Giáo án Lịch sử Lớp 6 (Kết nối tri thức) - Tiết 27+28, Bài 15: Chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc và sự chuyển biến của xã hội Âu Lạc - Năm học 2023-2024
Bạn đang xem nội dung tài liệu Giáo án Lịch sử Lớp 6 (Kết nối tri thức) - Tiết 27+28, Bài 15: Chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc và sự chuyển biến của xã hội Âu Lạc - Năm học 2023-2024, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Ngày soạn:20/01/2024 Ngày dạy: Tiết 27-28: BÀI 15. CHÍNH SÁCH CAI TRỊ CỦA CÁC TRIỀU ĐẠI PHONG KIẾN PHƯƠNG BẮC VÀ SỰ CHUYỂN BIẾN CỦA XÃ HỘI ÂU LẠC Môn học/Hoạt động giáo dục: Lịch sử và Địa lí lớp 6 (Thời gian thực hiện: 2 tiết) I. Mục tiêu 1. Về kiến thức: -Nêu được một số chính sách cai trị của các triếu đại phong kiến phương Bắc trong thời kì Bắc thuộc. - Nhận biết được một số chuyển biến cơ bản về kinh tế, xã hội của người Việt cổ dưới ách cai trị, đô hộ của triều đại phong kiến phương Bắc. 2. Năng lực - Tự chủ và tự học: Biết chủ động, tích cực thực hiện những công việc của bản thân trong học tập các nội dung bài học. -Phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác: HS biết lựa chọn hình thức làm việc nhóm phù hợp với nhiệm vụ do GV giao, xác định được trách nhiệm và các việc cần thực hiện để hoàn thành nhiệm vụ của nhóm. - Phát triển năng lực lịch sử: HS tái hiện lại tình hình đất nước ta trong thời kì Bắc thuộc để thấy được sự áp bức, bóc lột tàn bạo của phong kiến phương Bắc đối với nhân dân ta và sự chuyển biến về kinh tế, xã hội nước ta trong thời kì này. + HS biết khai thác kênh hình, kênh chữ để lĩnh hội được các kiến thức cơ bản của bài học. 3. Phẩm chất - Yêu nước: Có ý thức giữ gìn, bảo vệ các di tích, hiện vật lịch sử. Biết đồng cảm và chia sẻ với nỗi thống khổ của nhân dân dưới ách thống trị ngoại xâm, bước đầu nhận thức được giá trị của độc lập, tự chủ. - Trách nhiệm: Có trách nhiệm đóng góp ý kiến của bản thân vào các hoạt động nhóm. - Chăm chỉ: HS chăm chỉ trong việc thực hiện các nhiệm vụ học tập của cá nhân và của nhóm, tích cực tìm tòi và sáng tạo trong học tập. II. Thiết bị dạy học và học liệu 1. Giáo viên: - Giáo án biên soạn theo định hướng phát triển năng lực, phiếu học tập dành cho học sinh - Lược đồ hành chính nước ta thời thuộc Đường (treo tường) - Các hình ảnh minh họa có liên quan đến nội dung bài học - Một số mẩu chuyện lịch sử tiêu biểu gắn với nội dung bài học. - Máy tính, máy chiếu (nếu có) 2. Học sinh: - SGK, giấy A0 - Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học (nếu có) và dụng cụ học tập theo hướng dẫn chuẩn bị của GV III. Tiến trình dạy học Tiết 1(ppct 27) 1. Hoạt động 1:Mở đầu a) Mục tiêu: - Tạo hứng thú học tập cho học sinh và xác định được vấn đề cần giải quyết liên quan đến bài học. b) Nội dung:GV yêu cầu HS trả lời về nội dung của câu hỏi c) Sản phẩm:Câu trả lời của HS về các câu hỏi trên d) Tổ chức thực hiện: - Bước 1: GV Chiếu cho HS xem 1 đoạn phim video về sự bóc lột của nhà Hán đối với nước ta. Sau khi nghe xong GV đặt câu hỏi: + CH: Em có cảm nhận gì về đoạn video trên - Bước 2:HS làm việc cá nhân suy nghĩ trả lời câu hỏi trên - Bước 3: GV gọi một số HS phát biểu ý kiến. - Bước 4: GV tổng hợp ý kiến của học sinh và kết nối vào bài học. Năm 179 TCN, Triệu Đà chiếm được Âu Lạc rồi sáp nhập Âu Lạc vào nước Nam Việt. Từ đó dân tộc Việt Nam mất nước và chịu sự đô hộ của các triều đại phong kiến Trung Quốc kéo dài hơn 1000 năm. Đoạn video mà các em vừa theo dõi trên là một trong những triều đại phong kiến Trung Quốc đô hộ nước ta: triều đại nhà Hán. Qua đoạn video cho các em thấy được các chính sách cai trị, bóc lột tàn bạo, độc ác của nhà Hán đã làm cho đời sống của nhân dân ta vô cùng cực khổ. Để hiểu rõ hơn về các chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc các em đi tìm hiểu tiết học hôm nay. 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức Hoạt động 2.1. Chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc Hoạt động 2.1.1 Về bộ máy cai trị a) Mục tiêu: - Trình bày được những nét chính về bộ máy cai trị của chính quyền phương Bắc đối với nước ta. b) Nội dung: - HS đọc thông tin mục a/65, kết hợp quan sát Hình 1 “Sơ đồ tổ chức chính quyền đô hộ của nhà Hán ở nước ta sau khởi nghĩa Hai Bà Trưng” và Hình 2 “Lược đồ hành chính nước ta thuộc Đường” và kết hợp Hình 3 “Các hình phạt nặng thường được chính quyền đô hộ sử dụng để cai trị nhân dân ta thời Bắc thuộc” để trả lời các câu hỏi: + CH1: Quan sát Hình 1, các em biết gì về bộ máy cai trị của chính quyền đô hộ nhà Hán đối với nước ta. + CH2: Quan sát Hình 2, các em thấy đơn vị hành chính nước ta thuộc đường có gì thay đổi. + CH3: Quan sát bức tranh Hình 3 em thấy gì. Em có nhận xét gì về chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc. + CH4: Mục đích của các chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nước ta là gì. c) Sản phẩm: - Câu trả lời của HS: + C1: Nhà Hán chia nước ta thành 3 quận: Giao chỉ , Cửu Chân, Nhật Nam. Sau đó gộp với 6 quận của Trung Quốc thành Giao Châu. Dưới quận là huyện, dưới huyện là làng xã. Đứng đầu Giao Châu là thứ sử người Hán, đứng đầu quận là thái thú người Hán, đứng đầu huyện là huyện lệnh người Hán, còn làng xã là hào trưởng người Việt đứng đầu Chính quyền từ cấp Huyện trở lên đều do người Hán nắm giữ.Thành Luy Lâu ở trị sở của nhà Hán nay thuộc huyện Thuận Thành-Bắc Ninh, được xây dựng từ thời Đông Hán, có lịch sử trên 2000 năm. Luy Lâu vừa là trị sở của chính quyền đô hộ nhà Hán trong các thế kỉ đầu thời Bắc thuộc vừa là trung tâm kinh tế, văn hóa, tôn giáo quan trọng của Giao Chỉ... + C2: Thời Đường: đổi các quận thành các châu (6 châu: Phong Châu, Giao châu, Trường Châu, Ái Châu, Diễn Châu, Hoan Châu, Phúc Lộc Châu). Trong đó thành Tống Bình (Hà Nội ngày nay) là trị sở của nhà Đường chia nhỏ để dễ bề cai trị hơn. + C3: Hình ảnh nhân dân ta bị đi lao động khổ sai, bị đánh đập dã man...chính sách cai trị tàn bạo. + C4: Sát nhập nước ta vào lãnh thổ Trung Quốc, biến nhân dân ta thành nô lệ của Trung Quốc, xóa tên nước ta trên bản đồ thế giới. d) Tổ chức thực hiện: - Bước 1: GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm (5 phút) : + Nhiệm vụ 1: Quan sát Hình 1, các em biết gì về bộ máy cai trị của chính quyền đô hộ nhà Hán đối với nước ta ? + Nhiệm vụ 2: Quan sát Hình 2, các em thấy đơn vị hành chính nước ta thuộc Đường có gì thay đổi ? + Nhiệm vụ 3: Quan sát bức tranh Hình 3 em thấy gì. Em có nhận xét gì về chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc. + Nhiệm vụ 4 : Mục đích chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nước ta là gì ? - Bước 2: HS các nhóm trao đổi để thực hiện nhiệm vụ (ghi trong phiếu học tập mà GV phát) - Bước 3: GV gọi đại diện báo cáo kết quả, gọi các nhóm khác nhận xét, bổ sung - Bước 4: GV đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ và chốt kiến thức NỘI DUNG HỌC TẬP - Sáp nhập nước ta vào lãnh thổ Trung Quốc, chia thành các đơn vị hành chính như châu - quận, dưới châu - quận là huyện, dưới huyện là làng xã.Chính quyền từ cấp huyện trở lên đều do người Hán nắm giữ. - Áp dụng pháp luật hà khắc và thẳng tay đàn áp các cuộc đấu tranh của nhân dân ta. Hoạt động 2.1.2. Về kinh tế a) Mục tiêu: - HS hiểu được chính sách cai trị về kinh tế của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nước ta. b) Nội dung: - HS đọc thông tin mục b + kết hợp đoạn tư liệu 1/67và đặt câu hỏi: + CH: Qua nội dung đoạn tư liệu 1 và thông tin mục b + đoạn video đã xem em biết gì về chính sách bóc lột kinh tế của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nước ta. Em có nhận xét gì về chính sách đó. Thái độ của nhân dân ta trước những chính sách trên. c) Sản phẩm: - Câu trả lời của HS: HS thảo luận theo hình thức cặp đôi để trả lời câu hỏi trên + Các quan cai trị phương Bắc: . Chiếm ruộng đất của nhân dân Âu Lạc để lập thành ấp, trại và bắt dân ta cày cấy. . Áp đặt chính sách tô thuế nặng nề.Nắm độc quyến vế sắt và muối . Bắt dân ta cống nạp nhiều vải vóc, hương liệu, sản vật quý. d) Tổ chức thực hiện: Bước 1:GV cho HS đọc thông tin mục b + kết hợp đoạn tư liệu 1/67 + đoạn video đã được xem. Sau đó GV đặt câu hỏi cho HS thảo luận theo hình thức cặp đôi. + CH: Đoạn tư liệu 1 và thông tin ở trên cho em biết điều gì về chính sách bóc lột kinh tế của các triều đại phong kiến phương Bắc. Em có nhận xét gì về chính sách đó?Thái độ của nhân dân ta trước những chính sách trên? - Bước 2:HS làm việc theo cặp đôi để trả lời câu hỏi trên. - Bước 3: GV gọi một số cặp đôi phát biểu ý kiến. Các cặp đôi khác nhận xét, bổ xung. - Bước 4: GV nhận xét và chốt kiến thức GV giải thích cho HS hiểu: Vì sao chính quyền phong kiến phương Bắc lại nắm độc quyền về muối và sắt: Bởi vì: vì đó là hai thứ quan trọng của cuộc sống NỘI DUNG HỌC TẬP -Chiếm đoạt ruộng đất của nhân dân Âu Lạc để lập thành ấp trại và bất dân ta cày cấy - Áp đặt chính sách tô thuế nặng nề - Nắm độc quyền về sắt và muối, bắt dân ta cống nạp nhiều vải vóc , hương liệ, sản vật quý . Hoạt động 2.1.c. Về văn hóa-xã hội a) Mục tiêu: - HS hiểu chính sách cai trị về văn hóa – xã hội của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nước ta. b) Nội dung: - HS đọc thông tin mục c + kết hợp đoạn tư liệu 1/68 và GV đặt câu hỏi: + CH1: Chính quyền phong kiến phương Bắc đã thực hiện chính sách cai trị về văn hóa đối với nước ta như thế nào ? + CH2: Tại sao chính quyền phong kiến phương Bắc thực hiện chính sách đồng hóa dân tộc Việt? c) Sản phẩm: - Câu trả lời của HS về các câu hỏi trên. + CH1: . Đưa người Hán sang ở cùng với dân Việt. . Bắt nhân dân ta phải theo phong tục, luật pháp của người Hán. . Tìm mọi cách xóa bỏ những phong tục tập quán lâu đời của người Việt. Đồng hóa dân tộc Việt. + CH2: Vì muốn thống trị lâu dài nước ta. d) Tổ chức thực hiện Bước 1: GV cho HS đọc thông tin mục c + kết hợp đoạn tư liệu 2/68. Sau đó GV đặt câu hỏi cho HS thảo luận theo hình thức cặp đôi. + CH1: Chính quyền phong kiến phương Bắc đã thực hiện chính sách cai trị về văn hóa đối với nước ta như thế nào? + CH2: Tại sao chính quyền phong kiến phương Bắc thực hiện chính sách đồng hóa dân tộc Việt? - Bước 2:HS làm việc theo cặp đôi để trả lời câu hỏi trên. - Bước 3: GV gọi một số cặp đôi phát biểu ý kiến. Các cặp đôi khác nhận xét, bổ xung. - Bước 4: GV nhận xét và chốt kiến thức. GV giải thích cho HS hiểu rõ: - Thứ nhất: Khái niệm “Thế nào là đồng hóa dân tộc”: Đó là việc ép buộc, bắt một dân tộc khác phải chấp nhận ngôn ngữ, chữ viết, phong tục, tập quán của dân tộc mình. Cụ thể chúng thực hiện đồng hóa dân tộc Việt bằng cách: Đưa người Hán sang ở cùng với dân Việt, bắt nhân dân ta phải theo phong tục, luật pháp của người Hán, tìm mọi cách xóa bỏ những phong tục tập quán lâu đời của người Việt - Thứ hai: giải thích cho HS hiểu “Tại sao chính quyền phong kiến phương Bắc thực hiện chính sách đồng hóa dân tộc Việt”. Bởi vì: Chính quyền đô hộ muốn làm mất đi bản sắc văn hóa dân tộc Việt và tiếng Việt, làm người Việt mất đi ý thức dân tộc Việt và khát vọng độc lập, mãi mãi là một phần của Trung Quốc. Hay nói cách khác chúng muốn biến nước ta thành lãnh thổ của chúng, biến nhân dân ta thành nô lệ của Trung Quốc, xóa tên nước ta trên bản đồ thế giới. NỘI DUNG HỌC TẬP - Chính quyền phong kiến phương Bắc đều thực hiện chính sách đồng hoá dân tộc Việt trong suốt thời Bắc thuộc. 3. Hoạt động 3: Luyện tập a) Mục tiêu: - HS củng cố được kiến thức liên quan đến bài học chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nước ta. b) Nội dung: - HS trả lời bài tập mà GV đưa ra Bài tập trắc nghiệm khách quan 1. Địa danh nào dưới đây không phải lò trị sở của các triếu đại phong kiến phương Bắc trong thời kì Bắc thuộc? A. Thành Cổ Loa. B. Thành Luy Lâu. C. Thành Tống Bình. D. Thành Đại La. 2. Đứng đầu chính quyền đô hộ của nhà Hán ở các quận Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam là: A. Thứ sử. B. Thái thú. C. Huyện lệnh. D. Tiết độ sứ. 3. Chính quyền đô hộ dủa người Hán được thiết lập tới tận cấp huyện từ thời kì nào? A. Nhà Triệu. B. Nhà Hán. C. Nhà Ngô. D. Nhà Đường. 4. Ý nào dưới đây không thể hiện đúng chính sách cai trị về kinh tế của các triều đại phong kiến phương Bác? A. Chiếm ruộng đất của Âu Lạc lập thành ấp, trại. B. Áp đặt chính sách tô, thuế nặng nề. C. Cho phép nhân dân bản địa sản xuất muối và sắt. D. Bắt nhân dân ta cống nạp các sản vật quý trên rừng, dưới biến. 5: Hãy lựa chọn từ/cụm từ cho sẵn: đồng hoá dân tộc, nhà Đường, tập quán, khởi nghĩa, người Hán đề điền vào chỗ trống (...) trong đoạn sau. Các triều đại phương Bắc từ nhà Hán đến (1) ..................... đều thi hành chính sách cai trị hà khắc. Chính quyến đô hộ còn thẳng tay đàn áp các cuộc (2) ........................ của nhân đân ta. Chúng còn thực hiện chính sách (3) ...................... đưa (4) ...................... sang ở lần với dân Việt, tim mọi cách xoá bỏ những (5) ...................... lâu đời của người Việt. c) Sản phẩm: - Câu trả lời của HS về bài tập trên. Câu 1: A, Câu 2: B, Câu 3: B, Câu 4: C Câu 5: nhà Đường – khởi nghĩa - đồng hóa dân tộc – người Hán – tập quán. d) Tổ chức thực hiện: - Bước 1: GV tổ chức cho HS làm việc cá nhân - Bước 2: Cá nhân HS trả lời bài tập - Bước 3: GV gọi HS khác nhận xét, đánh giá lẫn nhau. - Bước 4: GV củng cố và nhắc lại các yêu cầu cần đạt của bài học cho HS. 4. Hoạt động 4: Vận dụng a) Mục tiêu: - Vận dụng, kết nối được kiến thức, kĩ năng đã học để giải quyết tình huống trong thực tiễn liên quan đến bài học. b) Nội dung: - GV hướng dẫn HS làm bài tập: Em hãy kể tên một số phong tục tập quán người Việt mà tồn tại cho đến ngày nay? c) Sản phẩm: - Bài làm của HS d) Tổ chức thực hiện: - Bước 1: GV giao nhiệm vụ cho HS làm bài tập trên – Bước 2: Gọi 2 HS lên bảng làm bài. + Thờ cúng tổ tiên, thờ các anh hùng, người có công xây dựng đất nước + Gói bánh chưng bánh dày, phong tục xăm mình, nhuộm răng, ăn cau trầu – Bước 3: HS khác nhận xét, bổ sung. – Bước 4: GV chốt và nhận xét về tiết học.
File đính kèm:
giao_an_lich_su_lop_6_ket_noi_tri_thuc_tiet_2728_bai_15_chin.pdf
