Giáo án Giáo dục địa phương 6 - Chủ đề: Âm nhạc Truyền thống Bắc Giang - Tiết 30: Hát quan họ Bắc Giang

 CHỦ ĐỀ : ÂM NHẠC TRUYỀN THỐNG BẮC GIANG 
 Tiết 30: 
 Hát quan họ ở Bắc Giang 
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC 
1. Kiến thức: 
- Nêu được một số đặc điểm cơ bản của nghệ thuật hát quan họ truyền thống và một 
số nghệ sĩ hát quan họ ở Bắc Giang. 
2. Năng lực: 
- Tích cực, chủ động tìm kiếm thông tin đặc điểm về các làn điệu Quan họ, bản nhạc 
và các loại hình dân ca truyền thống đã từng hoặc đang có ở Bắc Giang. 
- HS cảm nhận được tiết tấu và giai điệu. Biết trình bày. 
3. Phẩm chất: 
- Tích cực tham gia và vận động bạn bè trong lớp có ý thức tìm hiểu về làn điệu 
dân ca Quan họ ở Bắc Giang. 
- Tích cực tham gia và vận động bạn bè trong lớp có ý thức tập luyện thực hành 
trong quá trình học: hát và thường thức âm nhạc. 
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 
1. GV 
- Máy chiếu, máy tính 
- Một số sáng tác mang âm hưởng dân ca quan họ, kênh video một số làn điệu dân 
ca Quan họ. 
2. HS 
- Tài liệu giáo dục địa phương. 
- Tìm hiểu trước các thông tin liên quan đến bài học. 
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 
1. Hoạt động 1: Mở đầu 
a) Mục tiêu: Tạo tâm thế cho HS tiếp cận bài mới. 
b) Nội dung: Tổ chức chơi trò chơi “Chạy đua cùng những nốt nhạc”: 
c) Sản phẩm: 
 - HS cảm nhận được tiết tấu và giai điệu, thực hiện được mẫu tiết tấu theo yêu cầu. 
- HS có tâm thế vui vẻ và hăng hái học tập. 
d) Tổ chức thực hiện: 
+ GV đàn giai điệu 1 âm hình tiết tấu mẫu theo các cao độ khác nhau. 
+ HS nghe và thể hiện lại âm hình đó theo mẫu âm và chuẩn về cao độ. 
 Mì i i i i má a a a a 2 
HS lắng nghe GV đàn và thực hiện nhiệm vụ của mình. 
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức 
I. Quan họ - Loại hình nghệ thuật đặc sắc ở Bắc Giang 
a) Mục tiêu: 
- Nêu được một số đặc điểm cơ bản của nghệ thuật hát Quan họ truyền thống ở Bắc 
Giang. Cảm nhận được giai điệu và nội dung của các làn điệu. 
- Kể tên được một số nghệ sĩ, nghệ nhân hát quan họ ở Bắc Giang. 
- Kể được tên và hát được ít nhất làn điệu dân ca Quan họ của Bắc Giang. 
- Tích cực, chủ động thực hành tương tác, phân công nhiệm vụ trong quá trình học 
hát, nghe nhạc, thuyết trình nhóm. 
b) Nội dung: 
* Chuyển giao nhiệm vụ học tập: 
- GV cho h/s nghiên cứu tài liệu. 
- Phát phiếu học tập cho h/s thảo luận nhóm bàn 
* HS Thực hiện nhiệm vụ học tập: 
- HS nghiên cứu tài liệu. 
- Hs trả lời các câu hỏi: 
Câu 1: Hình thức diễn xướng của nghệ thuật hát Quan họ là gì? 
Câu 2: Phương thức diễn xướng của nghệ thuật hát Quan họ? 
Câu 3: Có bao nhiêu làn điệu Quan họ? 
Câu 4: Nêu những kĩ thuật của hát Quan họ? 
- HS làm việc cá nhân => thảo luận nhóm thống nhất ý kiến, viết bảng trả lời 
tổng hợp. 
* Báo cáo kết quả và thảo luận 
- Đại diện nhóm báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ. 
- Đại diện cá nhân khác nhận xét, bổ sung và đi đến thống nhất kiến thức. 
* Kết luận, nhận định 
- GV nhận xét kết quả báo cáo của HS. 
- Chốt kiến thức 
c) Sản phẩm: 
- HS khám phá và hiểu được các kiến thức cơ bản về nghệ thuật hát quan họ ở Bắc 
Giang. 
- Cá nhân, nhóm, lớp học thực hiện các nhiệm vụ hoạt động. 
d) Tổ chức thực hiện: 
- HS nghiên cứu tài liệu. 
- HS làm việc cá nhân => thảo luận nhóm thống nhất ý kiến, ghi bảng trả lời. 
- Các nhóm trình bày kết quả thảo luận. 
- GV tổng hợp, chốt kiến thức. 
- GV giới thiệu về nghệ thuật hát quan họ ở Bắc Giang: 
+ Quan họ là loại hình dân ca đối đáp nam nữ độc đáo và đặc sắc của vùng Kinh Bắc, 
được duy trì và phát triển ở hai tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang. Năm 2009, dân ca quan 3 
họ được UNESCO ghi danh vào danh sách Di sản Văn hoá phi vật thể đại diện của 
nhân loại. Quan họ rất phong phú và đa dạng về không gian diễn xướng, về làn điệu,... 
xứng tầm là một loại hình nghệ thuật ca hát dân gian truyền thống quý báu được các 
thế hệ gìn giữ và phát triển. 
+ Nghệ thuật hát đối giọng của quan họ đã đạt tới đỉnh cao và vượt xa các loại hình 
dân ca đối đáp nam nữ khác. Đối giọng là phương thức thi tài trên lĩnh vực nghệ 
thuật Âm nhạc: Khi một bên đưa ra một làn điệu nào thì bên đối phải đối lại làn điệu 
đó nhưng khác lời ca. 
+ Hát quan họ đòi hỏi hát tròn vành, rõ chữ với kĩ thuật như: vang, rung, ngân, luyến 
láy, và đặc biệt là nảy hạt. Kỹ thuật nẩy hạt trong hát quan họ có nét độc đáo, thường 
rơi vào những âm đệm tạo nên những câu hát uyển chuyển, thanh thoát. 
+ Quan họ là một trong những thể loại dân ca phong phú nhất về mặt giai điệu trong 
kho tàng dân ca Việt Nam. Mỗi bài quan họ đều có giai điệu riêng, cho đến nay, quan 
họ có trên 200 làn điệu. 
+ Sinh hoạt văn hoá quan họ diễn ra tại nhiều địa bàn ở Bắc Giang, Huyện Việt Yên 
là một địa danh có nhiều làng quan họ như: Thổ Hà, Trung Đồng, Sen Hồ, Nội 
Ninh, 
- Gv giới thiệu và kể tên về một số nghệ nhân hát quan họ ở Bắc Giang: 
+ Nghệ nhân nhân dân Hoắc Công Chờ (1936): Chủ nhiệm Câu lạc bộ (CLB) Quan 
họ Trung Đồng-Vân Trung-Việt Yên. 
+ Nghệ nhân Đàm Thị Bùi (SN 1957): Chủ nhiệm CLB Quan họ thôn Nội Ninh-
Ninh Sơn-Việt Yên. 
+ Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Phú Hiệp (SN 1962): Chủ nhiệm CLB Quan họ Thổ 
Hà, xã Vân Hà- Việt Yên. 
3. Hoạt động 3: Luyện tập 
a) Mục tiêu: Củng cố kiến thức, thực hành hát. 
- Trình bầy được một số đặc điểm cơ bản của nghệ thuật hát Quan họ ở Bắc Giang. 
b) Nội dung: 
- Học sinh trả lời được các nghệ thuật hát Quan họ.. 
c) Sản phẩm: 
- Học sinh kể tên được một số làn điệu Quan họ phổ biến ở Bắc Giang. 
- Học sinh kể tên được một số nghệ nhân hát Quan họ ở Bắc Giang. 
d) Tổ chức thực hiện: 
* Chuyển giao nhiệm vụ học tập: 
- Hướng dẫn và yêu cầu học sinh tìm hiểu tài liệu về Nghệ thuật hát Quan họ ở Bắc 
Giang. 
* HS Thực hiện nhiệm vụ học tập: 
- HS Kể tên một số làn điệu quan họ phổ biến ở Bắc Giang. 4 
- 
 Học sinh kể tên một số nghệ nhân hát Quan họ ở Bắc Giang.
* Báo cáo, thảo luận: 
- Các nhóm trình bày nội dung về nghệ thuật hát quan họ. 
* Kết luận, nhận định: 
- HS trình bày nghệ thuật hát quan họ. 
- Các cá nhân, nhóm trình kể tên một số làn điệu quan họ phổ biến ở Bắc Giang. 
- Các nhóm, các nhân kể tên một số nghệ nhân hát Quan họ ở Bắc Giang. 
4. Hoạt động 4: Vận dụng 
a) Mục tiêu: Củng cố kiến thức, thực hành áp dụng kiến thức vừa học. 
b) Nội dung: 
* Chuyển giao nhiệm vụ học tập: 
- GV hướng dẫn HS giới thiệu về một vài làn điệu quan họ ở địa phương. 
* Thực hiện nhiệm vụ học tập: 
- Hs tìm hiểu qua tài liệu và qua giới thiệu của Gv về các làn điệu quan họ. 
* Báo cáo, thảo luận: 
- Học sinh kể tên một vài làn điệu ở quê hương sau khi tìm hiểu qua tài liệu và qua 
giới thiệu của Gv. 
c) Sản phẩm: Trình bày của HS 
- Học sinh có thể trình bày một làn điệu quan họ sau khi đã tự nghe và được tìm 
hiểu qua Video giáo viên chiếu. 
d) Tổ chức thực hiện: 
*Liên hệ lồng ghép, giáo dục hs: luôn có ý thức giữ gìn văn hóa quê hương như giữ 
gìn chính sự sống của mình. Bởi vậy, bảo tồn và phát triển văn hóa trở thành nhu cầu 
chính đáng, là quyền, là nghĩa vụ của mỗi chúng ta. 
* Hướng dẫn về nhà: 
- Xem trước bài hát Lí cây đa. 
- Sưu tầm và tập hát các làn điệu quan họ. Kể tên làn điệu quan họ.