Giáo án Khoa học tự nhiên 7 - Bài 24: Thực hành chứng minh quang hợp ở cây xanh

 BÀI 24: THỰC HÀNH 
 CHỨNG MINH QUANG HỢP Ở CÂY XANH 
 Thời gian thực hiện: 4 tiết 
I. Mục tiêu 
1. Kiến thức Khi kết thúc bài học, HS 
- Sử dụng được các dụng cụ, thiết bị, mẫu vật của bài thực hành. 
- Tiến hành thí nghiệm chứng minh quang hợp ở cây xanh. 
2. Năng lực 
2.1. Năng lực chung 
- Tự tìm kiếm thông tin, đọc sách giáo khoa, quan sát hình ảnh, đoạn video, mẫu vật để 
trình bày được các bước thí nghiệm; nêu được hiện tượng, kết quả của thí nghiệm; giải 
thích được ý nghĩa thực tiễn của việc trồng và bảo vệ thực vật 
- Thảo luận nhóm để làm thí nghiệm chứng minh tinh bột được tạo thành trong quang 
hợp và thí nghiệm chứng minh quang hợp giải phóng khí oxygen; trả lời câu hỏi hoàn 
thành bài thu hoạch của nhóm. 
- GQVĐ trong làm và quay video thí nghiệm chứng minh quang hợp giải phóng khí 
oxygen. 
2.2. Năng lực khoa học tự nhiên 
- Mô tả được các bước thực hành. Chứng minh tinh bột được tạo thành trong quang hợp 
và quang hợp giải phóng khí oxygen. 
- Nêu được Thực vật có khả năng quang hợp trong các điều kiện ánh sáng khác nhau ( 
ngoài trời, trong nhà hoặc dưới ánh sáng đèn LED..) để tổng hợp chất hữu cơ ( tinh bột) 
cung cấp cho cơ thể và giải phóng oxygen ra ngoài môi trường. 
-Vận dụng được kiến thức đã học để giải thích 1 số hiện tượng thực tế trong tự nhiên. 
3. Phẩm chất 
- Chăm chỉ, chịu khó trong việc sử dụng các dụng cụ, thiết bị phòng thí nghiệm. 
- Trung thực cẩn thận trong thực hành, ghi chép số liệu trung thực, rõ ràng khi làm thí 
 nghiệm. 
- Tích cực tuyên truyền bảo vệ trồng cây xanh. 
II. Thiết bị dạy học và học liệu 
1.Giáo viên: 
- Giá thí nghiệm, băng keo đen, nước ấm (khoảng 400C), cốc thủy tinh, nhiệt kế, panh, 
đĩa Petri, đèn cồn, ống nghiệm... - Hóa chất: Cồn 900; dung dịch iodine (iodine là thuốc thử tinh bột, khi nhỏ vào tinh 
bột, tinh bột sẽ thành màu xanh tím). 
- Mẫu vật (chuẩn bị ở nhà): cây khoai lang (Đã để trong bóng tối 2 ngày, dùng băng 
keo bịt kín 1 phần lá ở cả 2 mặt để ra chỗ nắng hoặc để dưới đèn điện từ 4 đến 6 giờ). 
- Phiếu học tập. 
- Mẫu phiếu đánh giá và thang đánh giá (để phát cho các nhóm). 
- Video: Thí nghiệm chứng minh tinh bột được tạo thành trong quang hợp và thí 
nghiệm chứng minh quang hợp giải phóng khí oxygen: 
2. Học sinh: 
- Đọc nghiên cứu và tìm hiểu trước bài ở nhà. 
- Mẫu vật (chuẩn bị ở nhà): cây khoai lang (Đã để trong bóng tối 2 ngày, dùng băng 
keo bịt kín 1 phần lá ở cả 2 mặt để ra chỗ nắng hoặc để dưới đèn điện từ 4 đến 6 giờ). 
III. Tiến trình dạy học 
TIẾT 82 
1. Hoạt động 1: Khởi động: Xác định vấn đề học tập là tìm hiểu về quang hợp. 
a) Mục tiêu: 
- Giúp học sinh có tâm thế vui vẻ trước khi vào bài học và biết được nội dung tìm 
hiểu liên quan đến các thí nghiệm về quá trình quang hợp ở cây xanh. 
b) Nội dung: 
- Học sinh tham gia trò chơi “Ngôi sao may mắn”: 
Nội dung các ngôi sao: 
Câu 1. Trong quá trình quang hợp, lá nhả ra loại khí nào ? 
A. Khí hiđrô B. Khí nitơ C. Khí ôxi D. Khí cacbônic 
Câu 2. Trong cơ thể thực vật, bộ phận nào chuyên hoá với chức năng chế tạo tinh bột 
? 
A. Hoa B. Rễ C. Lá D. Thân 
Câu 3. Thành phần nào dưới đây không tham gia trực tiếp vào quá trình quang hợp của 
thực vật ? 
A. Không bào B. Lục lạp C. Nước D. Khí cacbônic 
Câu 4. Điều kiện cần để lá cây có thể quang hợp được khi có đầy đủ các nguyên liệu 
là gì ? 
A. Nhiệt độ thấ B. Có ánh sáng C. Độ ẩm thấp D. Nền nhiệt cao 
Câu 5. Chất nào dưới đây là nguyên liệu của quá trình quang hợp ở thực vật ? 
A. Khí cacbônic B. Khí ôxi C. Tinh bột D. Vitamin ( các đ/c lấy thêm câu hỏi và tạo nhiều ngôi sao ở phần PP cho hs tham gia chơi) 
c) Sản phẩm: HS vận dụng kiến thức để trả lời câu hỏi GV đưa ra. 
d) Tổ chức thực hiện: 
 Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung 
 *Chuyển giao nhiệm vụ học tập 
 - GV thông báo luật chơi: HS hoạt động cá 
 nhân tham gia trò chơi: Trong mỗi ngôi sao sẽ 
 có 1 câu hỏi trắc nghiệm liên quan đến nội 
 dung bài đã học. Các em sẽ lựa chọn các ngôi 
 sao mà mình thích để trả lời câu hỏi. Bạn nào 
 trả lời đúng sẽ được 1 phần thưởng. 
 * Thực hiện nhiệm vụ: HS thực hiện theo yêu 
 cầu của giáo viên. 
 *Thực hiện nhiệm vụ học tập 
 - HS hoạt động cá nhân theo yêu cầu của GV, 
 hoàn thành nhiệm vụ. 
 - Giáo viên: Theo dõi và hỗ trợ các em khi cần. 
 *Báo cáo kết quả 
 - GV chiếu đáp án cho các em theo dõi. 
 *Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ 
 - Giáo viên nhận xét, đánh giá cuộc chơi. 
 ->Giáo viên nêu vấn đề cần tìm hiểu trong bài 
 học: Chúng ta đã biết, quang hợp là một quá 
 trình rất quan trọng của cây xanh, nhờ quá trình 
 quang hợp, cây chế tạo được tinh bột và giải 
 phóng khí oxygen ra ngoài môi trường. Để 
 kiểm chứng điều đó, chúng ta sẽ tìm hiểu vào 
 nội dung bài học hôm nay. 
 ->Giáo viên nêu mục tiêu bài học: 
Hướng dẫn về nhà: Học bài và đọc trước mục 2 sách giáo khoa. 
 TIẾT 83 
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới 
Hoạt động 2.1: Thực hành thí nghiệm chứng minh tinh bột được tạo thành trong 
quang hợp. 
a) Mục tiêu: 
- HS làm được thí nghiệm chứng minh và nhận biết được sự tạo thành của tinh bột trong 
quang hợp. 
- Giải thích được mục đích của các bước khi tiến hành thí nghiệm. 
b) Nội dung: 
- HS nghiên cứu thông tin SGK để: Nêu thiết bị, dụng cụ, mẫu vật, hóa chất để tiến 
hành thí nghiệm. 
- HS theo dõi video hướng dẫn các bước khi làm thí nghiệm. 
- HS kiểm tra lại thiết bị, dụng cụ, mẫu vật và hóa chất của nhóm mình. 
- HS tiến hành làm thí nghiệm và hoàn thành nội dung số 1 trong phiếu thu hoạch nhóm. 
c) Sản phẩm: 
- HS nghiên cứu thông tin SGK để trả lời câu hỏi. Đáp án có thể là: 
+ Thiết bị, dụng cụ: Cốc thủy tinh, ống nghiệm, đĩa Petri, đèn cồn, nước ấm (khoảng 
400), giá thí nghiệm (hoặc kiềng sắt, lưới ami-ăng). 
+ Mẫu vật (chuẩn bị ở nhà): cây khoai lang (Đã để trong bóng tối 2 ngày, dùng băng 
keo bịt kín 1 phần lá ở cả 2 mặt để ra chỗ nắng hoặc để dưới đèn điện từ 4 đến 6 giờ). 
+ Hóa chất: Cồn 900; dung dịch iodine. 
- Bảng thu hoạch nhóm. 
d) Tổ chức thực hiện: 
 Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung 
 *Chuyển giao nhiệm vụ học tập - Thiết bị, dụng cụ, hóa chất của 
 - GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, nghiên cứu thí nghiệm: 
 thông tin SGK cho biết: Nêu thiết bị, dụng cụ, + Thiết bị, dụng cụ: Cốc thủy 
 mẫu vật, hóa chất để tiến hành thí nghiệm? tinh, ống nghiệm, đĩa Petri, đèn 
 - GV chiếu video thí nghiệm chứng minh tinh bột cồn, nước ấm (khoảng 400), giá thí 
 được tạo thành trong quang hợp. nghiệm (hoặc kiềng sắt, lưới ami-
 - GV yêu cầu các nhóm kiểm tra lại thiết bị, dụng ăng). 
 cụ, mẫu vật và hóa chất của nhóm mình. + Mẫu vật (chuẩn bị ở nhà): cây 
 - GV yêu cầu các nhóm làm thí nghiệm và hoàn khoai lang (Đã để trong bóng tối 
 thành nội dung số 1 trong bảng thu hoạch nhóm 2 ngày, dùng băng keo bịt kín 1 *Thực hiện nhiệm vụ học tập phần lá ở cả 2 mặt để ra chỗ nắng 
 - HS nghiên cứu thông tin SGK để trả lời. hoặc để dưới đèn điện từ 4 đến 6 
 - HS theo dõi video, ghi nhớ các bước tiến hành; giờ). 
 vận dụng kiến thức đã học để thực hiện nhiệm vụ + Hóa chất: Cồn 900; dung dịch 
 của nhóm. iodine. 
- Trong quá trình làm thí nghiệm, nhóm trưởng - Hiện tượng / kết quả: 
 tổng hợp phần công việc đã làm ở nhà để đánh Phần lá bị bịt kín bởi băng giấy 
 giá và cho điểm các thành viên theo mẫu phiếu đen không có màu xanh tím khi 
 đánh giá. nhúng lá vào dung dịch iodine; 
 các phần lá không bị bịt băng giấy 
 *Báo cáo kết quả và thảo luận đen thì có màu xanh tím. 
 GV gọi ngẫu nhiên một HS đại diện cho một - Trả lời câu hỏi: 
 nhóm trình bày, các nhóm khác bổ sung (nếu có). + Mục đích của việc sử dụng băng 
 *Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ giấy đen bịt kín một phần lá ở cả 
 - Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá. hai mặt là để phần lá bị kín không 
 - Giáo viên nhận xét, đánh giá. nhận được ánh sáng như vậy diệp 
 - GV nhận xét và chốt nội dung số 1 trong bảng lục sẽ không hấp thụ được ánh 
 thu hoạch nhóm. sáng. 
 + Cho chiếc lá đã bỏ băng giấy 
 đen vào cốc có cồn 900 đun sôi 
 cách thủy có tác dụng phá hủy cấu 
 trúc và tính chất của diệp lục. 
 + Tinh bột được tạo thành ở phần 
 lá không bị bịt băng giấy đen vì 
 khi nhúng lá thí nghiệm vào dung 
 dịch iodine thì phần đó có màu 
 xanh tím. 
 * Kết luận: Tinh bột là sản phẩm 
 của quang hợp. 
Hướng dẫn về nhà: Học bài và đọc trước mục 2 sách giáo khoa. 
 TIẾT 84 
Hoạt động 2.2: Thực hành thí nghiệm chứng minh quang hợp giải phóng khí 
oxygen. 
a) Mục tiêu: 
- HS làm được thí nghiệm và chứng minh được trong quá trình quang hợp cây xanh giải 
phóng ra khí oxygen. 
b) Nội dung: 
- HS nghiên cứu thông tin SGK để: Nêu thiết bị, dụng cụ, mẫu vật để tiến hành thí 
nghiệm? 
- HS theo dõi video thí nghiệm; thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi ở nội dung số 2 trong 
phiếu thu hoạch nhóm: 
+ Nêu các bước tiến hành thí nghiệm? 
+ Điều kiện tiến hành thí nghiệm ở hai cốc khác nhau như thế nào? 
+ Hiện tượng nào chứng tỏ cành rong đuôi chó thải chất khí? Chất khí đó là gì? Hiện 
tượng gì xảy ra khi đưa quay đóm (còn toàn đỏ) vào miệng ống nghiệm? 
+ Nêu hiện tượng, kết quả của thí nghiệm? 
+ Khi nuôi cá cảnh trong bể kính người ta thường thả vào bể một số cành rong và cây 
thủy sinh. Em hãy giải thích ý nghĩa của việc làm đó? 
c) Sản phẩm: 
- HS nghiên cứu thông tin SGK để trả lời câu hỏi. Đáp án có thể là: 
+ Thiết bị, dụng cụ: Cốc thủy tinh, ống nghiệm, giấy đen, que đóm. 
+ Mẫu vật: 2 cành rong đuôi chó. 
- Bảng thu hoạch nhóm. 
d) Tổ chức thực hiện: 
 Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung 
 *Chuyển giao nhiệm vụ học tập - Thiết bị, dụng cụ, hóa chất của 
 - GV yêu cầu HS nghiên cứu thông tin SGK cho thí nghiệm: 
 biết: Nêu thiết bị, dụng cụ và mẫu vật để tiến hành + Thiết bị, dụng cụ: Cốc thủy 
 thí nghiệm. tinh, ống nghiệm, giấy đen, que 
 - GV chiếu video thí nghiệm chứng minh quang đóm. 
 hợp giải phóng khí oxygen. + Mẫu vật: 2 cành rong đuôi chó. 
 - GV yêu cầu các nhóm , thảo luận và hoàn thành - Trả lời câu hỏi: 
 nội dung số 2 trong bảng thu hoạch nhóm. + Để làm TN thực hiện theo 4 
 *Thực hiện nhiệm vụ học tập bước (SGK). - HS nghiên cứu thông tin SGK để trả lời. + Hai cốc trong thí nghiệm chứng 
 - HS theo dõi video, ghi nhớ các bước tiến hành; minh quang hợp giải phóng khí 
 vận dụng kiến thức đã học để thực hiện nhiệm vụ Oxygen khác nhau về điều kiện 
 của nhóm. tiến hành thí nghiệm là ánh sáng. 
 *Báo cáo kết quả và thảo luận + Khi đưa qua đón còn tàn đỏ vào 
 GV gọi ngẫu nhiên một HS đại diện cho một gần miệng ống nghiệm đặt ngoài 
 nhóm trình bày, các nhóm khác bổ sung (nếu có). ánh sáng thì que đóm cháy, điều 
 *Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ đó chứng tỏ có oxygen (chất khí 
 - Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá. duy trì sự cháy) được tạo thành 
 - Giáo viên nhận xét, đánh giá. trong ống nghiệm thông qua quá 
 - GV nhận xét và chốt nội dung số 2 trong bảng trình quang hợp, nhờ có sự có mặt 
 thu hoạch nhóm. của diệp lục trong lá rong và ánh 
 sáng. 
 + Hiện tượng / kết quả: Khi đưa 
 que đóm còn tàn đỏ vào gần ống 
 nghiệm thì que đóm cháy. 
 + Khi nuôi cá cảnh trong bể kính 
 người ta thường hay thả vào bể 
 một số loại rong và cây thủy sinh 
 để các loài cây đó thực hiện 
 quang hợp giải phóng oxygen 
 cung cấp cho quá trình trao đổi 
 khí ở cá. 
 * Kết luận: Sản phẩm của quá 
 trình quang hợp có khí oxygen. 
Hướng dẫn về nhà: Học bài và trả lời câu hỏi sách giáo khoa. 
 TIẾT 85 
3. Hoạt động 3: Thu hoạch- Luyện tập. 
a) Mục tiêu: Hệ thống được kiến thức trong bài thực hành và hoàn thành được báo cáo 
thực hành.. 
b) Nội dung: 
- HS nêu lại nội dung của bài thực hành. 
- Các nhóm hoàn thiện bảng thu hoạch nhóm 
c) Sản phẩm: 
- Bài thu hoạch của nhóm 
d) Tổ chức thực hiện: 
 Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung 
 *Chuyển giao nhiệm vụ học tập 
 + GV yêu cầu HS nhắc lại nội dung đã làm trong 
 bài thực hành. 
 + GV yêu cầu các nhóm hoàn thiện và nộp bài thu 
 hoạch nhóm. 
 *Thực hiện nhiệm vụ học tập 
 HS thực hiện theo yêu cầu của giáo viên. 
 *Báo cáo kết quả và thảo luận 
 + Các nhóm nộp lại bản thu hoạch của nhóm. 
 *Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ 
 GV nhận xét phần thực hành của các nhóm. 
4. Hoạt động 4: Vận dụng 
a) Mục tiêu: 
- Phát triển năng lực tự học và năng lực thực hành. 
b) Nội dung: 
- Làm và quay lại video thí nghiệm chứng minh quang hợp giải phóng khí oxygen. 
c) Sản phẩm: 
- Video làm thí nghiệm của HS. 
d) Tổ chức thực hiện: 
 Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung 
*Chuyển giao nhiệm vụ học tập 
 - Yêu cầu mỗi nhóm HS tự làm và quay lại 
video thí nghiệm chứng minh quang hợp giải 
phóng khí oxygen. 
*Thực hiện nhiệm vụ học tập 
 Các nhóm HS thực hiện theo nhóm làm ra sản 
phẩm. 
*Báo cáo kết quả và thảo luận 
 Sản phẩm của các nhóm 
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ 
Giao cho học sinh thực hiện ngoài giờ học trên 
lớp và nộp sản phẩm vào tiết sau. 
 MẪU PHIẾU ĐÁNH GIÁ 
 Mức hoàn thành công việc được 
 Tên học sinh 
 giao (tính theo thang đánh giá) 
 Thang đánh giá 
Tiêu chí Mức 1 (Chưa đạt) Mức 2 (Trung Mức 3 ( Khá) Mức 4 (Tốt) 
 bình) 
 Nội Không tham gia Có tham gia Tham gia tích Tham gia tích 
 dung nhưng hời hợt, cực nhưng cực, hoàn 
 công chưa nghiêm túc hoàn thành thành xuất sắc 
 việc công việc chậm 
 PHIẾU HỌC TẬP 
Lớp: . Nhóm: 
Họ và tên các thành viên : 
 .. 
Nội dung 1: 
- H1. Nêu hiện tượng, kết quả của thí nghiệm? 
 Thí nghiệm 1 Hiện tượng/kết quả 
 Thí nghiệm chứng 
 minh tinh bột được tạo 
 thành trong quang hợp. 
- H2. Trả lời các câu hỏi: 
1. Mục đích của việc sử dụng băng giấy đen bịt kín một phần lá ở cả hai mặt là gì? 
2. Cho chiếc lá đã bỏ băng giây đen vào cốc có cồn 900, đun sôi cách thủy có tác dụng 
gì? 
3. Tinh bột được tạo thành ở phần nào của lá trong thí nghiệm trên? Vì sao em biết? 
Nội dung 2: 
- H1. Nêu hiện tượng, kết quả của thí nghiệm? 
 Thí nghiệm 2 Hiện tượng/kết quả 
 Thí nghiệm chứng 
 minh quang hợp giải 
 phóng khí oxygen. 
- H2. Trả lời các câu hỏi: 
1. Điều kiện tiến hành thí nghiệm ở hai cốc khác nhau như thế nào? 
2. Hiện tượng nào chứng tỏ cành rong đuôi chó thải chất khí? Chất khí đó là gì? Hiện 
tượng gì xảy ra khi đưa quay đóm (còn toàn đỏ) vào miệng ống nghiệm? 
3. Khi nuôi cá cảnh trong bể kính người ta thường thả vào bể một số cành rong và cây 
thủy sinh. Em hãy giải thích ý nghĩa của việc làm đó