Giáo án Hóa học 9 - Tuần 9: Ôn tập giữa học kì I - Năm học 2023-2024
Bạn đang xem nội dung tài liệu Giáo án Hóa học 9 - Tuần 9: Ôn tập giữa học kì I - Năm học 2023-2024, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Ngày soạn: 25/10/2023 ÔN TẬP GIUA HỌC KÌ I I. Mục tiêu : 1. Kiến thức - Củng cố hệ thống hoá kiến thức về tính chất của các hợp chất vô cơ, kim loại để HS thấy được mối quan hệ giữa đơn chất và hợp chất . 2. Năng lực: - Năng lực làm chủ và phát triển bản thân: Năng lực tự học, năng lực tư duy, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản lý. - Năng lực về quan hệ xã hội: Năng lực hợp tác, năng lực giao tiếp. - Năng lực về công cụ lao động: Năng lực sử dụng CNTT, năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học - Năng lực kiến thức hóa học, năng lực nghiên cứu khoa học, năng lực thực hành hóa học, năng lực tính toán. 3. Phẩm chất - Giúp học sinh có đức tính chăm học, chăm làm, hăng say học hỏi và nhiệt tình tham gia công việc chung sẽ giúp các em rèn luyện, phát triển bản thân để đạt được những thành II. ChuÈn bÞ: -Gv: B¶ng phô -Hs: ¤n tËp c¸c bµi ®· cho vÒ nhµ III. Tiến trình dạy học : 1. Ôn định 2. Bài mới Hoạt động dạy-học Nội dung Hoạt động 1: Những kiến thức cơ bản I.KiÕn thøc c¬ b¶n -HS: Cùng nhau thảo luận, trao đổi và 1/Sự chuyển đổi kim loại thành c¸c hoàn thành chuỗi sau: loại hîp chất v« cơ: a. Fe -> FeCl2 a/ Kim loại ---> Muối b. Na -> NaOH -> NaC l-> NaNO3 b/ Kim loại --> bazơ-->muối(1)--> c. Ca ->CaO ->Ca(OH)->Ca(NO3)2- muối(2) >CaSO4 c/ Kim loại --> oxitbazơ-->bazơ-- d. Cu -> CuO -> CuCl2 -> Cu(OH)2 - >muối >CuSO4 ->Cu(NO3)2 d/ Kim loại -->oxit bazơ-->muối-- >bazơ HS: Tương tự các chuỗi đã làm, hoàn thành các chuỗi GV đã cho: a. CuSO4 -> Cu b. FeCl3 -> Fe(OH)3 ->Fe2O3 -> Fe c. Cu(OH)2 -> CuSO4 -> Cu Hoạt động 2: Bài tập 2/Sự chuyển đổi c¸c hợp chất v« cơ 1/ Viết PT biểu diễn biến ho¸ sau: thành kim loại : a/ Muối --> kim loại - GV yªu cầu HS lªn bảng viết c¸c PT b/ Muối--> bazơ--> oxitbazơ --> kim biểu diễn d·y chuyển đổi: loại c/ Bazơ-->muối-->kim loại - HS lªn bảng viết 2 d·y cả lớp quan s¸t sửa sai . II. Bµi tËp 2/ HS lªn bảng viết PT xảy ra a/ Fe→FeCl3→Fe(OH)3→Fe2(SO4)3→ FeCl3 b/Fe(NO3)3→Fe(OH)3→Fe2O3→Fe 3/ H? cã thể dïng ho¸ chất nào nhận →FeCl2→Fe(OH)2 ra nh«m, ho¸ chất nào nhận ra sắt? 4/ H2SO4phản ứng với d·y chất nào? 2/ Cho 4 chất sau: Al, AlCl3, Al(OH)3, Al2O3.h·y xếp 4 chất này 5/ dd NaOH phản ứng được với chất thành 2 d·y chuyển đổi và viết c¸c nào? PT xảy ra: a/ Al→ AlCl3→Al(OH)3→Al2O3 6/ dïng phương ¸n nào ? b/ AlCl3→Al(OH)3→Al2O3→Al 7/ Dïng dd nào tại sao? Viết PT minh 3/ Dïng dd NaOH nhận ra nh«m, hoạ dïng HCl nhận ra sắt ,cßn lại là Cu 8/ Dïng chất nào để làm kh« c¸c khÝ SO2, CO2, O2?:V× sao. 4/ H2SO4 lo·ng phản ứng với d·y : Al->AL2O3->Fe(OH)3->BaCl2 5/ d d NaOH phản ứng được với d·y chất . H2SO4,SO2,CO2,FeCl2 6/ Phương ¸n a 7/ Dùng dd AgNO3 8/ Dïng dd H2SO4 đặc v× H2SO4 đặc cã tÝnh h¸o nước và kh«ng t¸c dụng với c¸c chất trªn Bài 3:SGK (72) Bài 3: Lời giải: Có ba kim loại là nhôm, bạc, sắt. Hãy Trích mẫu thử và đánh số thứ tự: nêu phương pháp hóa học để nhận biết – Nhỏ dung dịch NaOH lần lượt vào từng kim loại. Các dụng cụ hóa chất 3 ống nghiệm chứa 3 kim loại trên coi như có đủ. Viết các phương trình hóa học để nhận biết ba kim loại. + Kim loại nào tác dụng và có bọt khí - G V yªu cầu HS lªn bảng làm c¸c Hs bay lên là Al kh¸c lµm vµo vë + 2 kim loại còn lại (Fe, Ag) không tác dụng. PTHH: 2Al + 2NaOH + 2H2O → 2NaAlO2 + 3H2 ↑ - Cho dung dịch HCl vào hai kim loại Fe và Ag: + Kim loại nào tác dụng và có khí bay lên là Fe + Kim loại nào không tác dụng là Ag. PTHH: Fe + 2HCl → FeCl2 + H2 ↑ Hoạt động dạy-học Nội dung Bµi tËp : Hoµ tan hoµn toµn 4,54g hçn Bµi tËp hîp gåm Zn vµ ZnO b»ng 100 ml dung dÞch HCl 1,5M Sau ph¶n øng thu ®•îc ViÕt ph•¬ng tr×nh 448 cm khÝ ë (®ktc) Zn + 2HCl --→ ZnCl2 + H2 a. ViÕt c¸c ph•¬ng tr×nh ph¶n øng ZnO + 2HCl ---→ ZnCl2 + x¶y ra H2O b. TÝnh khèi l•îng cña mçi chÊt cã trong hçn hîp ban ®Çu b. §æi sè liÖu ®Çu bµi c. TÝnh nång ®é mol cña c¸c chÊt cã trong dung dÞch khi ph¶n øng kÕt nHCl = CM x V = 1,5 x 0,1 = 0,15 thóc (Gi¶ thiÕt r»ng thÓ tÝch cña dd mol thay ®æi kh«ng ®¸ng kÓ so víi thÓ tÝch cña dd axit nH = V: 22,4 = 0,448 : 22,4 = 0,02 Gv: Gäi 1 Hs viÕt ph•¬ng tr×nh ph¶n øng mol vµ ®æi sè liÖu ®Çu bµi , c¸c Hs kh¸c lµm vµo vë Gv: Gîi ý ®Ó Hs so s¸nh s¶n phÈm cña Theo ph•¬ng 1: ph¶n øng 1 vµ ph¶n øng 2 . Tõ ®ã biªt sö n Zn = nH = 0,02 mol dông sè mol cña hi®r« ®Ó tÝnh sè mol cña → mZn = 0,02 x 65 = 1,3 (gam) Zn ➔ mZnO = mhh - mZn = 4,54 – 1,3 Gv: Gäi Hs lµm tiÕp phÇn b 3,24 (g) Gv: Gäi mét sè Hs nªu ph•¬ng h•íng phÇn c GV: §•a bµi tËp tiÕp theo Bµi tËp 2: Cho 4 b×nh mÊt nh·n ®ång thêi lÇn l•ît H•íng gi¶i chøa c¸c dd sau : dd HCl dd NaCl dd Dïng giÊy quú tÝm nhËn ra 3 nhãm H2SO4 , dd NaOH, ddFeCl2 . B»ng GiÊy quú tÝm chuyÓn mµu ®á lµ dd ph•¬ng ph¸p ho¸ häc h·y nhËn biÕt c¸c HCl vµ dd H2SO4(N1) dd trªn GiÊy quú chuyÓn mµ xanh lµ dd GV: Gäi Hs ®äc bµi tËp NaOH Hs: Nªu ph•¬ng h•íng lµm GiÊy quú kh«ng chuyÓn mµu lµ dd GV: tãm t¾t c¸ch lµm → nhËn xÐt NaCl vµ dd FeCl2(N2) Hs: Lµm vµo vë Dïïng dd BaCl2 nhËn ra c¸c dd Gv: ChÊm mét sè bµi nhãm 1 Gv: NhËn xÐt chung vµ h•íng dÉn Hs Dïng NaOH nhËn ra nhãm 2 c¸ch lµm bµi chi tiÕt h¬n Bài 2 :Lời giải: PTHH: Các dãy Bài 2: SGK(T72) Cho bốn chất sau: Al, chuyển hóa có thể có: AlCl3, Al(OH)3, Al2O3. Hãy sắp xếp bốn chất này thành hai dãy chuyển hóa (mỗi dãy đều gòm 4 chất) và viết các phương trình hóa học tương ứng để thực hiện dãy Dãy biến hóa 1: chuyển hóa đó. Al → AlCl3 → Al(OH)3 → Al2O3 Lời giải: Dãy biến hóa 2: AlCl3 → Al(OH)3 → Al2O3 → Al PTHH: VI. Hướng dẫn học ở nhà Ôn tập tốt chuẩn bị kiểm tra học kú Lµm c¸c bµi tËp phÇn «n tËp häc k× Tiết 17: NHÔM (KHHH: Al; NTK: 27) I. MỤC TIÊU BÀI DẠY. 1. KiÕn thøc: Hs hieu ®•îc: - TÝnh chÊt ho¸ häc cña nh«m: cã nh÷ng tÝnh chÊt ho¸ häc chung cña kim lo¹i; kh«ng ph¶n øng víi H2SO4 ®Æc, nguéi; ph¶n øng ®•îc víi dung dÞch kiÒm. - Ph•¬ng ph¸p s¶n xuÊt nh«m b»ng c¸ch ®iÖn ph©n nh«m oxit nãng ch¶y. 2.Năng lực Năng lực chung Năng lực chuyên biệt - Năng lực phát hiện vấn đề - Năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học - Năng lực giao tiếp, hợp tác - Năng lực vận dụng kiến thức hóa học vào - Năng lực tự học cuộc sống. - Năng lực tính toán Hoá học. 3. Phẩm chất Thông qua bài học sẽ giúp học sinh: - Chăm học, chịu khó tìm tòi tài liệu và thực hiện các nhiệm vụ cá nhân . - Có trách nhiệm trong hoạt động nhóm, chủ động nhận và thực hiện nhiệm vụ học tập. * Trọng tâm. Tính chất hóa học của Nhôm. II. CHUẨN BỊ. GV. Dụng cụ: Đèn cồn, giá ống nghiệm, kẹp gỗ, ống nghiệm, ống hút... Hoá chất: Dung dịch CuSO4, NaOH, bột nhôm, nhôm lá... Ti vi, máy tính HS. Bài tập về nhà, kiến thức về tính chất chung của kim loại. III. TIẾN HÌNH BÀI GIẢNG. 1. Ổn định lớp Lớp trưởng báo cáo sĩ số lớp. 2. Kiểm tra bài cũ ?1: Em hãy nêu các tính chất hoá học chung của kim loại. ?2: Nêu ý nghĩa dãy hoạt động hoá học của kim loại. 3. Bài mới. Trợ giúp của giáo viên Hoạt động của học sinh Hoạt động 1: Tìm hiểu về tính chất I- Tính chất vật lý: vật lý: HS: Quan sát kết hợp với thực tế và GV yêu cầu HS quan sát mẩu nhôm nêu ? Hãy liên hệ thực tế, nêu tính chất vật - Kim loại nhôm màu trắng bạc có ánh lý của nhôm? kim GV: bổ sung và kết luận tính chất vật - Nhẹ ( d = 2,7g/cm3) lý của nhôm - Dẫn điện , dẫn nhiệt - Có tính dẻo Hoạt động 2:Tìm hiểu tính chất hóa II- Tính chất hóa học: học: HS : nêu dự đoán « nhôm có đầy đủ tchh chung của kim loại » GV: Yêu cầu HS dự đoán tính chất hóa 1. Nhôm có những tính chất hóa học học của nhôm dựa vào tchh chung của của kim loại không? kim loại. a. Phản ứng của nhôm với phi kim: GV: Hướng dẫn HS làm thí nghiệm HS:làm thí nghiệm theo hướng dẫn theo nhóm: của GV, quan sát hiện tượng , nêu và - Rắc bột nhôm trên ngọn lửa đèn cồn viết PTHH GV: Thống nhât hiện tượng và giới - Nhôm cháy sáng tạo ra chất rắn m,àu thiệu: ở ĐK nhiệt độ thường nhôm trắng t phản ứng với oxi tạo thành lớp Al2O3 4Al + 3O2 ⎯⎯ → 2Al2O3 bền vững, lớp oxit này bảo vệ nhôm HS: Viết PTHH không tác dụng trực tiếp với oxi trong 2Al + 3Cl2 2AlCl3 không khí * Kết luận: Nhôm phản ứng với oxi GV: Nhôm tác dụng với các phi kim tạo thành oxit, phản ứng với phi kim khác tạo thành muối. Yêu cầu HS khác tạo thành muối. viết PTHH HS: viết PTHH GV: Yêu cầu HS viết PTHH của nhôm b. Phản ứng với dd axit: với một số axit thường 2Al + 6HCl → 2AlCl3 +3H2 GV: Chú ý cho HS: Nhôm không *Chú ý: Nhôm không phản ứng với phản ứng với ddH2SO4 đặc nguội, dd H2SO4đặc nguội, HNO3dặc nguội HNO3 dặc nguội c. Phản ứng với dd muối: HS: làm thí nghiệm theo nhóm, nêu GV: Hướng dẫn HS làm TN:Cho một hiện tượng: có chất rắn màu đỏ gạch dây nhôm vào ống nghiệm đựng dd bám ngoài lá nhôm, màu xanh của dd CuSO4. Al2(SO4)3 nhạt dần ? Nêu hiện tượng và viết PTHH xảy ra - viết PTHH 2Al + 3CuSO4 → Al2(SO4)3 + 3Cu 2. Nhôm có tính chất hóa học nào khác không? GV: chiếu video thí nghiệm Al tác Nhôm tác dụng với dung dịch kiềm dụng với dd NaOH HS: Nêu hiện tượng ? Hãy nêu hiện tượng quan sát được - sủi bọt khí. bột nhôm tan dần GV: giới thiệu sản phẩm, yêu cầu HS HS: nêu kết luận về tính chất hóa học phát biểu tính chất hoá học riêng của riêng của nhôm nhôm PTHH: GV: hướng dẫn HS viết PTHH (lớp Al + NaOH + H2O → NaAlO2 + 9A) 3/2H2 GV: Chốt kiến thức về tính chất hóa - Nhôm phản ứng với dd kiềm tạo học của nhôm và chú ý cách sử dụng thành muối aluminat và giải phóng khí đồ vật bằng nhôm trong cuộc sống H2 GV giới thiệu thêm Al đẩy được Fe ra HS lắng nghe và viết PTHH: khỏi oxit sắt tạo ra Al2O3(phản ứng 8Al + 3Fe3O4 9Fe + 4Al2O3 nhiệt nhôm). GV gợi ý HS viết PTHH. GV. Phản ứng này toả rất nhiều nhiệt làm sắt sinh ra bị nóng chảy được dùng để hàn đường ray. Hoạt động 3:Tìm hiểu vê ứng dụng III- Ứng dụng: của Al: HS: Nêu các ứng dụng của nhôm. ? Hãy nêu ứng dụng của nhôm mà em - Dùng làm dây dẫn, các chi tiết máy, biết giấy gói bánh kẹo GV: chốt lại. Hoạt động 4:Tìm hiểu về cách sản IV- Sản xuất nhôm:⎯⎯t→ xuất nhôm: - Nguyên liệu: Quặng boxit GV: Sử dụng video để thuyết trình về - Phương pháp: Điện phân nóng chảy quá trình sản xuất nhôm - PTHH: 2Al2O3 4Al + 3O2 4. Luyện tập - Củng cố 1. Yêu cầu học sinh nhắc lại nội dung chính của bài 2. Có 3 lọ mất nhãn, mỗi lọ đựng một trong các kim loại sau: Al; Ag; Fe. Trình bày phương pháp hóa học để nhận biết các kim loại trên? HS: Thảo luận nhóm làm BT 2 GV: Thống nhất cách nhận biết lên bảng - Dùng dd NaOH nhận biết được nhôm - Dùng dd HCl nhận biết được sắt - Còn lại bạc không pư. HS: Trình bày GV: Tổ chức cho HS nx, bổ sung, thống nhất kết quả đúng và chốt lại pp làm BT 5. Hướng dẫn học tập ở nhà: - GV hệ thống lại kiến thức chính của bài. - Học bài, làm btvn 1,2,3,4,5- sgk - Đọc trước bài sau.
File đính kèm:
giao_an_hoa_hoc_9_tuan_9_on_tap_giua_hoc_ki_i_nam_hoc_2023_2.pdf
