơn. Tìm kiếm tư liệu để thực hiện các hoạt động thực hành, vận dụng 3. Về phẩm chất Yêu nước: Biết ơn và tự hào về những đóng góp của phong trào Tây Sơn đối với lịch sử dân tộc trong công cuộc thống nhất và bảo vệ tổ quốc. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Giáo viên. - Giáo án soạn theo định hướng phát triển năng lực, phiếu học tập dành cho HS. - Các kênh hình (phóng to). - Máy tính, máy chiếu (nếu có). 2. Học sinh - SGK - Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học (nếu có) và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC HOẠT ĐỘNG 1. KHỞI ĐỘNG a) Mục tiêu: Giúp HS - Kết nối kiến thức từ cuộc sống vào nội dung bài học. Giúp khơi gợi tính tò mò của HS, tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới. b) Nội dung: GV: Giao nhiệm vụ cho HS HS quan sát nghe bài hát, hoạt động cá nhân để trả lời câu hỏi của GV c) Sản phẩm: HS hoàn thành tìm hiểu kiến thức d) Tổ chức thực hiện: B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV) GV đưa ra câu hỏi Những câu thơ trên nói về câu chuyện tình yêu rất đẹp của nhân vật lịch sử nào? Từ cờ thắm trỏ vời cõi Bắc, Nghĩa tôn phò vằng vặc bóng dương, Rút dây vâng mệnh phụ hoàng, Thuyền lan, chèo quế thuận đường vu qui. Trăm ngàn dặm quản chi non nước, Chữ nghi gia mừng được phải duyên, Sang yêu muôn đội ơn trên, Rỡ ràng vẻ thuý, nối chen tiếng cầm Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập. - HS trả lời câu hỏi. - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động - GV mời đại diện HS trả lời câu hỏi. - GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. B4: Kết luận, nhận định (GV) - Nhận xét câu trả lời của HS, chốt kiến thức, chuyển dẫn vào hoạt động hình thành kiến thức mới. - Viết tên bài, nêu mục tiêu chung của bài và dẫn vào HĐ tiếp theo. III. HOẠT ĐỘNG 2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI 2. Những thắng lợi tiêu biểu của phong trào Tây Sơn a. Mục tiêu: Trình bày một số thắng lợi tiêu biểu của phong trào Tây Sơn: lật đổ chúa Nguyễn, chúa Trịnh, vua Lê; đánh bại quân Xiêm xâm lược (1785) và đại phá quân Thanh xâm lược (1789)... b. Nội dung: HS quan sát máy chiếu, sử dụng SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức theo yêu cầu của GV. c. Sản phẩm: HS hoàn thành tìm hiểu kiến thức d. Tổ chức thực hiện Hoạt động dạy – học Sản phẩm dự kiến B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV) 2. Những thắng lợi tiêu Nhiệm vụ Đánh tan quân Xiêm xâm lược biểu của phong trào Tây Sơn GV cho HS thảo luận thep cặp đôi và viết câu trả lời vào bảng b. Đánh tan quân xâm nhóm lược Xiêm 5W+1H - Thời gian: Ngày Why: Tại sao quân Xiêm xâm lược nước ta? 19/1/1785. Who: Ai là người lãnh đạo kháng chiến chống quân Xiêm? - Địa điểm: Trận địa When: Cuộc kháng chiến chống Xiêm nổ ra khi nào? quyết chiến ở Rạch Gầm Where: Cuộc kháng chiến chống Xiêm nổ ra ở đâu? - Xoài Mút What: Cuộc kháng chiến chống Xiêm có kết quả gì? - Kết quả: thắng lợi How: Cuộc kháng chiến chống Xiêm có ý nghĩa như thế nào? nhanh chóng. B2: Thực hiện nhiệm vụ - Ý nghĩa: Là trận thủy GV hướng dẫn HS trả lời chiến lớn nhất trong lịch HS: Quan sát ngữ liệu trong SGK để trả lời câu hỏi. sử chống ngoại xâm của GV hướng dẫn HS tìm hiểu nội dung thông qua hình ảnh nhân dân ta, đập tan âm mưu xâm lược của vua Nhiệm vụ Xiêm, bảo vệ nền độc Why: Tại sao quân Xiêm xâm lược nước ta? lập. Nguyễn Ánh là cháu nội của chúa Nguyễn Phúc Khoát, vị chúa Nguyễn áp chót ở Đàng Trong . Sau khi gia tộc chúa Nguyễn bị quân Tây Sơn lật đổ vào năm 1777, ông trốn chạy và bắt đầu cuộc chiến 25 năm với Tây Sơn để khôi phục ngôi vị. Ban đầu Nguyễn Ánh chịu nhiều thất bại lớn, ông phải chạy sang Xiêm và cầu cứu vua Xiêm. Em có nhận xét gì về hành động của Nguyễn Ánh? Who: Ai là người lãnh đạo kháng chiến chống quân Xiêm? Nguyễn Huệ When: Cuộc kháng chiến chống Xiêm nổ ra khi nào? 19/1/1785 Where: Cuộc kháng chiến chống Xiêm nổ ra ở đâu? Sông Tiền đoạn từ Rạch Gầm tới Xoài Mút (Tiền Giang) Đoạn sông này chỉ dài khoảng 6 km, lòng chừng vài km. Giữa sông có cù lao Thới Sơn, hai bên bờ sông cây cỏ rậm rạp, phía bắc là Đông Tháp Mười rộng mênh mông, Nguyễn Huệ quyết định bố trí một trận địa mai phục lớn ở đây. Thuỷ binh giấu quân sau trong các nhánh sông như Rạch Gầm Xoài Mút và những lòng sông nhỏ giữa các cù lao. Bộ binh và pháo binh mai phục bên bờ và trên cù lao giữa sông. What: Cuộc kháng chiến chống Xiêm có kết quả gì? Thắng lợi How: Cuộc kháng chiến chống Xiêm có ý nghĩa như thế nào? - Là một trong những trận thuỷ chiến lớn và lừng lẫy nhất trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc ta. B3: Báo cáo kết quả hoạt động. GV yêu cầu HS trả lời. HS trả lời câu hỏi của GV. B4: Kết luận, nhận định (GV) GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành cho học sinh. Mục c. Lật đổ chính quyền Trịnh. Triều Lê sụp đổ a. Mục tiêu: Trình bày một số thắng lợi tiêu biểu của phong trào Tây Sơn: lật đổ chúa Trịnh, vua Lê; b. Nội dung: HS quan sát máy chiếu, sử dụng SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức theo yêu cầu của GV. c. Sản phẩm: HS hoàn thành tìm hiểu kiến thức d. Tổ chức thực hiện Hoạt động dạy- học Kiến thức B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV) c. Lật đổ chính Nhiệm vụ 1: cLật đổ chính quyền chúa Nguyễn. Triều Lê quyền chúa sụp đổ. Nguyễn. Triều Lê sụp đổ. GV chia HS làm 3 nhóm thảo luận, kết hợp xem video và viết - Với danh nghĩa câu trả lời vào bảng nhóm "phù Lê diệt Hoàn thành các sự kiện với mốc thời gian tương ứng Trịnh” quân Tây Năm Sự kiện Sơn tiến ra Bắc, 5/1786 tấn công vào 7/1786 thành Thăng 1788 Long, tiêu diệt B2: Thực hiện nhiệm vụ chính quyền chúa GV hướng dẫn HS trả lời Trịnh (1786). HS: Quan sát ngữ liệu trong SGK để trả lời câu hỏi. - Giữa năm 1788, GV hướng dẫn HS tìm hiểu nội dung thông qua hình ảnh Nguyễn Huệ tiến Nhiệm vụ 1: quân ra Bắc dẹp – GV hướng dẫn Hs đọc thông tin mục c và chú ý 2 mốc thời loạn, trước đó vua gian năm 1786 và 1788 Lê Chiêu Thống Cùng với kết quả của 2 sự kiện này. đã bỏ trốn, chạy - GV có thể mở rộng thêm bằng câu hỏi: Vì sao nhân dân ủng sang đất Quảng hộ Tây Sơn tiêu diệt chính quyền chúa Trịnh? hoặc câu hỏi gợi Tây. Đến đây ý: Khẩu hiệu "phù Lê diệt Trịnh” có ở nghĩa như thế nào trong chính quyền Lê – bối cảnh đó? Trịnh hoàn toàn sụp đổ B3: Báo cáo kết quả hoạt động. GV yêu cầu HS trả lời. HS trả lời câu hỏi của GV. Dự kiến sản phẩm Năm Sự kiện 5/1786 Tiến đánh thành Phú Xuân và nhanh chóng hạ thành 7/1786 Tây Sơn tiến đánh thành Thăng Long và lật đổ chúa Trịnh. Giao lại quyền cho nhà Lê 1788 Nguyễn Huệ tiến quân ra Bắc kì lần 2. Chính quyền phong kiến Lê – Trịnh hoàn toàn sụp đổ B4: Kết luận, nhận định (GV) GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành cho học sinh. HOẠT ĐỘNG 3. LUYỆN TẬP a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức của bài học vào việc làm bài tập cụ thể. b) Nội dung: HS suy nghĩ cá nhân trả lời câu hỏi của GV c) Sản phẩm: Câu trả lời đúng của HS d) Tổ chức thực hiện B1: Chuyển giao nhiệm vụ: GV cho HS ôn tập bằng hệ thống trắc nghiệm khách quan Câu 1: Với việc đánh đổ các tập đoàn phong kiến Lê-Trịnh, Nguyễn, phong trào Tây Sơn có đóng góp gì cho Lịch sử dân tộc? A. Hoàn thành việc thống nhất đất nước sau nhiều thế kỉ bị chia cắt. B. Thiết lập vương triều mới (Tây Sơn) tiến bộ hơn chính quyền Lê-Trịnh, Nguyễn. C. Hoàn thành sự nghiệp thống nhất đất nước và bảo vệ vững chắc nền độc lập dân tộc. D. Xóa bỏ sự chia cắt Đàng Trong- Đàng Ngoài, bước đầu hoàn thành công cuộc thống nhất đất nước. Câu 2: Khi lực lượng lớn mạnh, nghĩa quân Tây Sơn đã có hành động gì ở giai đoạn đầu? A. Đánh xuống vùng Tây Sơn hạ đạo, mở rộng hoạt động ở vùng đồng bằng B. Tiến quân ra Bắc tiêu diệt chúa Trịnh C. Đánh vào Nam tiêu diệt quân Xiêm D. Đưa quân ra Bắc, phá bỏ ranh giới sông Gianh, Lũy Thầy Câu 3: Sau khi làm chủ hầu hết các vùng ở Đàng Trong, lịch sử đặt ra cho phong trào Tây Sơn nhiệm vụ gì ? A. Tiến quân ra Bắc hội quân với vua Lê để tiêu diệt chính quyền họ Trịnh. B. Tiến quân ra Bắc tiêu diệt quân Thanh. C. Tiến quân ra Bắc, tiêu diệt chính quyền Lê-Trịnh, thống nhất đất nước. D. Tiêu diệt nhà Lê lập ra triều đại mới. Câu 4: Chúa Trịnh đã có hành động gì khi quân Tây Sơn nổi dậy lật đổ chính quyền chúa Nguyễn? A. Lật đổ vua Lê, thống nhất đất nước B. Phái quân vào Phú Xuân giúp chúa Nguyễn C. Liên kết với quân Tây Sơn tiêu diệt chúa Nguyễn D. Phái quân vào đánh chiếm Phú Xuân B2: Thực hiện nhiệm vụ - HS xác định yêu cầu của GV - GV hướng dẫn cho HS trả lời câu hỏi B3: Báo cáo kết quả hoạt động - GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi. - HS trình bày, theo dõi, nhận xét, đánh giá và bổ sung cho bài của bạn (nếu cần) B4: Kết luận, nhận định: GV nhận xét bài làm của HS. HOẠT ĐỘNG 4. VẬN DỤNG a) Mục tiêu: Củng cố và mở rộng kiến thức nội dung của bài học cho HS b) Nội dung: GV giao nhiệm vụ, HS thực hiện nhiệm vụ. c) Sản phẩm: Bài làm của HS. d) Tổ chức thực hiện B1: Chuyển giao nhiệm vụ: (GV giao bài tập) Bài tập: Hãy mô tả ngắn gọn (khoảng 5 dòng về một di tích lịch sử hay công tranh tưởng niệm có liên quan đến phong trào Tây Sơn mà em biết B2: Thực hiện nhiệm vụ - GV hướng dẫn các em tìm hiểu yêu cầu của đề. - HS đọc và xác định yêu cầu của bài tập. B3: Báo cáo kết quả hoạt động - GV hướng dẫn các em cách nộp sản phẩm cho GV sau khi hoàn thành. - HS làm bài tập ra giấy và nộp lại cho GV theo hướng dẫn. B4: Kết luận, nhận định (GV) - Nhận xét ý thức làm bài của HS, nhắc nhở những HS không nộp bài hoặc nộp bài không đúng qui định (nếu có). - Dặn dò HS những nội dung cần học ở nhà và chuẩn bị cho bài học sau. Tiết 3( PPCT: 16) HOẠT ĐỘNG 1. Khởi động- kiểm tra bài cũ Tại sao quân Xiêm sang xâm lược nước ta? Cuộc kháng chiến chống quân Xiêm có ý nghĩa gì? HOẠT ĐỘNG 2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI 2. Những thắng lợi tiêu biểu của phong trào Tây Sơn a. Mục tiêu: Trình bày một số thắng lợi tiêu biểu của phong trào Tây Sơn: đại phá quân Thanh xâm lược (1789)... b. Nội dung: HS quan sát máy chiếu, sử dụng SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức theo yêu cầu của GV. c. Sản phẩm: HS hoàn thành tìm hiểu kiến thức d. Tổ chức thực hiện Hoạt động dạy – học Sản phẩm dự kiến B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV) 2. Những thắng lợi Nhiệm vụ : Đại phá quân Thanh xâm lược tiêu biểu của phong GV cho HS thảo luận thep cặp đôi và viết câu trả lời vào bảng trào Tây Sơn nhóm Kháng chiến chống Thanh d. Đại phá quân Nguyên nhân Nhóm 1 Thanh xâm lược Diễn biến Nhóm 2 - Nguyên nhân: Lê Kết quả Nhóm 3 Chiêu Thống cầu cứu nhà Thanh Ý nghĩa Nhóm 4 - Diễn biến: B2: Thực hiện nhiệm vụ + Trước thế giặc mạnh GV hướng dẫn HS trả lời quân Tây Sơn rút khỏi HS: Quan sát ngữ liệu trong SGK để trả lời câu hỏi. Thăng Long để bảo GV hướng dẫn HS tìm hiểu nội dung thông qua hình ảnh toàn lực lượng. Nhiệm vụ + Ngày mồng 5 Tết: GV hướng dẫn HS thảo luận chiến thắng Ngọc Hồi – Khai thác được lược đồ 8.4 cho biết trận Ngọc Hồi - Đống Đa Đống Đa. năm 1785. Chủ lực của quân Tây Sơn tấn công vào những địa điểm nào? Quân Tây Sơn tập kết ở đâu? Kể tên những tướng lĩnh - Kết quả: Đánh bại chủ chốt của quan Tây Sơn. Những thành trì nào bị quân Tây Sơn hoàn toàn quân xâm tiêu diệt trong trận chiến này Hướng rút chạy của quân Thanh là lược. gi? - Ý nghĩa: Đập tan âm Em có nhận xét gì về hành động của vua Lê Chiêu Thống cầu mưu xâm lược của kẻ cứu nhà Thanh? thù, bảo vệ vững chắc Các hướng tiến công xâm lược của quân Thanh độc lập dân tộc. + Đạo 1 do Tôn Sĩ Nghị chỉ huy từ Quảng Tây qua Lạng Sơn tiến vào + Đạo 2 theo đường Cao Bằng do Sầm Nghi Đống chỉ huy + Đạo 3 theo đường Tuyên Quang + Đạo 4 theo đường Quảng Ninh tiến vào Hải Dương Nghĩa quân đi đến đâu cũng được dân chúng ủng hộ Thùng thùng trống đánh quân sang Chợ Già trước mặt, quán Nam bên đàng Qua Chiêng thì rẽ sang Giàng Qua quán Đông Thổ vào làng Đình Hương Anh đi theo chúa Tây Sơn Em về cày cuốc mà thương mẹ già B3: Báo cáo kết quả hoạt động. GV yêu cầu HS trả lời. HS trả lời câu hỏi của GV. Dự kiến sản phẩm Kháng chiến chống Thanh Nguyên Lê Chiêu Thống cầu cứu nhà Thanh nhân Diễn - Trước thế giặc mạnh quân Tây Sơn rút khỏi biến Thăng Long để bảo toàn lực lượng. - Ngày mồng 5 Tết: chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa. Kết quả Đánh bại hoàn toàn quân xâm lược. Ý nghĩa Đập tan âm mưu xâm lược của kẻ thù, bảo vệ vững chắc độc lập dân tộc. B4: Kết luận, nhận định (GV) GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành cho học sinh. HOẠT ĐỘNG 3. LUYỆN TẬP a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức của bài học vào việc làm bài tập cụ thể. b) Nội dung: HS suy nghĩ cá nhân trả lời câu hỏi của GV c) Sản phẩm: Câu trả lời đúng của HS d) Tổ chức thực hiện B1: Chuyển giao nhiệm vụ: GV cho hs làm câu hỏi ngắn sau: Câu 1: Ai lãnh đạo quân Thanh sang xâm lược nước ta Câu 2: Trước thế mạnh của quân địch, quân Tây Sơn làm gì? Câu 3. Vì sao Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế? Câu 4. Ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống quân Thanh xâm lược B2: Thực hiện nhiệm vụ - HS xác định yêu cầu của GV - GV hướng dẫn cho HS trả lời câu hỏi B3: Báo cáo kết quả hoạt động - GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi. B4: Kết luận, nhận định: GV nhận xét bài làm của HS. HOẠT ĐỘNG 4. VẬN DỤNG a) Mục tiêu: Củng cố và mở rộng kiến thức nội dung của bài học cho HS b) Nội dung: GV giao nhiệm vụ, HS thực hiện nhiệm vụ. c) Sản phẩm: Bài làm của HS. d) Tổ chức thực hiện B1: Chuyển giao nhiệm vụ: Để tỏ lòng biết ơn và tưởng nhớ anh hùng dân tộc Quang Trung – Nguyễn Huệ, nhân dân ta đã làm gì? Em có thể lấy 1 ví dụ cụ thể về điều đó. B2: Thực hiện nhiệm vụ - GV hướng dẫn các em tìm hiểu yêu cầu của đề. - HS đọc và xác định yêu cầu của bài tập. B3: Báo cáo kết quả hoạt động - HS trình bày bài làm. B4: Kết luận, nhận định (GV) - Nhận xét ý thức làm bài của HS, nhắc nhở những HS không làm bài - Dặn dò HS những nội dung cần học ở nhà và chuẩn bị cho bài học sau.
File đính kèm:
giao_an_lich_su_lop_8_ket_noi_tri_thuc_bai_8_phong_trao_tay.pdf
