Giáo án Lịch sử 6 (Kết nối tri thức) - Tiết 1, Bài 1: Lịch sử và cuộc sống - Năm học 2023-2024 - Nguyễn Thị Hiền

 Ngày soạn: 04/09/2023 Họ và tên giáo viên: 
 Trường: THCS Quang Minh Nguyễn Thị Hiền 
 Tổ: Khoa học xã hội 
 CHƯƠNG 1: VÌ SAO PHẢI HỌC LỊCH SỬ 
 Tiết 1-BÀI 1: LỊCH SỬ VÀ CUỘC SỐNG 
 Môn học/Hoạt động giáo dục: Lịch sử và Địa lí lớp 6 
 Thời gian thực hiện: (1 tiết) 
 I. Mục tiêu 
 1. Về kiến thức: 
 - Nêu được các khái niệm lịch sử và môn Lịch sử. 
 - Hiểu được lịch sử là những gì đã diễn ra trong quá khứ. 
 - Giải thích được vì sao cần học lịch sử. 
 2. Về năng lực: 
 Bước đầu rèn luyện các năng lực của môn học như: 
 -Tìm hiểu lịch sử: thông qua quan sát, sưu tầm tư liệu, bước đầu nhận diện và phân 
biệt được các khái niệm lịch sử và khoa học lịch sử, các loại hình và dạng thức khác 
nhau của các nguồn tài liệu cơ bản của khoa học lịch sử. 
 -Nhận thức và tư duy lịch sử: bước đầu giải thích được mối quan hệ giữa các sự 
kiện lịch sử với hoàn cảnh lịch sử, vai trò của khoa học lịch sử đối với cuộc sống. 
 -Vận dụng: biết vận dụng được cách học môn Lịch sử trong từng bài học cụ thể. 
 3. Về phẩm chất 
 Bổi dưỡng các phẩm chất yêu nước, nhân ái, trung thực, chăm chỉ 
II. Thiết bị dạy học và học liệu 
 1.Giáo viên. 
 - Giáo án biên soạn theo định hướng phát triển năng lực, phiếu học tập dành cho 
HS. 
 - Một số tranh ảnh được phóng to (hoặc trình chiếu trên PowerPoint), một số mẩu 
chuyện lịch sử tiêu biểu gắn với nội dung bài học. 
 - Bảng phụ, Máy tính (nếu có) 
 2.Học sinh 
 - SGK. 
 -Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học (nếu có) và dụng cụ học tập theo 
yêu cầu của GV. 
 III. Tiến trình dạy học 
 1. Hoạt động 1: Mở đầu (5 phút) 
 a. Mục tiêu: 
 - Giúp học sinh nắm được các nội dung cơ bản bước đầu của bài học cần đạt được, 
đưa học sinh vào tìm hiểu nội dung bài học, tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới. 
 b. Nội dung: 
 - HS dưới sự hướng dẫn của GV xem tranh ảnh để trả lời các câu hỏi theo yêu 
cầu của giáo viên 
 c. Sản phẩm: 
HS lắng nghe và tiếp thu kiến thức 
 d. Tổ chức thực hiện: 
 - Bước 1: GV đưa ra các hình ảnh liên quan đến các thế hệ máy tính điện tử tiêu 
biểu từ khi xuất hiện cho đến ngày nay, nhằm giới thiệu sự thay đổi, phát triển của 
các loại hình máy tính qua thời gian. 
 H1: Quan sát hình 1, em hãy chỉ ra những điểm thay đổi theo thời gian của máy 
tính điện tử? 
 H2:Theo em , sự thay đổi như vậy được hiểu là gì? 
 - Bước 2: HS quan sát hình ảnh, làm việc cá nhân, trao đổi với bạn cùng bàn để trả 
lời câu hỏi trên. 
 - Bước 3: GV gọi một số HS phát biểu ý kiến. 
(Dự kiến phương án trả lời: Sự thay đổi của máy tính theo thời gian gọn hơn, mẫu 
mã hiện đại hơn, đẹp hơn... Sự thay đổi theo thời gian như vậy được gọi là lịch sử) 
 - Bước 4: GV lấy ví dụ gần gũi, sát thực với HS. GV nêu ra vấn đề để định hướng 
nhận thức của HS: Vậy lịch sử là gì? Vì sao phải học lịch sử?,... để dẫn dắt vào bài 
mới. 
 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức 
 2.1. Lịch sử là gì? (13 phút) 
 a. Mục tiêu: Nêu được khái niệm lịch sử và môn học lịch sử, hiểu lịch sử là gì? 
Môn học lịch sử tìm hiểu cái gì? 
 b. Nội dung: GV có thể sử dụng đồ dùng trực quan, tư liệu lịch sử, sử dụng phương 
pháp dạy học nêu vấn đề, thảo luận nhóm,... đê’ tiến hành các hoạt động dạy học. 
 c. Sản phẩm: trả lời được các câu hỏi trên của giáo viên 
 d. Tổ chức thực hiện: 
 - GV sử dụng kĩ thuật động não để tổ chức cho HS hoạt động cho học sinh. 
 - Bước 1: 
 + Giáo viên yêu cầu một học sinh đứng dậy đọc to, rõ ràng thông tin mục 1. Lịch 
sử là gì trong SGK. 
 + Giáo viên yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi trong SGK theo nhóm bàn “Khái niệm 
lịch sử được hiểu như thế nào? Nêu ví dụ cụ thể?” (mỗi nhóm HS trả lời câu hỏi bằng 
cách ghi đáp án của mình sau khi đã thống nhất ra phiếu học tập do giáo viên cung 
cấp từ đầu tiết học) 
 + GV chiếu hình ảnh Chiến thắng Bạch Đằng năm 938, HS tiếp tục thảo luận để trả 
lời câu hỏi: Đó có phải là lịch sử không? 
 - Bước 2: 
 + HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. + GV khuyến khích HS hợp tác với nhau khi thực hiện nhiệm vụ học tập. GV đến 
các nhóm, quan sát việc thảo luận và hỗ trợ học sinh khi cần thiết. 
 - Bước 3: 
 + HS 1: Gọi các nhóm lên trình bày đáp án. Điều hành cả lớp thảo luận, nhận xét 
câu trả lời của các nhóm. 
 + HS 2: Chiếu ảnh Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 rồi tiếp tục điều hành cả lớp 
thảo luận để trả lời câu hỏi: Đó có phải là lịch sử không? 
GV đưa ra đáp án cho các câu hỏi. 
 - GV giải thích rõ hơn: Chính nhờ những câu chuyện hay hình ảnh đó mà lịch sử 
được lưu giữ lại, các nhà khoa học tiến hành sưu tập, nghiên cứu các tài liệu đó và 
phục dựng lại lịch sử một cách chân thực nhất. Đó là khoa học lịch sử. 
 - Bước 4: GV đánh giá kết quả hoạt động của HS . Chính xác hóa các kiến thức đã 
hình thành cho học sinh Chuyển sang nội dung mới. 
 NỘI DUNG HỌC TẬP 
 - Lịch sử là tất cả những gì đã xảy ra trong quá khứ. 
 - Lịch sử là một khoa học nghiên cứu và phục dựng lại quá khứ của loài người. 
 - Môn học Lịch sử là môn học tìm hiểu về quá trình hình thành và phát triển của 
 xã hội loài người trên cơ sở những thành tựu của khoa học lịch sử. 
 2.2. Vì sao phải học lịch sử? (17 phút) 
 a. Mục tiêu: HS nêu được vai trò của lịch sử và đặt ra yêu cầu phải hiểu rõ lịch 
sử dân tộc để hiểu biết vế nguồn gốc, truyền thống lịch sử nước nhà,... 
 b. Nội dung: HS đọc thông tin trong SGK mục vì sao cần học lịch sử? và trao đổi 
với bạn để thực hiện các nhiệm vụ được giao. 
 c. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh. 
 d. Tổ chức thực hiện: 
 - Bước 1: 
 + GV yêu cầu một HS đọc thông tin trong SGK. 
 + GV yêu cầu HS quan sát Hình 2 và trả lời 3 câu hỏi trong SGK 
 + GV chia lớp thành 2 nhóm, mỗi nhóm thực hiện theo nội dung yêu cầu như các 
câu hỏi đã cho trong phiếu học tập: 
 Nhóm 1: Giới thiệu vắn tắt về gia đình mình (gốm mấy thế hệ, là những ai, những 
sự kiện đáng nhớ, truyền thống gia đình,...) và giải thích: biết được nguồn gốc, truyến 
thống gia đình thông qua ai, thông qua phương tiện nào và điều đó có tác dụng như 
thế nào,... 
Nhóm 2: Nhìn mục “Kết nối với ngày nay” (SGK/10), em hiểu như thế nào về ý 
nghĩa của lời căn dặn của Bác Hồ? Tại sao Bác lại chọn địa điểm tại Đền Hùng để 
căn dặn các chiến sĩ? Lời căn dặn của Bác có ý nghĩa như thế nào? 
 - Bước 2: 
 + HS thực hiện nhiệm vụ. 
 + GV đến các nhóm, quan sát việc thảo luận và hỗ trợ học sinh khi cần thiết. - Bước 3: 
 + GV gọi 2 HS đại diện 2 nhóm lên báo cáo kết quả làm việc của nhóm. 
 + HS tự điều khiển đại diện các nhóm khác nhận xét, đánh giá. 
(GV Dự kiến phương án trả lời) 
 + GV mở rộng ( Kết nối với ngày nay): Trước khi tiến về tiếp quản Thủ đô, Bác 
Hồ đã về thăm Đến Hùng. Tại Đền Giếng, trong Khu di tích Đền Hùng - nơi thờ tự 
các Vua Hùng, sáng 19 - 9 - 1954, Bác Hồ đã nói chuyện với cán bộ, chiến sĩ thuộc 
Đại đoàn quân Tiên Phong. Chỉ tay lên đền, Bác hỏi: “Các chú có biết đây là nơi 
nào không? Đây chính là đền thờ Vua Hùng, tổ tiên chúng ta, người sáng lập nước 
ta. Bác cháu ta gặp nhau ở đây là rất có ỷ nghĩa. Ngày xưa, các Vua Hùng dựng 
nước, nay Bác cháu ta là những người giành lại đất nước”. Chính tại nơi đây, Bác 
Hồ đã có câu nói bất hủ: “Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải 
cùng nhau giữ lấy nước”. Lời dạy của Bác không chỉ giúp ta thấy được truyền thống 
dựng nước và giữ nước của ông cha ta từ xưa tới nay mà còn nói lên vai trò của Sử 
học: Chính nhờ Sử học đã phục dựng lại quá trình lập nước thời các Vua Hùng để 
ngày nay chúng ta tiếp nối truyền thống đó. 
 - Bước 4: GV đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ và chốt kiến thức: GV làm sáng 
tỏ về ý nghĩa của việc học lịch sử, tìm hiểu lịch sử (GV mở rộng kể về những câu 
chuyện để dẫn chứng cụ thể hơn về việc học lịch sử để ca ngợi điều tốt đẹp, phê phán 
điều chưa đúng...). 
 NỘI DUNG HỌC TẬP 
 - Học lịch sử để hiểu biết về cội nguồn của bản thân, gia đình, dòng họ, dân tộc, 
 và rộng hơn là của cả loài người; biết trong quá khứ con người đã sống, đã lao 
 động để cải tạo tự nhiên, xã hội ra sao,... 
 - Học lịch sử giúp đúc kết những bài học kinh nghiêm vế sự thành công và thất bại 
 của quá khứ để phục vụ hiện tại và xây dựng cuộc sống trong tương lai. 
 3. Luyện tập ( 8 phút) 
 a. Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã 
được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về 
 b. Nội dung: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để hoàn 
thành bài tập. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặc thầy, cô giáo. 
 c. Sản phẩm: hoàn thành bài tập; 
 d. Tổ chức thực hiện: 
 - Bước 1: GV tổ chức cho cả lớp hoạt động cá nhân để trả lời các câu 1 và 3 (SGK 
tr.10). GV có thể cho thêm các câu hỏi trắc nghiệm cho hs trả lời. 
 - Bước 2: HS trao đổi với bạn bè để thực hiện nhiệm vụ. 
 - Bước 3: GV gọi một số HS trả lời. Các HS khác nhận xét bổ sung. 
 - Bước 4: GV nhắc lại các yêu cầu cần đạt của bài học cho HS, nhận xét, cho điểm, 
củng cố và khắc sâu kiến thức. 
 4. Hoạt động 4: Vận dụng (2 phút) a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những 
vấn đề mới trong học tập. 
 b. Nội dung: GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm ở lớp và hoàn thành bài tập ở 
nhà. 
 c. Sản phẩm: Bài tập nhóm của HS. 
 - Bước 1: GV giao nhiệm vụ cho HS: Về nhà tìm hiểu và trả lời câu hỏi 2, 4 (Sgk) 
 + Các bạn trong hình bên đang làm gì? Theo em, việc làm đó có ý nghĩa như thế 
nào? 
 + Hãy tìm hiểu xem trong lớp có bao nhiêu bạn thích học môn Toán, môn Ngữ văn 
và môn Lịch sử. Theo em, các bạn thích học những môn khác có cần biết lịch sử 
không? Vì sao? 
 - Bước 2: HS tìm hiểu và trả lời câu hỏi theo yêu cầu sau tiết học... 
 - Bước 3: GV gợi ý cách tìm hiểu, cách trả lời câu hỏi. Thời hạn nộp bài buổi học 
lần sau nộp sản phẩm. 
Gv Dự kiến phương án trả lời câu hỏi 
 - Bước 4: GV chốt yêu cầu và nhận xét về tiết học.