Giáo án Công nghệ 8 (Kết nối tri thức) - Tiết 27+28, Bài 14: Khái quát về mạch điện - Năm học 2023-2024

Ngày soạn: 26 / 2 /2024 
 CHƯƠNG IV. KỸ THUẬT ĐIỆN 
 TIẾT 27. BÀI 14. KHÁI QUÁT VỀ MẠCH ĐIỆN 
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC: Sau bài học này học sinh phải: 
1. Kiến thức 
- Trình bày được khái quát về mạch điện. 
2. Năng lực 
2.1. Năng lực công nghệ 
- Nhận thức công nghệ: Nhận thức được được cấu tạo chung của mạch điện. 
- Giao tiếp công nghệ: Sử dụng được một số thuật ngữ về mạch điện. 
2.2. Năng lực chung 
- Năng lực tự chủ, tự học. 
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Biết sử dụng thông tin để trình bày, thảo luận các vấn 
đề liên quan đến khái quát về mạch điện, lắng nghe và phản hồi tích cực trong quá trình 
hoạt động nhóm 
- Năng lực giải quyết vấn đề: Giải quyết được các tình huống đặt ra có liên quan đến 
khai quát về mạch điện. 
3. Phẩm chất 
- Chăm chỉ: Có ý thức vận dụng kiến thức về khái quát mạch điện đã học vào thực tiễn 
cuộc sống. 
- Trách nhiệm: Tích cực trong các hoạt động. Có ý thức thực hiện an toàn điện khi sử 
dụng mạch điện. 
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 
1. Chuẩn bị của giáo viên 
- Giấy A4. Phiếu học tập. Ảnh, power point. 
2. Chuẩn bị của HS 
- Dụng cụ học tập phục vụ cho quá trình hoạt động nhóm 
- Học bài cũ. Đọc trước bài mới. 
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới 
a.Mục tiêu: Khơi gợi nhu cầu tìm hiểu về khái quát về mạch điện 
b. Nội dung: HS trả lời câu hỏi 
Kể tên các thành phần cơ bản có trong mạch điện đơn giản ở Hình 14.1. Khi nào đèn 
Đ1, Đ2 cùng sáng? 
c. Sản phẩm: Báo cáo hoạt động nhóm. 
Các thành phần cơ bản có trong mạch điện đơn giản: 
- Công tắc hai cực K, K1, K2 
- Đèn sợi đốt Đ1, Đ2 
- Cực âm cực dương 
Khi tất cả công tắc hai cực mở, hai đèn sẽ cùng sáng 
 d. Tổ chức hoạt động 
*Chuyển giao nhiệm vụ 
GV yêu cầu HS quan sát và thảo luận trao đổi nhóm cặp bàn, trả lời câu hỏi 
 trên trong thời gian 1 phút. 
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ. 
*Thực hiện nhiệm vụ 
HS quan sát, trao đổi nhóm cặp bàn, trả lời câu hỏi. 
*Báo cáo, thảo luận 
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung. 
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung. 
*Kết luận và nhận định 
GV nhận xét trình bày của HS. 
GV chốt lại kiến thức. 
GV vào bài mới: Mạch điện có cấu trúc chung như thế nào? Trên mạch điện các bộ 
phận chính có thành phần và chức năng gì? Để tìm hiểu nội dung trên thì chúng ta 
vào bài hôm nay. 
HS định hình nhiệm vụ học tập. 
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới 
Hoạt động 2.1. Tìm hiểu khái quát về mạch điện 
a.Mục tiêu: Trình bày được khái quát về mạch điện. 
b. Nội dung: HS trả lời câu hỏi của phiếu học tập 
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 
1.Quan sát hình 14.2. Mô tả sơ đồ cấu trúc chung của mạch điện. 
 Truyền dẫn, đóng cắt, điều 
 Nguồn điện Phụ tải
 khiển và bảo vệ
2. Quan sát Hình 14.3, cho biết tên gọi các phần tử của mạch điện có trong hình. 
3. Xếp các phần tử của mạch điện có trong hình vào từng nhóm có đặc điểm chung? 
Nêu được vai trò của các phần tử đó. 
c. Sản phẩm: Báo cáo hoạt động nhóm và trả lời câu hỏi 
1. - Sơ đồ cấu trúc của mạch điện gồm 3 khối: Nguồn điện; truyền dẫn, đóng cắt, điều 
khiển và bảo vệ; phụ tải. 
2. Các phần tử của mạch điện gồm ắc quy, bóng đèn, công tắc, áp tô mát, quạt điện 
3. 
+ Nguồn điện: Ắc quy 
+ Truyền dẫn, đóng cắt, điều khiển và bảo vệ: Công tắc, áp tô mát .. 
+ Phụ tải: Bóng đèn, quạt điện . 
d. Tổ chức hoạt động 
 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến 
*Chuyển giao nhiệm vụ I. Mạch điện 
GV đưa ra câu hỏi trong phiếu học tập - Mạch điện là một tập hợp các 
GV yêu cầu HS quan sát và thảo luận trao đổi phần tử như nguồn điện; phụ tải; 
nhóm, trả lời câu hỏi trên trong thời gian 3 thiết bị đóng, điều khiển và bảo vệ 
phút. được nối với nhau bằng dây dẫn để 
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ. thực hiện chức năng nhất định. 
*Thực hiện nhiệm vụ - Sơ đồ cấu trúc của mạch điện 
HS quan sát, trao đổi nhóm, trả lời câu hỏi. gồm 3 khối: Nguồn điện; truyền 
GV giúp đỡ nhóm HS gặp khó khăn/ dẫn, đóng cắt, điều khiển và bảo 
*Báo cáo, thảo luận vệ; phụ tải 
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm *Vai trò của các phẩn tử của mạch 
khác nhận xét và bổ sung. điện 
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét - Nguồn điện cung cấp năng lượng 
và bổ sung. cho mạch điện hoạt động. Nguồn 
GV: Thế nào là mạch điện? Mạch điện gồm điện lấy từ pin, ắc quy, lưới điện 
những cấu trúc nào? Nêu vai trò của các phần - Truyền dẫn, đóng cắt, điều khiển 
tử trong mạch điện? và bảo vệ dùng để truyền tải, đóng 
1-2HS trả lời. HS khác nhận xét và bổ sung. cắt nguồn điện, bảo vệ mạch điện 
*Kết luận và nhận định khỏi bị áp tải, chập cháy. 
GV nhận xét trình bày của HS. GV chốt lại - Phụ tải là phẩn tử sử dụng năng 
kiến thức. lượng điện như đèn điện, quạt 
HS nghe và ghi nhớ, ghi nội dung vào trong điện. 
vở. 
Hoạt động 3: Luyện tập 
a.Mục tiêu: Củng cố kiến thức khái quát về mạch điện 
b. Nội dung: HS tiến hành làm bài tập 
Bài 1. Nêu chức năng các bộ phận chính của mạch điện trong Hình 12.1. 
c. Sản phẩm: HS các nhóm hoàn thành bài tập 
Bài 1 
1 - Cách điện cho đường dây cao thế. 
2 - Công tơ điện: đo lượng điện năng tiêu thụ của phụ tải điện. 
3 - Aptomat: đóng, cắt và bảo vệ mạch điện. 
4 - Dây dẫn điện: Truyền dẫn điện. 
5 - Aptomat: đóng, cắt và bảo vệ mạch điện. 
6 - Ổ cắm điện: chia sẻ và kết nối của các thiết bị điện với nguồn điện. 
7 - Công tắc điện: đóng, cắt, điều khiển mạch điện. 
8 - Bóng đèn điện: phụ tải điện biến điện năng thành quang năng. 
d. Tổ chức thực hiện: 
 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến 
*Chuyển giao nhiệm vụ 
GV đưa ra bài tập 
GV yêu cầu HS thảo luận trao đổi nhóm cặp bàn, 
hoàn thành bài tập trong thời gian 2 phút. 
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ. 
*Thực hiện nhiệm vụ 
HS quan sát và thảo luận nhóm cặp bàn và trả lời câu 
hỏi. 
GV theo dõi và giúp đỡ các nhóm học sinh. 
*Báo cáo, thảo luận 
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận 
xét và bổ sung. 
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ 
sung. 
*Kết luận và nhận định 
GV nhận xét trình bày của HS. GV chốt lại kiến thức. 
HS nghe và ghi nhớ, ghi nội dung vào trong vở. 
Hoạt động 4: Vận dụng 
a.Mục tiêu: Vận dụng kiến thức khái quát về mạch điện vào thực tiễn b. Nội dung: Khái quát về mạch điện 
c. Sản phẩm: Bản ghi trên giấy A4. 
d. Tổ chức thực hiện: 
 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến 
*Chuyển giao nhiệm vụ 1. 
GV yêu cầu HS về nhà hoàn thành • Công tơ điện: đo lượng điện năng tiêu 
nhiệm vụ: thụ của phụ tải điện. 
1. Kể tên nguồn điện; thiết bị • Aptomat: đóng, cắt và bảo vệ mạch 
đóng cắt, điều khiển và bảo vệ; điện. 
phụ tải có trong mạch điện ở gia • Dây dẫn điện: Truyền dẫn điện. 
đình em. • Cầu dao: đóng, cắt, điều khiển mạch 
Ghi trên giấy A4. Giờ sau nộp GV điện. 
*Thực hiện nhiệm vụ • Cầu chì: bảo vệ mạch điện. 
HS thực hiện nhiệm vụ của GV tại • Ổ cắm điện: chia sẻ và kết nối của các 
nhà thiết bị điện với nguồn điện. 
*Báo cáo, thảo luận • Công tắc điện: đóng, cắt, điều khiển 
HS trình bày kết quả của mình, mạch điện. 
HS khác nhận xét và bổ sung. • Bóng đèn điện: phụ tải điện biến điện 
*Kết luận và nhận định năng thành quang năng. 
GV nhận xét, đánh giá trình bày • Bếp điện, nồi cơm điện, bàn là, ..: phụ 
của HS. tải điện biến điện năng thành nhiệt năng. 
GV khen bạn có kết quả tốt nhất. • Quạt, máy giặt, các loại xe điện...: phụ 
HS nghe và ghi nhớ. tải điện biến điện năng thành cơ năng. 
 • Pin, ắc quy: nguồn điện. 
Ngày soạn: 26 / 2 /2024 
 CHƯƠNG IV. KỸ THUẬT ĐIỆN 
 TIẾT 28. BÀI 14. KHÁI QUÁT VỀ MẠCH ĐIỆN(TIẾP) 
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC: Sau bài học này học sinh phải: 
1. Kiến thức 
- Trình bày được thành phần và chức năng của các bộ phận chính của mạch điện. 
- Vẽ và mô tả sơ đồ khối của mạch điện điều khiển. 
2. Năng lực 
2.1. Năng lực công nghệ 
- Nhận thức công nghệ: Nhận biết được thành phần và chức năng của các bộ phận 
chính của mạch điện. 
- Giao tiếp công nghệ: Sử dụng được một số thuật ngữ về mạch điện. 
- Thiết kế kỹ thuật: Vẽ được sơ đồ khối của mạch điện điều khiển. 
2.2. Năng lực chung 
- Năng lực tự chủ, tự học. 
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Biết sử dụng thông tin để trình bày, thảo luận các vấn 
đề liên quan đến khái quát về mạch điện, lắng nghe và phản hồi tích cực trong quá trình 
hoạt động nhóm 
- Năng lực giải quyết vấn đề: Giải quyết được các tình huống đặt ra có liên quan đến 
khai quát về mạch điện. 
3. Phẩm chất 
- Chăm chỉ: Có ý thức vận dụng kiến thức về khái quát mạch điện đã học vào thực tiễn 
cuộc sống. 
- Trách nhiệm: Tích cực trong các hoạt động. Có ý thức thực hiện an toàn điện khi sử 
dụng mạch điện. 
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 
1. Chuẩn bị của giáo viên 
- Giấy A4. Phiếu học tập. Ảnh, power point. 
2. Chuẩn bị của HS 
- Dụng cụ học tập phục vụ cho quá trình hoạt động nhóm 
- Học bài cũ. Đọc trước bài mới. 
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới 
a.Mục tiêu: Khơi gợi nhu cầu tìm hiểu về khái quát về mạch điện 
b. Nội dung: HS trả lời câu hỏi 
Em hãy xác định bộ phần điều khiển bóng đèn sáng và tắt trên mạch điện ở Hình 9.1. 
c. Sản phẩm: Báo cáo hoạt động nhóm. 
Bộ phần điều khiển bóng đèn sáng và tắt trên mạch điện là công tắc. 
 d. Tổ chức hoạt động 
*Chuyển giao nhiệm vụ 
GV yêu cầu HS quan sát và thảo luận trao đổi nhóm cặp bàn, trả lời câu hỏi 
 trên trong thời gian 1 phút. 
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ. 
*Thực hiện nhiệm vụ 
HS quan sát, trao đổi nhóm cặp bàn, trả lời câu hỏi. 
*Báo cáo, thảo luận 
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung. 
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung. 
*Kết luận và nhận định 
GV nhận xét trình bày của HS. 
GV chốt lại kiến thức. 
GV vào bài mới: Trên mạch điện các bộ phận chính có thành phần và chức năng gì? 
Để tìm hiểu nội dung trên thì chúng ta vào bài hôm nay. 
HS định hình nhiệm vụ học tập. 
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới 
Hoạt động 2.1. Tìm hiểu nguồn điện của mạch điện 
a.Mục tiêu: Trình bày được thành phần và chức năng của mạch điện 
b. Nội dung: HS trả lời được câu hỏi 
Quan sát Hình 14.5 và cho biết: 
1. Ứng dụng của mỗi mạch điện điều khiển. 
2. Tên và chức năng của các thiết bị cảm biến, đối tượng điều khiển ở các hình. 
c. Sản phẩm: Báo cáo hoạt động nhóm và trả lời câu hỏi 1.Mạch điện điều khiển đơn giản thường gồm: nguồn điện, cảm biến, bộ phận xử lý 
và điều khiển; đối tượng điều khiển 
- Nguồn điện: cung cấp năng lượng điện cho mạch hoạt động 
- Cảm biến, bộ phận xử lý và điều khiển 
+ Cảm biến: có nhiệm vụ cảm nhận và biến đổi đại lượng vật lý, hóa học, sinh học 
cần đo thành tín hiệu điện. 
+ Bộ phận xử lý và điều khiển: tiếp nhận và xử lý hiệu điện từ cảm biến thành tín 
hiệu điều khiển tới đối tượng điều khiển 
- Đối tượng điều khiển: là các đối tượng được điều khiển để thực hiện một chức năng 
nào đó như máy bơm, bóng dèn, còi . 
2. 
a. 
- Nguồn điện: cung cấp năng lượng điện cho mạch hoạt động 
- Cảm biến khói: có nhiệm vụ cảm nhận và biến đổi lượng khói nhận được thành tín 
hiệu điện. 
- Bộ phận xử lý và điều khiển: tiếp nhận và xử lý hiệu điện từ cảm biến thành tín hiệu 
điều khiển tới cói và đèn chớp. 
- Đối tượng điều khiển: Còi và đèn chớp 
b. 
- Nguồn điện: cung cấp năng lượng điện cho mạch hoạt động 
- Cảm biến độ ẩm có nhiệm vụ cảm nhận và biến đổi độ ẩm nhận được thành tín hiệu 
điện. 
- Bộ phận xử lý và điều khiển: tiếp nhận và xử lý hiệu điện từ cảm biến thành tín hiệu 
điều khiển tới máy bơm. 
- Đối tượng điều khiển: Máy bơm 
c. - Nguồn điện: cung cấp năng lượng điện cho mạch hoạt động 
- Cảm biến tiệm cậm: có nhiệm vụ cảm nhận và biến đổi hoạt động đột nhập của 
người lạ nhận được thành tín hiệu điện. 
- Bộ phận xử lý và điều khiển: tiếp nhận và xử lý hiệu điện từ cảm biến thành tín hiệu 
điều khiển tới cói báo. 
- Đối tượng điều khiển: Còi báo 
d. Tổ chức hoạt động 
 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến 
*Chuyển giao nhiệm vụ II. Mạch điện điều khiển 
GV đưa ra câu hỏi - Mạch điện điều khiển là mạch 
GV yêu cầu HS quan sát và thảo luận trao đổi điện được sử dụng để thực hiện 
nhóm cặp bàn, trả lời câu hỏi trên trong thời chức năng điều khiển 
gian 3 phút. - Mạch điện điều khiển đơn giản 
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ. thường gồm: nguồn điện, cảm 
*Thực hiện nhiệm vụ biến, bộ phận xử lý và điều 
HS quan sát, trao đổi nhóm cặp bàn, trả lời câu khiển; đối tượng điều khiển 
hỏi. - Nguồn điện: cung cấp năng 
*Báo cáo, thảo luận lượng điện cho mạch hoạt động 
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác - Cảm biến, bộ phận xử lý và 
nhận xét và bổ sung. điều khiển 
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và + Cảm biến: có nhiệm vụ cảm 
bổ sung. nhận và biến đổi đại lượng vật GV: Mạch điện điều khiển là gì? Mạch điện có lý, hóa học, sinh học cần đo 
các phần tử nào? Chức năng của các bộ phận đó thành tín hiệu điện. 
1-2 HS trả lời. HS khác nhận xét và bổ sung. + Bộ phận xử lý và điều khiển: 
*Kết luận và nhận định tiếp nhận và xử lý hiệu điện từ 
GV nhận xét trình bày của HS. GV chốt lại kiến cảm biến thành tín hiệu điều 
thức. khiển tới đối tượng điều khiển 
HS nghe và ghi nhớ, ghi nội dung vào trong vở. - Đối tượng điều khiển: là các 
GV yêu cầu HS đọc thông tin bổ sung kết nối đối tượng được điều khiển để 
nghề nghiệp (SGK-T74) thực hiện một chức năng nào đó 
1-2 HS đọc. HS khác nghe và ghi nhớ. như máy bơm, bóng dèn, còi . 
Hoạt động 3: Luyện tập 
a.Mục tiêu: Củng cố kiến thức khái quát về mạch điện 
b. Nội dung: HS tiến hành làm bài tập 
Bài 1. Quan sát Hình 14.7, em hãy cho biết tên những thiết bị có trong bảng điện. 
Nêu chức năng của từng thiết bị. 
 Hình 14.7. Bảng điện cơ bản 
Bài 2. Em hãy cho biết mạch điện cần có những bộ phận (thiết bị điện) nào để có thể 
hoạt động bình thường và bảo vệ an toàn khi có các sự cố quá tải, ngắn mạch? 
c. Sản phẩm: HS các nhóm hoàn thành bài tập 
Bài 2. - Aptomat: thiết bị đóng, cắt nguồn điện bằng tay hoặc cắt nguồn điện tự động 
khi có sự cố quá tải và ngắn mạch xảy ra. 
- Công tắc nổi: sử dụng để đóng, ngắt mạch điện trực tiếp bằng tay. 
- Ổ cắm: chia sẻ và kết nối của các thiết bị điện với nguồn điện. 
Bài 3. Bộ phận đóng, cắt và bảo vệ mạch điện: 
- Cầu dao: thiết bị đóng, cắt nguồn điện bằng tay. 
- Cầu chì: thiết bị bảo vệ sự cố ngắn mạch và quá tải cho mạch điện. Cầu chì thường 
được sử dụng kết hợp với cầu dao. 
- Aptomat: thiết bị đóng, cắt nguồn điện bằng tay hoặc cắt nguồn điện tự động khi có 
sự cố quá tải và ngắn mạch xảy ra. 
d. HìnhTổ chức 14.7. thực hiện: Bảng điện cơ bản
 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến 
*Chuyển giao nhiệm vụ 
GV đưa ra bài tập 
GV yêu cầu HS thảo luận trao đổi nhóm cặp bàn, 
hoàn thành bài tập trong thời gian 2 phút. 
HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ. 
*Thực hiện nhiệm vụ HS quan sát và thảo luận nhóm cặp bàn và trả lời 
câu hỏi. 
GV theo dõi và giúp đỡ các nhóm học sinh. 
*Báo cáo, thảo luận 
GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác 
nhận xét và bổ sung. 
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và 
bổ sung. 
*Kết luận và nhận định 
GV nhận xét trình bày của HS. GV chốt lại kiến 
thức. 
HS nghe và ghi nhớ, ghi nội dung vào trong vở. 
Hoạt động 4: Vận dụng 
a.Mục tiêu: Vận dụng kiến thức khái quát về mạch điện vào thực tiễn 
b. Nội dung: Khái quát về mạch điện 
c. Sản phẩm: Bản ghi trên giấy A4. 
d. Tổ chức thực hiện: 
 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến 
*Chuyển giao nhiệm vụ 2. HS tự vẽ và mô tả 
GV yêu cầu HS về nhà hoàn thành nhiệm vụ: mạch điện đơn giản 
1. Vẽ và mô tả sơ đồ khối của một mạch điện điều 
khiển đơn giản mà em biết. 
Ghi trên giấy A4. Giờ sau nộp GV 
*Thực hiện nhiệm vụ 
HS thực hiện nhiệm vụ của GV tại nhà 
*Báo cáo, thảo luận 
HS trình bày kết quả của mình, HS khác nhận xét và bổ 
sung. 
*Kết luận và nhận định 
GV nhận xét, đánh giá trình bày của HS. 
GV khen bạn có kết quả tốt nhất. HS nghe và ghi nhớ.