Giáo án Khoa học tự nhiên 7 - Bài 17: Ảnh của 1 vật qua gương phẳng - Năm học 2023-2024

 Ngày soạn: 30/12/2023 
 BÀI 17: ẢNH CỦA MỘT VẬT QUA GƯƠNG PHẲNG 
 Thời gian thực hiện tiết (3 tiết) 
I. Mục tiêu 
1. Năng lực: 
1.1. Năng lực chung: 
- Tự chủ và tự học: Chủ động tích cực tham gia các hoạt động trong bài học. 
- Giao tiếp và hợp tác: Tham gia thảo luận, trình bày, diễn đạt các ý tưởng; làm 
việc nhóm hiệu quả 
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Đề xuất các ý tưởng, phương án để thảo luận, giải 
quyết các vấn đề nêu ra trong bài học. 
1.2. Năng lực đặc thù: 
- Nhận thức KHTN: Nêu được tính chất của gương phẳng; Dựng được ảnh của 
một vật qua gương phẳng 
- Tìm hiểu tự nhiên: Thực hiện được các thí nghiệm tạo ảnh của vật 
- Vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học: Vận dụng được định luật phản xạ ánh sáng 
trong một số trường hợp đơn giản 
2. Phẩm chất: 
- Tham gia tích cực các hoạt động học tập 
- Có niềm say mê, hứng thú, thích tìm tòi, khám phá. 
II. Thiết bị dạy học và học liệu 
1. Giáo viên: 
- Máy chiếu, Hình 17.3; 17.4 SGK. 
- Phiếu bài tập số 1, phiếu bài tập số 2. 
- Chuẩn bị cho mỗi nhóm HS 1 tấm kính trong suốt có giá đỡ. 
2. Học sinh: 
- Một gương soi nhỏ, 2 cây nến (hoặc 2 quả pin) giống nhau; 1 thước có ĐCNN 
đến mm. 
- Học bài cũ, nghiên cứu trước các nội dung của bài mới. 
III. Tiến trình dạy học 
TIẾT 61 
1. Hoạt động 1: Mở đầu 
a) Mục tiêu: Giúp học sinh kích thích hứng thú, khởi động tư duy và phát hiện 
được vấn đề nghiên cứu thông qua quan sát, phân tích các hiện tượng vật lí. b) Nội dung: 
GV chiếu hình ảnh Tháp Rùa ở hồ Hoàn Kiếm lên màn chiếu => HS quan sát, 
nhận xét hình ảnh quan sát được. 
- HS quan sát đọc dòng chữ ghi ở trước xe cứu thương hình 17.1 sgk. 
- GV yêu cầu HS đưa ra các cách để có thể đọc được dòng chữ đó dễ dàng hơn. 
- HS trả lời, từ đó GV dẫn dắt vào bài mới. 
c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS 
d) Tổ chức thực hiện: 
 Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung 
 *Giao nhiệm vụ học tập 
 GV yêu cầu HS quan sát hình ảnh và nêu nhận 
 xét. 
 GV chiếu hình ảnh. 
 Yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi đọc dòng chữ 
 ghi ở đầu xe cứu thương. 
 - Có thể dụng dụng cụ nào để hỗ trợ giúp ta đọc 
 dòng chữ đó dễ hơn. 
 * Thực hiện nhiệm vụ 
 HS thảo luận nhóm đôi thực hiện nhiệm vụ 
 * Báo cáo, thảo luận GV gọi ngẫu nhiên đại diện nhóm HS trình 
 bày các giải pháp hỗ trợ giúp đọc dòng chữ dễ 
 dàng hơn 
 * Kết luận, nhận định 
 Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá câu trả lời 
 của bạn. 
 - Giáo viên NX, đánh giá câu trả lời của HS. 
 - Giáo viên gieo vấn đề cần tìm hiểu trong bài 
 học: Ta thấy hình ảnh tháp bị lộn ngược, chữ 
 AMBULANCE lại được viết ngược từ phải 
 sang trái, qua mặt nước, gương. Vậy những 
 ảnh này có gì đặc biệt ta đi vào bài hôm nay. 
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới 
a) Mục tiêu: 
- Nêu được khái niệm ảnh của vật qua gương phẳng; Dự đoán tính chất ảnh của 
vật qua gương phẳng phát triển năng lực tìm tòi khám phá. 
- Tiến hành thí nghiệm kiểm tra từ đó khám phá ra tính chất ảnh của vật qua 
gương phẳng nhằm phát triển năng lực tìm tòi khám phá 
- HS biết dựng ảnh của vật qua gương phẳng dựa vào tính chất ảnh và định luật 
phản xạ ánh sáng. 
b) Nội dung: 
- Quan sát hình ảnh qua gương tìm hiểu khái niệm ảnh của vật qua gương phẳng 
từ đó dự đoán tính chất ảnh của vật qua gương phẳng. 
- HS đọc SGK kết hợp với hoạt động nhóm đề ra phương án tiến hành thí nghiệm 
kiểm tra dự đoán về tính chất ảnh của vật qua gương phẳng. 
+ Thực hiện các thí nghiệm, thu thập số liệu, phân tích số liệu. 
+ Rút ra kết luận về tính chất ảnh qua gương phẳng 
- Yêu cầu HS đọc thông tin sgk quan sát GV thực hiện mẫu vẽ ảnh của một điểm 
sáng S (nguồn sáng rất nhỏ). 
+ Thực hiện nội dung phiếu học tâp số 1, số 2. 
c) Sản phẩm: 
- Các câu trả lời của HS. 
- Thao tác thí nghiệm, ghi chép đầy đủ các số liệu và rút ra tính chất ảnh của vật 
qua gương phẳng. 
- Hoàn thành nội dung phiếu học tập số 1, số 2 
d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung 
 Hoạt động 2.1: Tìm hiểu khái niệm ảnh qua gương phẳng và nêu dự đoán 
 tính chất của ảnh qua gương phẳng 
 * Giao nhiệm vụ học tập I. Ảnh của vật qua gương phẳng 
 GV yêu cầu HS hoạt động nhóm đôi sử 
 dụng gương soi và mô tả hình ảnh nhìn 
 th y trong 
 ấ gương. 
 - Lấy ví dụ về ảnh của vật qua các mặt 
 phản xạ khác nhau. 
 - So sánh ảnh quan sát được trong gương 
 - Hình của vật nhìn thấy trong gương 
 với vật 
 phẳng được gọi là ảnh của vật qua 
 *Thực hiện nhiệm vụ gương phẳng. 
 HS thực hiện yêu cầu của GV thảo luận - Ảnh không hứng được trên màn 
 nhóm đôi đưa ra nhận xét. chắn gọi là ảnh ảo. 
 HS quan sát ảnh trong gương và nêu dự - Ảnh hứng được trên màn chắn là 
 đoán về tính chất của ảnh bởi gương ảnh thật. 
 phằng 
 *Báo cáo, thảo luận 
 GV gọi HS trình bày kết quả quan sát và 
 thảo luận, HS khác nhận xét. 
 *Kết luận, nhận định 
 - GV nhận xét, kết luận, đánh giá hoạt 
 động của học sinh và chốt nội dung kiến 
 thức. 
*Hướng dẫn về nhà: Học mục I bài và làm bài tập mục. 
 TIẾT 62 
 Hoạt động 2.2: Khám phá tính chất của ảnh tạo bởi gương phẳng bằng 
thí nghiệm 
 *Giao nhiệm vụ học tập II. Tính chất ảnh của vật qua 
 gương phẳng. 
 - GV yêu cầu HS tìm hiểu thông tin sgk. 
 1. Dự đoán tính chất của ảnh qua 
 - Đề xuất phương án kiểm tra dự đoán 
 gương phẳng 
 tính chất của ảnh tạo bởi gương phẳng. 
 (HS dự đoán) 2. Thí nghiệm kiểm 
 - Tiến hành thí nghiệm kiểm tra. tra dự đoán 
 - GV yêu cầu HS cho biết dòng chữ trên a) Dụng cụ thí nghiệm 
 u xe c ph n v t ra 
 đầ ứu thương ở ầ ấn đề đặ 
 ở đầu bài là gì? Nhận xét và nêu mục tác 
 dụng của việc viết dòng chữ đó như vậy. 
 - Thực hiện thí nghiệm kiểm tra dự đoán 
 và hoàn thành nội dung phiếu học tập số b) Tiến hành thí nghiệm 
 1. 
 *Thực hiện nhiệm vụ 
 HS thực hiện yêu cầu của GV 
 Các nhóm nhận dụng cụ thí nghiệm triển 
 khai thí nghiệm thu thập số liệu, phân c) Kết luận 
 tích số liệu để khẳng định hoặc bác bỏ 
 - Ảnh của vật qua gương phẳng là ảnh 
 dự đoán. Hoàn thành phiếu học tập số 1 
 ảo không hứng được trên màn chắn. 
 *Báo cáo, thảo luận 
 - Độ lớn của ảnh bằng độ lớn của vật 
 GV gọi đại diện nhóm HS trình bày kết - Khoảng cách từ một điểm của vật 
 quả, các nhóm khác nhận xét, bổ sung đến gương bằng khoảng cách từ ảnh 
 *Kết luận, nhận định của điểm đó đến gương (ảnh và vật 
 đối xứng nhau qua gương). 
 - GV nhận xét, kết luận, đánh giá hoạt 
 động của học sinh và chốt nội dung kiến - Có sự hoán đổi trái – phải giữa vật 
 thức và ảnh. 
*Hướng dẫn về nhà: Học mục I bài và làm bài tập mục. 
 TIẾT 63 
 Hoạt động 2.3: Dựng ảnh của vật qua gương phẳng 
 *Giao nhiệm vụ học tập III. Dựng ảnh của vật qua gương 
 phẳng 
 - Yêu cầu HS đọc thông tin sgk nêu các 
 bược dựng ảnh của một điểm sáng. 1. Dựng ảnh của một điểm sáng 
 - GV hướng dẫn HS dựng ảnh của điểm + Các bước dựng ảnh của một điểm 
 sáng theo từng bước. sáng 
 - Dựng ảnh của vật theo tính chất ảnh. B1: 
 - Yêu cầu HS làm phiếu học tập số 2. B2: 
 *Thực hiện nhiệm vụ B3 
 Đọc thông tin SGK thực thiện theo yêu 
 cầu của GV. Hoàn thiện phiếu học tập 
 số 2 vào bảng phụ. 
 *Báo cáo, thảo luận 
 Đại diện HS trình bày kết quả, Các 
 nhóm khác nhận xét, bổ sung. 
 *Kết luận, nhận định Mắt nhìn thấy ảnh S’ vì chùm tia phản 
 xạ lọt vào mắt có đường kéo dài đi 
 - GV nhận xét, kết luận, đánh giá hoạt 
 qua S’. 
 động của học sinh và chốt nội dung kiến 
 thức. 2. Dựng ảnh của một vật qua gương 
 phẳng 
 - Lấy A’ đối xứng với A qua gương; 
 B’ đối xứng với B qua gương. 
 - Nối A’B’ bằng nét đứt 
 A’B’ là ảnh của AB qua gương. 
3. Hoạt động 3. Luyện tập 
a) Mục tiêu: Hệ thống kiến thức của bài và vận dụng kiến thức làm một số bài 
tập. b) Nội dung: Học sinh làm 4 bài tập trắc nghiệm (có phục lục kèm theo) 
c) Sản phẩm: Câu trả lời của hs 
d) Tổ chức thực hiện: 
 Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung 
 *Giao nhiệm vụ học tập 
 GV có thể sử dụng trò chơi tổ chức cho HS hoàn 
 thiện bài tập 
 *Thực hiện nhiệm vụ 
 Thực hiện theo yêu cầu của GV hoàn thiện bài 
 tập 
 *Báo cáo, thảo luận: Báo cáo kết quả 
 *Kết luận, nhận định: GV nhận xét đánh giá 
4. Hoạt động 4: Vận dụng 
a) Mục tiêu: Phát triển năng lực tìm tòi khám phá 
b) Nội dung: Chế tạo kính tiềm vọng 
c) Sản phẩm: Chế tạo được kính tiềm vọng, trình bày nguyên lý hoạt động của 
kính tiềm vọng. 
d) Tổ chức thực hiện: 
 Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung 
 *Giao nhiệm vụ học tập 
 Yêu cầu mỗi nhóm chế tạo 1 kính tiềm vọng bằng 
 nguyên liệu có sẵn 
 *Thực hiện nhiệm vụ 
 Các nhóm HS thực hiện theo nhóm làm ra sản 
 phẩm. 
 *Báo cáo, thảo luận 
 Sản phẩm của các nhóm 
 *Kết luận, nhận định 
 Giao cho học sinh thực hiện ngoài giờ học trên lớp 
 và nộp sản phẩm vào tiết sau. 
 Phụ lục (nếu có): Phụ lục có thể là hệ thống câu hỏi cho HS luyện tập, vận dụng 
cũng có thể là bảng số liệu để HS điền dữ liệu vào. 
PHỤC LỤC CÂU HỎI PHẦN LUYỆN TẬP 
Bài 1: Chỉ ra phát biểu sai. Ảnh của vật qua gương phẳng 
A. Là ảnh ảo, kích thước luôn bằng kích thước của vật 
B. Là ảnh ảo, kích thước càng lớn khi vật càng gần gương phẳng. 
C. Là ảnh ảo, đối xứng với vật qua gương phẳng. 
D. Là ảnh ảo, khoảng cách từ ảnh tới gương bằng khoảng cách từ vật đến gương. 
Bài 2. Chọn câu trả lời đúng 
Khi soi gương, ta thấy 
A. Ảnh thật ở sau gương B. Ảnh ảo ở sau gương 
C. Ảnh thật ở trước gương D. Ảnh ảo ở trước gương 
 Bài 3. Đặt một vật cách gương phẳng 4cm sẽ cho ảnh ảo cách gương một khoảng 
 là: 
A. 2cm B. 4cm C. 8cm D. 16cm 
Bài 4. Ảnh của vật tạo bởi gương phẳng là: 
A. Ảnh ảo, không hứng được trên màn. B. Ảnh thật, hứng được trên màn 
C. Ảnh ảo, hứng được trên màn. D. Ảnh thật, không hứng được trên màn 
 Bài 5. Một ngọn nến cao 10 cm đặt trước gương phẳng, ảnh của ngọn nến cao: 
A. 5 cm. B. 10 cm C. 15 cm D. 20 cm